Nieuws Misbruik door vrouw

Deskundigen: Straf vrouwelijke dader bij verkrachting moet net zo zwaar als voor mannen

De ongelijke behandeling tussen mannelijke en vrouwelijke daders bij gedwongen seks moet veranderen, stellen diverse deskundigen. Een vrouw die een man tot penetratie dwingt, wordt volgens de Nederlandse wet minder zwaar gestraft dan een man die een vrouw verkracht.

Foto Linelle Deunk

Gedwongen penetratie door een vrouw wordt gezien als aanranding en kan tot acht jaar gevangenisstraf leiden, terwijl op verkrachting maximaal twaalf jaar staat.

‘Het is absurd dat de wet nog altijd zo in elkaar zit’, zegt klinisch psycholoog Iva Bicanic, hoofd van het Centrum Seksueel Geweld. ‘Mannen die worden misbruikt door vrouwen via gedwongen penetratie blijven nu onzichtbaar en melden zich vaak niet bij hulpverleners of de politie. De schaamte is onvoorstelbaar groot. En dan biedt de wet ook nog geen kwalificatie voor wat hen is overkomen. Terwijl de gevolgen voor hen even erg zijn als voor vrouwen die worden verkracht.’

Door recente ontwikkelingen in de #MeToo-beweging wordt steeds duidelijker dat vrouwen net zo goed in staat zijn tot verkrachting als mannen. Zo raakte actrice Asia Argento, een van de eerste vrouwen die filmproducent Harvey Weinstein beschuldigden van seksueel misbruik, onlangs zelf in opspraak nadat een mannelijke acteur haar beschuldigde van ontucht. Argento zou seks met de acteur hebben gehad toen hij 17 jaar oud was. 

Vrouwen kunnen mannen tegen hun zin dwingen tot penetratie, blijkt uit verschillende onderzoeken. Dit kan door manipulatie, chantage of met behulp van drugs. Door het woordgebruik in de Nederlandse wet kan dit nu echter niet worden bestempeld als een verkrachting, maar alleen als aanranding: bij een verkrachting moet het slachtoffer de handeling ondergaan. Daarvan is bij gedwongen penetratie geen sprake en dit leidt tot ongelijkheid, stelde advocaat Milo Prins hierover in het Nederlands Juristen Blad.

Agressieve grote boze man

Prins pleit daarom voor aanpassing van de wet. ‘Toen vrouwelijke slachtoffers zich bij #MeToo uitspraken, werden daar niet veel vraagtekens bij gezet’, zegt hij. ‘Nu ook mannelijke slachtoffers naar voren komen, vragen mensen zich af of het wel echt is. Dat is vreemd. Het stereotiepe beeld van de grote, boze man die zijn agressie botviert op de onschuldige vrouw mag wel worden bijgesteld. Het veranderen van de wet zou bovendien schaamte bij mannelijke slachtoffers weg kunnen nemen.’

Volgens Prins is de wet in landen als Duitsland en Noorwegen door ruimere formuleringen gelijkwaardiger.

Het OM stelde in een notitie in 2014 al eens dat het vreemd is dat een vader die zijn dochter verkracht maximaal 16 jaar kan krijgen, terwijl een moeder die haar zoon dwingt tot seks maximaal 10,6 jaar gevangenisstraf krijgt. ‘Is het werkelijk minder ernstig als je gedwongen wordt tegen je zin bij een vrouw – je moeder – binnen te dringen?’, vroeg het OM zich af. De auteurs – drie officieren van justitie – stelden toen al voor om ook het dwingen tot seksueel binnendringen van de verdachte onder verkrachting te scharen. Met die suggestie is niets gebeurd. 

In Nederland zijn sinds #MeToo nog geen mannen hiermee naar voren gekomen. Wel zijn enkele strafzaken bekend. ‘De daders waren vooral vrouwen die zich inbeeldden dat ze een romantische relatie hadden met de jongen in kwestie’, zegt criminoloog Miriam Wijkman. ‘In die constructies wordt een band gesmeed waar zo’n jongen dan niet goed uit durft te stappen.’

‘Lang dacht ik dat ík de viespeuk was. Nu zie ik dat die moeder mij heeft misbruikt’

Een vrouw die een man tot seks dwingt, hoe kan dat? Deze vraag is opgekomen nu de #MeToo-discussie een onverwachte wending heeft genomen. Een man vertelt wat hem als 15-jarige is overkomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.