Deutschmark Deutschmark über alles

'Duitse toeristen drukken hun neus tegen de etalages in de binnenstad van Rome. Ze worden aangetrokken door luxe-artikelen, die thuis een veelvoud kosten....

Van onze correspondent

Willem Beusekamp

BONN

Italië, Spanje, Engeland, Griekenland, Amerika, zelfs Nederland zijn volgens een onderzoek van de Commerzbank thans uitgesproken aantrekkelijk voor de Duitse toerist die, in vergelijking met andere volkeren, het vaakst zijn vrije dagen buiten de eigen landsgrenzen doorbrengt en aldaar jaarlijks bij elkaar vele tientallen miljarden harde marken stuk slaat.

Ofschoon de koers van mark en gulden nagenoeg aan elkaar zijn vastgeklonken, bedraagt de koopkracht van de D-mark volgens de Commerzbank (eind februari) in Nederland 1,07 mark. In Italië en Groot-Brittannië 1,26 mark. In Canada krijgt de Duitser pas echt waar voor zijn geld. Vergeleken met het gemiddelde prijsniveau in de Heimat is zijn munt daar 1,57 mark waard. Bovendien is het bij het inwisselen eenvoudig rekenen: voor één mark krijgt hij voor het eerst één Canadese dollar.

De 'mighty Mark' - zoals de Duitse media niet moe worden hun Britse collega's te citeren - is een internationale rots in de branding geworden, een safe haven. Dat het thuis ook niet alles is, klopt natuurlijk. Een geëxplodeerde staatsschuld, recordwerkloosheid, zeurende vakbonden, een weinig daadkrachtige regering, maar toch peanuts in vergelijking met de problemen waarmee andere landen wereldwijd hebben te kampen.

Vandaar, zo stelde onlangs de Frankfurter Allgemeine, dat het dagelijkse mega-geschuif op de valuta-markten niet uitsluitend als speculatie moet worden gezien. De handelaren weten wat ze doen; ze baseren zich op de economische werkelijkheid. En die luidt nu eenmaal dat Duitsland ondanks zijn verenigingspijnen nog steeds een van de beste leerlingen van de klas is.

Sommigen worden overmoedig, zoals de Süddeutsche Zeitung. Die droeg gisteren de Europese Monetaire Unie al ten grave. Niet in 1997 en niet in 1999 komt er een Europese munt. 'En zo zal de almachtige mark vermoedelijk altijd de tweede wereldvaluta blijven, naast de dollar.' Ter geruststelling zij vermeld dat het 'D-mark-blok' - gulden, Belgische frank, Oostenrijkse schilling en Deense kroon - volgens deze analyse onaangetast blijft.

De ronkende geluiden over het succes van de mark kunnen niet los worden gezien van de functie van de munt binnen Duitsland. Natuurlijk spelen de rampzalige inflatie en geldhervormingen uit de eerste helft van deze eeuw een rol bij de liefde die de Duitser ondervindt voor zijn sterke munt. Daarnaast heeft de mark een symboolfunctie gekregen die elders onbekend is.

Bij gebrek aan beter is de munt het symbool geworden van het land als natie. Als de D-mark internationaal op waarde wordt geschat, zit het met de internationale waardering van Duitsland ook wel goed.

De vraag hoe 'het buitenland op ons reageert', wordt in Duitse ogen beantwoord op de valutamarkt. Opmerkelijk in dit verband was de mark als belangrijk onderwerp vorig jaar in de verkiezingscampagne van Helmut Kohl.

In alle redes rekende hij zijn toehoorders voor hoeveel peseta's, lires of Franse francs zij op hun buitenlandse vakantieadres krijgen voor hun harde munt. Waarmee hij wilde zeggen dat het nationale symbool geen politieke experimenten duldt. Gezien de verkiezingsuitslag (Kohl werd voor de vijfde maal gekozen) had hij opnieuw succesvol geappeleerd aan het gefrusteerde nationale bewustzijn van de kiezer.

Nu de run op marken ook na de devaluaties van afgelopen weekeinde ongebroken blijft, rijzen er toch twijfels. De in Duitsland meest geraadpleegde expert, Chefvolkswirt Norbert Walter van de Deutsche Bank, adviseert dollars te kopen. 'Wie op lange termijn een goede investering wil doen, moet snel handelen. De overwaardering van de mark is zo geweldig en de dynamiek van de Amerikaanse economie zo positief dat de interpretatie van de werkelijkheid door de valutahandelaren mij niet reëel lijkt.'

Werkgeversorganisaties beginnen te klagen, vanwege hun steeds duurder wordende produkten op de exportmarkten. De zes economisiche instituten vrezen zelfs een knik in de voorspelde groei. Niet met 3, maar met hooguit 2 procent zal de bedrijvigheid toenemen indien de D-mark op zijn huidige, overgewaardeerde niveau blijft.

De werkelijkheid is dat de meeste grote exporteurs hun valuta-risico's hebben afgedekt met termijncontracten, een produkt van de financiële 'derivatenmarkt'. Gealarmeerd door de eerste anti-D-mark-geluiden maakte het Handelsblatt maandag een rondje langs alle Duitse autofabrikanten.

Volkswagen, Audi, BMW, Opel, Ford, Daimler-Benz en Porsche melden eensluidend geen last te hebben van de valutaturbulentie. Alles afgedekt op de termijnmarkt en/of geneutraliseerd met vestigingen buiten het 'D-mark-blok'. Ernstige zorgen maakt zich daarentegen Dasa, de vliegtuigdochter van Daimler. De verkoop van Airbus, Fokker en Dornier tegen vaste koersen is nauwelijks te verzekeren, aldus een woordvoerder. 'Wij maken ons ernstige zorgen', zegt hij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden