'Deze crisis is voor ons een zegen'

Niemand weet wanneer verzamelgebouw Schieblock in hartje Rotterdam moet wijken voor nieuwbouw. Wel staat vast dat dit hippe pand de malaise op de kantorenmarkt ontstegen is.

ROTTERDAM - 'Voor ons is die hele crisis een zegen. Je krijgt eindelijk levendigheid in de stad.' Kristian de Leeuw van de Maatschappij voor Volksgeluk zit aan de bar van BAR, vlakbij het Hofplein in hartje Rotterdam. Afhankelijk van het tijdstip is het een alternatieve lunchtent, een stoer eetcafé of een hippe club die in Berlijn niet zou misstaan.


Twee maanden geleden opende De Leeuw deze zaak in het voormalige kantoorgebouw Schieblock, over anderhalf jaar loopt het huurcontract al af. Zo kort zal wellicht ook het vorige week geopende Groos bestaan, de buurman. Het is een lifestylewinkel met Rotterdamse mode, design, kunst, muziek, literatuur en film. 'Eerst vond ik deze locatie niet zo spannend', bekent Tjeerd Hendriks van Groos - wat 'apetrots' betekent. 'Toen zat de creatieve industrie op plekken als de Maassilo. Maar de laatste anderhalf, twee jaar heeft het Schieblock zich enorm ontwikkeld.'


Niemand weet wanneer het zes verdieping tellende Schieblock moet wijken voor nieuwbouw. De plannen voor een kantoorkolos van 200 meter lijken onrealistisch, gezien de leegstand in wat Rotterdam zijn 'Central District' noemt. Juist daarom springt het Schieblock in het oog: op een handvol vierkante meters na is het helemaal in gebruik. De namen op de kartonnen naambordjes - Bureau M.E.S.T., Meneer Laan, Motel Mozaïque - verraden dat de creatieve industrie hier onderdak vindt: van maquettebouwers tot illustratoren, van internetfirma's tot architectenbureaus.


Zelfs het platte dak wordt benut, voor stadslandbouw. Nu staan er op de 'DakAkker' enkele boerenkolen en rode kolen, binnenkort groeien er eetbare bloemen - goed voor de bijenkas én voor enkele buurtrestaurants.


In 2001 kwam architectenbureau ZUS (Zones Urbaines Sensibles) als antikraak in het pand uit 1956 - mede-oprichter Elma van Boxel (37) woonde er destijds ook. 'We waren verbaasd dat zo'n A-locatie leegstond. Dit gebied kende een zerotolerancebeleid, vanwege de leegstand. Toen dachten we: er moeten meer gebruikers komen.'


In 2009 gingen de gemeente en eigenaar LSI akkoord met het plan van ZUS voor een creatief verzamelgebouw. Via 'space dates' werden huurders gevonden. Er zijn zzp'ers die een kamer delen, het internetbedrijf Mangrove huurt 700 vierkante meter. Van Boxtel: 'De vierkante meterprijs is hier 90 euro. Hieromheen betaal je al snel 180 tot 240 euro. Voor creatieve bedrijven is dat best fors.'


Het pand wordt met andere broedplaatsen en rafelranden in het centrum verbonden door de Luchtsingel, een houten voetgangersbrug van 350 meter vanaf het Centraal Station. De al half gebouwde singel gaat dwars door het Schieblock heen en moet mensen een onbekend gebied laten ontdekken. De Luchtsingel, een idee van ZUS, won vorig jaar het Stadsinitiatief, een prijsvraag van de gemeente.


De nieuwe reuring kan wat betekenen voor de stad, zegt Tjeerd Hendriks van Groos. 'Rotterdam is altijd gesegmenteerd geweest: de feestende hordes vind je op het Stadhuisplein, de artistieke scene in de Witte de Withstraat. Dat verschuift nu. Misschien is onze subcultuur wel aan het integreren.'


Die subcultuur moet over enkele jaren dus weer verkassen naar een andere broedplaats. Kristian de Leeuw vindt het geen probleem. Hij begon zijn eerste BAR anderhalf jaar geleden op de West-Kruiskade, in een Surinaamse kroeg die gesloten werd wegens drugsoverlast. 'Ik kijk altijd naar lege plekken in de stad en zoek uit wie de eigenaar is. Nu zitten alle leuke en spannende clubs in dit gebied. Er is in Rotterdam behoefte aan deze plekken: geen gelikte tent met een grote bierbrouwer erachter. Wij hebben 60 duizend euro in deze plek geïnvesteerd en gaan ervan uit dat we dat in anderhalf jaar terugverdienen.'


Tjeerd Hendriks, beeldend kunstenaar van huis uit, is niet van plan altijd winkelier te blijven. 'We hebben alle spullen in consignatie en verder onze spaarpotten leeggetrokken om dit te realiseren.' Groos moet in Rotterdam gemaakte design, kunst, muziek en mode een zichtbare plaats geven in de stad. 'Het cliché van de Rotterdammers is dat we heel hard werken. Maar we zijn minder goed om de poeha eromheen te maken. Iets waar onze grote broer Amsterdam juist erg goed in is.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden