Deux jours, une nuit****

De Dardennes leveren wederom een prachtfilm af.

drama

Regie Jean-Pierre en Luc Dardenne.

Met: Marion Cotillard, Fabrizio Rongione

In 22 zalen

Ze moeten haar gewoon even zien. Daar is Sandra's vriend (Fabrizio Rongione) van overtuigd. Hij bedoelt: het is makkelijk om voor een bonus te kiezen als je degene die je daarmee direct dupeert, de directe collega met wie je jaren hebt gewerkt en door jouw keuze voor een extra zakcentje haar baan verliest, niet in de ogen hoeft te kijken. Is dat zo? Dat onderzoeken de gebroeders Dardenne in Deux jours, une nuit. Sandra heeft twee dagen en een nacht om de meerderheid van haar collega's van de fabriek in zonnepanelen over te halen af te zien van duizend euro zodat zij gewoon weer aan de slag kan. En dat probeert ze door bij ze langs te gaan, in hun vrije weekeinde.


Sandra wordt gespeeld door Cotillard - een opmerkelijke keuze voor de gebroeders Dardenne, die eigenlijk altijd met amateuracteurs werken (met uitzondering van Cécile de France in Le gamin au vélo). Maar Cotillard - make-uploos, het haar slap in een staartje - voegt zich vanaf het eerste moment naadloos in de wereld van de worstelende onderklasse, het gebruikelijke werkterrein van de broers.


De Dardennes hebben bovendien bewerkstelligd dat Cotillard de sympathie niet meteen aan de kont heeft hangen: hun Sandra worstelt met een depressie waardoor je haar wel door elkaar wilt schudden als zij wegzinkt in passiviteit, maar waardoor je ook haar veerkracht des te meer bewondert. Een simpel slachtoffer wordt ze nooit.


En ook het verhaal blijkt niet zo eenvoudig als het lijkt. Aan de oppervlakte is en blijft het rechttoe rechtaan: Sandra zoekt de adressen op, belt aan, draait haar vaste riedeltje af en krijgt ja of nee te horen. Een typisch Dardenne-personage is ze: ze probeert gewoon het beste te spelen met de beroerde kaarten die ze heeft gekregen.


Daarbij vertelt het gezicht van Cotillard met kleine veranderingen hele verhalen over waardigheid en trots in een soms hartverscheurende slingerbeweging tussen hoop en wanhoop.


Het enige wat je op het scenario zou kunnen aanmerken is dat een dramatische kunstgreep tegen het einde van de film een beetje storend is. Maar verder tonen de Dardennes zich juist de schijnbaar nonchalante meestervertellers die opnieuw een prachtfilm afleveren in een gestadige stroom meesterwerken. Nee, Deux jours, une nuit is geen vernieuwende stap in hun oeuvre, maar dat maakt het niet minder meeslepend.


Want wat zal uiteindelijk winnen? Menselijk mededogen of een onmenselijk systeem, dat mensen een prijskaartje geeft? De Dardennes laten Sandra's kansen steeds weer kantelen zodat de afloop zich geen moment laat voorspellen. Daarbij krijgt het ogenschijnlijk eenvoudige dilemma met elke geopende deur meer lagen - het gaat ook over groepsdruk, vechtlust, de positie van de zwakkere in een economie die alleen plek heeft voor winnaars.


De omstandigheden van tegenwoordig maken solidariteit bijkans onmogelijk, zo laten de Dardennes zien, maar het is het systeem dat uiteindelijk altijd zal verliezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden