Deze Amsterdamse scooterhandelaar moest honderden van zijn eigen scooters kopen vanwege nieuwe milieunormen

Geen stad waar de scooter zo populair is én zo onder vuur ligt als Amsterdam. De scooterrijder voelt zich meer en meer in het nauw gedreven: met ingang van dit jaar is er een milieuzone ingesteld, die het rijden met een scooter ouder dan van 2011 nagenoeg onmogelijk maakt.

Ewoud Rouwenhorst, eigenaar van scooterwinkel Amsterdam Scootercity. Beeld Simon Lenskens

Later dit jaar dreigt voor de scooterrijder in Amsterdam 'verbanning' naar de rijbaan, inclusief helmplicht. Het is een kwestie van tijd of veel andere grote gemeenten gaan die aanpak navolgen. Om het sentiment te illustreren: in Amsterdam neemt in maart een heuse Anti-Scooterpartij aan de gemeenteraadsverkiezingen deel.

'De scooter zit in het verdomhoekje', concludeert Maurice van Oosten van de in Rotterdam gevestigde Stichting Scooterbelang. 'Waarom toch?', vraagt hij zich af. 'Prima voertuig, vooral in de stad.' We willen autogebruik toch terugdringen?

Geklaag

'Ik weet niet waar ik het aan te danken heb, maar de overheid geeft me het gevoel dat ik met illegale handel bezig ben', zegt Ewoud Rouwenhorst van het Amsterdamse Scootercity, de grootste dealer in de stad. Dat imago hè, weet hij: die rotjochies van 17, 18 die scheurend andere verkeersdeelnemers in gevaar brengen. 'Mijn doelgroep is al lang dertig plus.'

Er wordt, kortom, heel wat afgeklaagd in de scooterbranche. Tegelijkertijd roepen de verkoopcijfers een heel ander beeld op. Ook vorig jaar vertoonden de verkoop van klassieke scooters (geel kenteken, maximaal toegestane snelheid 45 kilometer per uur) en die van de snorscooters (de populairste, blauw kenteken, 25 kilometer per uur) een stijgende lijn, zeggen brancheorganisaties Bovag en RAI Vereniging.

Nog nooit werden in de decembermaand zoveel scooters en bromfietsen en snorscooters verkocht als in 2017. Ten opzichte van december 2016 steeg de verkoop van die eerste categorie met 328 procent, die van de snorscooters zelfs met 523 procent. Hoe kan dat als de scooter zo onder vuur ligt?

Euro 4-norm

Die verkoopcijfers verbergen de achterliggende reden van het geklaag van de scooterbranche: veruit het merendeel van die bijna 18 duizend (snor-)scooters die vorige maand een kenteken hebben gekregen zijn niet écht verkocht. Alleen op papier. Aan de dealer zelf. Die voelde zich daartoe gedwongen nu per 1 januari door de EU een nieuwe emissienorm is ingesteld.

Die Euro 4-norm moet ertoe leiden dat de uitstoot van schadelijke stoffen als stikstof, koolwaterstof, fijnstof en koolmonoxide wordt beperkt. Vanaf heden mogen alleen nog nieuwe scooters, die voldoen aan de Euro 4-norm op de markt worden gebracht. Voor auto's en motoren gelden overigens alweer de strengere Euro 5- en Euro 6-normen.

Overgangsregeling

Scooters worden nu alom als de grote vervuilers getypeerd. Waarom werd die emissienorm dan niet eerder ingevoerd? 'Dat is de EU destijds gewoon vergeten', zegt de woordvoerder van RAI Vereniging.

Als enige EU-land dreigde Nederland geen overgangsregeling voor de branche toe te staan, waardoor voorraden scooters met een Euro 2- of Euro 3-norm dit jaar niet meer als 'nieuw' mochten worden verkocht. Om te voorkomen dat die voorraad onverkoopbaar werd lieten dealers zelf de voertuigen registreren om de scooters dan in ieder geval nog als 'gebruikt' in 2018 te kunnen verkopen. Een week voor Kerstmis kregen ze plots te horen dat Nederland zich alsnog neerlegde bij de overgangsregeling voor de voorraad.

'Scootertje pesten'

Dealer Ewoud van Rouwenhorst zit er maar mee, vertelt hij in zijn vestiging in de Amsterdamse Pijp. 'Ik heb vijfhonderd scooters op voorraad staan. Als ik ze niet had laten registreren had ik ze na 1 januari nooit meer op een Nederlands kenteken kunnen zetten. Vier man zijn een hele week onafgebroken bezig geweest om die scooters te naam te stellen. En dan krijg je alsnog te horen dat je je voorraad mag uitverkopen. Ondertussen is die voorraad nu tweedehands geworden. Dat gaat me op een gemiddelde cataloguswaarde van drieduizend euro gauw vier-, vijfhonderd euro kosten.'

Van Rouwenhorst ziet het als het zoveelste voorbeeld van 'scootertje pesten'. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat gaat vermoedelijk deze maand nog beslissen of de registratie alsnog ongedaan gemaakt kan worden, zoals de branche wil. De branche heeft de tijdgeest niet mee, erkent Van Rouwenhorst. Daar heeft de lobby van milieu- en fietsorganisaties vooral de hand in, zegt hij.

Overleg met lokale overheid

'Ik geef toe: de tweetakt scooter ruik je echt, die stinkt. Die verkoop ik al jaren niet meer. Al zijn er ook tweetakt types die keurig aan die Euro 4 voldoen. Maar in Nederland is er eigenlijk helemaal geen markt meer voor tweetakt. Alles is viertakt en de elektrische scooter wordt steeds beter.'

Namens de branche schuift Van Rouwenhorst vaak aan bij overleg met de lokale overheid over het scooterbeleid. Sinds dit jaar is zo ongeveer heel Amsterdam binnen de ringweg tot milieuzone verklaard, waardoor scooters die in 2010 op kenteken zijn gezet of eerder daar niet meer mogen rijden. Al kunnen er ontheffingen worden aangevraagd.

Aannames

Van Rouwenhorst heeft de verantwoordelijke D66-wethouder voor Duurzaamheid, Abdeluhep Choho, in een van zijn winkels gehad. 'Zo'n grens van 2011 is zomaar getrokken. Je hebt viertakt scooters uit 2006 met exact hetzelfde motortje als die uit 2017. Choho neemt maar aan dat oudere scooters vervuilender zijn, zei hij tegen mij. Je gaat toch geen beleid voeren op aannames?'

Volgens Maurice van Oosten van de Stichting Scooterbelang gaat de instelling van een milieuzone de gemeente nog hoofdbrekens bezorgen. 'Iemand met een scooter uit 2009 die aantoonbaar schoner is dan een scooter uit pakweg 2013, zal wel naar de rechter stappen.'

Wat is er gebeurd of gebeurt er met alle scooters die vanaf 1 januari niet meer in de milieuzone van Amsterdam mogen rijden?

Bij Amsterdamse dealers meld(d)en zich opkopers voor tweedehands scooters die in de hoofdstad toch niet meer te gebruiken zijn, zegt Ewoud van Rouwenhorst van Amsterdam's Scooter City. De meeste particulieren proberen hun scooter via bijvoorbeeld Marktplaats weg te doen. 'Buiten Amsterdam mogen ze wel rijden. We verplaatsen het probleem.' Dealers in de omgeving van de hoofdstad krijgen meer scooters van 2010 of ouder aangeboden. 'Veel mensen hier gebruikten hun scooter om naar het werk gaan in Amsterdam', zegt een verkoper van Stadsscooters in Zaandam. 'Die hebben er ook niks meer aan.' Een woordvoerder van DEBO Scooters in Aalsmeer zegt dat de waarde van oude scooters 'gigantisch onderuit is gegaan.' Hij voorziet dat die scooters straks ook niet meer in andere delen van het land zijn te verkopen. 'Utrecht volgt Amsterdam als eerste en daarna komen er nog veel meer.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.