NieuwsKamp Al Hol

Detentiekamp Al Hol in Noord-Oost Syrië wordt ontmanteld, maar Nederlandse IS-vrouwen blijven zitten

Koerdische autoriteiten in Syrië gaan kamp Al Hol in de huidige vorm ontmantelen. Tienduizenden Syrische IS-leden worden vrijgelaten. Buitenlandse IS-gangers, onder wie Nederlandse vrouwen en hun kinderen, blijven gevangen zitten. Onduidelijk is onder welk regime zij zullen vallen en wie hen straks gaat bewaken.

Beeld AFP

Het Koerdische besluit zet nieuwe druk op een Haags hoofdpijndossier: wat te doen met vrouwelijke Syriëgangers en hun kinderen in de kampen? Net als de meeste andere Europese landen weigert Nederland tot dusver hen op te halen. Onder druk van de strafrechter verklaarde minister Grapperhaus van Justitie eerder dit jaar dat hij desondanks bereid is tot ‘actieve repatriëring’ van individuele vrouwen. Als Grapperhaus niet voor half december concrete stappen zet, loopt de strafzaak tegen 23 vrouwelijke IS-verdachten gevaar.

Binnenkort besluiten de autoriteiten in Noord-Oost Syrië wat er met de buitenlandse vrouwen en kinderen in Al Hol gaat gebeuren. Ze vallen straks niet meer onder de verantwoordelijkheid van het Koerdische bestuur dat hen de afgelopen jaren bewaakte, stelde co-president Ilham Ahmed afgelopen zondag tijdens een politieke bijeenkomst in Raqqa, de voormalige hoofdstad van het kalifaat.

Volgens Ahmed kan niet van de Koerdische autoriteiten worden verwacht dat die nog langer ‘enorme bedragen neertellen om deze mensen eten en andere dingen te geven. Daarnaast zijn er de dagelijkse problemen zoals liquidaties, verkrachtingen en zo meer.’

.Beeld .

Vergaarbak

Al Hol is met bijna 65 duizend vrouwen en kinderen het grootste detentiekamp voor IS-families in Noord-Oost Syrië. Het kamp heeft een sectie voor Syriërs en Irakezen, maar is daarnaast ook een vergaarbak voor vrouwen die vanwege hun IS-verleden niet meer welkom zijn in Europa.

IS heeft in Al Hol onverminderd invloed. Koerdische bewakers worstelen met het behouden van controle. De afgelopen weken waren er volgens verscheidene bronnen meerdere moorden, waarbij vrouwen die IS trouw blijven hun minder religieuze zusters doden. Ontsnappingen zijn een groot probleem. Voor bedragen van 10 duizend dollar en meer laten vrouwen zich per watertruck of te voet naar Idlib smokkelen, de enige provincie in Syrië waar jihadistisch georiënteerde rebellen nog steeds veel macht hebben.

Inmiddels is bijna eenderde van de Nederlandse vrouwen ontsnapt. In totaal 35 Nederlandse vrouwen en 90 kinderen zaten na de val van het kalifaat vast in Al Hol en het noordelijker gelegen kamp Roj. Dit jaar zijn tot nu toe 10 vrouwen en 15 kinderen ontsnapt, blijkt uit de jongste cijfers van inlichtingendienst AIVD, die vorige week zijn gepubliceerd.

Verantwoordelijkheid

De koerswijziging van de Koerden komt daags nadat de Amerikanen hun laatste Syriëgangers hebben gerepatrieerd, met het doel om ze in de Verenigde Staten te berechten. De gevangenen zijn inzet van een diplomatiek conflict tussen Washington en Europa. ‘Wij vragen andere landen, vooral in West-Europa, om ook verantwoordelijkheid te nemen voor hun burgers’, stelt anti-terrorisme coördinator Nathan Sales van het Amerikaanse ministerie van Justitie in een persverklaring.

Onduidelijk is wat het vertrek van de Amerikaanse gevangenen betekent voor de bewaking van de kampen en gevangenissen in Noord-Oost Syrië. De Amerikanen betalen en bewapenen tot nu toe de bewakers. Amerikaanse helikopters en speciale eenheden schoten te hulp als mannelijke gevangenen een opstand of uitbraakpoging waagden.

De 25 duizend Syrische IS-vrouwen en hun kinderen die vrijkomen, worden overgedragen aan tribale leiders van hun stam. De stamoudsten moeten garanderen dat de vrouwen zich niet opnieuw met extremisme inlaten. Bijna de helft van de populatie in Al Hol is Iraaks. Onduidelijk is wat er met hen zal gebeuren. In Irak wacht deze vrouwen mogelijk de doodstraf.

LEES VERDER:

Wat doet Chadia (30) in een IS-kamp in Syrië? De Nederlandse, met een vuistdik psychiatrisch dossier, was bekend bij de ggz, de politie en de AIVD. Toch kon ze afreizen naar Syrië. Daar vegeteert ze. Waarom greep niemand in?

Met zijn uitspraak maandag zou de rechter de overheid kunnen verplichten 23 Nederlandse IS-vrouwen en hun 56 kinderen terug te halen uit Syrië

In het kamp Al Hol zitten bijna 70 duizend IS-aanhangers opgesloten, vooral moeders met kinderen. Onder hen 25 Nederlandse vrouwen. De vrouwen die in ­Nederland niet meer welkom zijn, wachten in smetteloze tenten hun kans af.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden