NieuwsBelangenverstrengeling

Deskundigen: RIVM en ministerie zijn te veel vermengd geraakt

Door de coronacrisis zijn het RIVM en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) te veel vermengd geraakt. Dat zeggen deskundigen tegen het programma Nieuwsuur, dat onderzoek deed naar de ouderenzorg in de coronacrisis.

Premier Mark Rutte en Jaap van Dissel (RIVM) tijdens een persconferentie na afloop van een overleg met de Ministeriële Commissie Crisisbeheersing (MCCb ).Beeld ANP

Uit stukken die het televisieprogramma in handen heeft, blijkt onder meer dat het ministerie betrokken was bij het opstellen van bepaalde coronarichtlijnen, bijvoorbeeld over het gebruik van mondmaskers in de ouderenzorg. Verpleegkundigen en bestuurders hadden kritiek op die richtlijnen, onder meer omdat ze vaker en sneller mondkapjes wilden gebruiken, maar door de bestaande richtlijnen was dat lastig.

Uit de interne stukken blijkt dat schaarste doorslaggevend was bij het verdeelsysteem voor beschermingsmiddelen van de overheid. Zorgkoepels wilden aan het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) laten weten dat de richtlijnen in hun ogen niet goed waren. Die kritiek zou door het ministerie als ‘intermediair’ worden overgebracht aan het RIVM, aldus Nieuwsuur, maar in de praktijk werden richtlijnen nauwelijks aangepast.

Zorgkoepels vermoeden dat de aanpassing achterwege bleef omdat de richtlijnen moesten aansluiten bij de schaarste van de beschermingsmiddelen. Voorzitter Jet Bussemaker van de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving, een onafhankelijk adviesorgaan voor regering en parlement, noemt die nauwe band tussen de wetenschap en politiek een ‘vertroebeling’.

Een ander voorbeeld daarvan is volgens haar dat RIVM-topman Jaap van Dissel onlangs zei dat de anderhalvemeterregel in vliegtuigen ‘ingewikkelder’ te hanteren zou zijn, ‘om toch nog tegen redelijke prijzen te kunnen vliegen’. Bussemaker noemt de vraag hoe duur iets mag zijn ‘een politieke afweging’. ‘Dat is niet aan de directeur van het RIVM.’

In reactie op de Nieuwsuur-berichtgeving heeft een woordvoerder van het RIVM tegen persbureau ANP laten weten dat het instituut met zorgorganisaties in gesprek wil om de aanpak van de coronacrisis te evalueren. Dat moet ook helpen bij het aanpakken van een eventuele tweede golf van het virus. ‘Dit gesprek voeren wij met elkaar en niet via de media’, aldus het RIVM.

In de uitzending van Nieuwsuur zet hoogleraar bestuurskunde Michiel de Vries dat het RIVM een zogenaamd zelfstandig bestuursorgaan moet worden. ‘Je vraagt je nu toch af: hoe onafhankelijk zijn ze en hoeveel laten ze zich beïnvloeden door de mensen op het ministerie omdat die mensen graag iets willen horen?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden