Deze biologische maïsboer is wereldberoemd door zijn pro-Russische protestborden

Kaya Bouma in Ossendrecht

.

Hugo Jansen met een van zijn billboards.

De biologische suikermaïs die Hugo Jansen (66) verbouwt wordt tot over de landsgrenzen gegeten, maar zijn billboards zijn pas echt wereldberoemd. Het afgelopen jaar zette de boer drie keer een meterslang kartonnen bord langs de A4 met pro-Russische teksten. 'Russia stopped Hitler, not America!', viel rond Bevrijdingsdag te lezen. Daaronder een huiveringwekkend getal: 26 miljoen Russen sneuvelden.

Als ik bij zijn boerderij in Ossendrecht aanbel, laat hij eerst zijn bedrijf zien. Langs de installatie waar de suikermaïs wordt verpakt, de enorme vriezer in waar 4 miljoen maïskolven liggen opgeslagen. 'Ik heb een klein bedrijf', zegt Jansen glimlachend. 'Maar dit is best indrukwekkend, toch?'

Eenmaal aangekomen in de hoek van de loods waar een van zijn billboards staat, beginnen zijn wangen te gloeien. 'America bombed 33 countries', staat bovenaan. Daaronder een lijst landen en jaartallen. Korea '50-'53. Panama 1989. Yemen 2002. Wie denkt dat Rusland een agressor is kijkt de verkeerde kant op, vindt Jansen.

Op Russische websites worden foto's van zijn billboards gretig gedeeld. Vorige week stond in plaatselijke krant BN DeStem een groot interview met Hugo Jansen. Het is al dagen het meest gelezen stuk.

(De tekst gaat verder onder de foto.)

Jansen was bang dat hij na het interview 'als gekkie' zou worden weggezet.

Misschien komt het door de associatie met de film die onlangs voor zeven Oscars werd genomineerd. In Three Billboards Outside Ebbing, Missouri roept een moeder de politiechef op billboards ter verantwoording. Haar dochter is verkracht en vermoord. Waarom is er nog niemand gearresteerd?

Misschien is het omdat de drie billboards buiten Ossendrecht een gevoel verwoorden dat veel mensen hebben, zegt Jansen. Hij was bang dat hij na het interview 'als gekkie' zou worden weggezet. Maar mensen bellen hem op en bedanken hem. Een man van 87 uit een dorp verderop kwam dit weekend zijn erf op geschuifeld. 'Hij zei tegen me: mijn boek kan dicht, nu jij dit gezegd heb. Bij het afscheid gaf hij me een knuffel.'

Jansen heeft in zijn leven vaker op de maatschappij vooruit gelopen, zegt hij. Na het overlijden van zijn vader stapte de boerenzoon, die in Utrecht psychologie studeerde, als een van de eerste in Nederland in de biologische tuinbouw. In het begin werd hij voor gek versleten, maar kijk nu eens. De laatste tien jaar laat Jansen de suikermaïs steeds vaker aan zijn werknemers over, terwijl hij zich over de wereld ontfermt.

Zo heeft hij de Amerikaanse inval in Irak bestudeerd, die gelegitimeerd werd met bewijs over massavernietigingswapens. Bleek niets van waar. Hij las over Poetin, die bij de herdenking van D-Day in Normandië in 2014 door andere wereldleiders werd gemeden vanwege zijn annexatie van de Krim. 'Terwijl hij het land vertegenwoordigt dat ons heeft bevrijd', zegt Jansen met rode wangen.

Ook zoiets: 'Het woord annexatie wordt telkens gebruikt als het over de Krim gaat, maar wie zich verdiept in die regio weet dat het genuanceerder ligt.' De mainstreammedia laten zich vaak om de tuin leiden, vindt de Brabander. Amerika heeft belang bij het vijandbeeld van Rusland. 'Ken je Count Basie, de beroemde jazzpianist?', vraagt hij. 'Over hem zeggen ze: luister vooral naar de noten die hij niet speelt. Voor de media geldt hetzelfde: kijk naar wat er niet wordt geschreven.'

(De tekst gaat verder onder de foto.)

Op Russische websites worden foto's van deze billboards gretig gedeeld.

Jansen was jarenlang getrouwd met de Russische Tatjana, heeft goede herinneringen aan bezoeken aan zijn Russische schoonfamilie, die ook gewoon van The Beatles hielden. Het huwelijk strandde, maar de warmte van de Russen is hem bijgebleven. Hem niet alleen. Als ik wegga, staan de volgende bezoekers voor de deur: een ouder echtpaar uit Haarlem dat lange reizen door Rusland maakte. Ze lazen over Jansen in de krant en zijn het erg met hem eens. 'Niets wat in de krant staat is waar', foetert de man. 'Iedereen denkt dat de Russen MH17 hebben neergehaald', zegt zijn vrouw. 'Daar is geen bewijs voor.'

Dit soort discussies reiken te ver voor de billboards van Jansen. Daar moeten verifieerbare feiten op staan, zegt hij. Een dag na mijn bezoek stuurt hij een lijst met zijn bronnen, websites en auteurs. Sommige daarvan worden door factchecksites als feitelijk beoordeeld, anderen worden beschouwd als nep-nieuwsverspreiders. De 26 miljoen Russen die volgens zijn billboard gesneuveld zijn in de Tweede Wereldoorlog is een omstreden getal, afkomstig van de Russische regering.

'Ja, het zal wel omstreden zijn', mailt Jansen terug. 'Er bestaat geen bron waar consensus over te vinden is. Het is niet anders.' Hij vindt het jammer dat ik zijn bronnen in twijfel trek, toch bedankt hij voor het stuk in de krant. 'Het had veel erger kunnen zijn, zal ik maar denken.'

kaya.bouma@volkskrant.nl