Desintegratie Wrok in Noord en Zuid

Italië: we staan onder Duitse curatele


'Heb je die kont van Merkel gezien? Gi-gan-tisch', zegt de 37-jarige Berlusconi-aanhanger Marco Esposito. Het is niet zo netjes om over het achterwerk van een wereldleider te praten, maar volgens de Berlusconi-fan begon Italiës ellende nu eenmaal met het achterste van de Duitse bondskanselier. 'Berlusconi noemde het een 'onneukbare dikke kont' en niet veel later dwong Duitsland Berlusconi om af te treden. Ze was gewoon beledigd.'


Voor de Italianen ligt het politieke centrum van de Europese Unie allang niet meer in Brussel. Duitsland is het nieuwe synoniem voor de strenge Europese bezuinigingsideologie en bondskanselier Angela Merkel de personificatie van dat Duitse kwaad. Met als bijnaam la Culona, de dikke kont.


Italië staat nog niet onder Europese curatele, maar het voelt wel zo. Duitse curatele, om precies te zijn. Want of de bondskanselier Berlusconi nu wel of niet ten val heeft gebracht, de meeste Italianen zijn het erover eens dat de technocratische premier die zijn plek innam, niet veel minder is dan een infiltrant van Merkel in de Italiaanse politiek.


Mario Monti houdt namelijk lachende onderonsjes met de bondskanselier, terwijl de Italianen lijden onder zijn bittere bezuinigingspakket.


Toen het Italiaanse protest tegen Monti toenam, betuigde Merkel haar steun aan zijn hervormingen. En tijdens zijn verkiezingscampagne benadrukte Monti nog maar eens dat mevrouw Merkel niet blij zou zijn met een linkse Italiaanse regering.


En alsof die infiltrant niet genoeg is, hebben die Duitsers ook nog de hele tijd commentaar. Duitse politici noemden Berlusconi een 'al eerder gemaakte fout', Beppe Grillo een 'gevaarlijke populist' en ze zijn 'geschokt door de overwinning van twee clowns.'


'Niet sinds de Italiaanse Sociale Republiek durfde Duitsland zich zo met Italië te bemoeien als nu', schrijft de verontwaardigde hoofdredacteur Alessandro Sallusti van de rechtse krant Il Giornale.


Hij herinnert zijn lezers nog eens aan de bevelen die Mussolini's minister en generaals moesten opvolgen van Berlijn. 'Hoe dat afliep, weten we allemaal', waarschuwt hij. Zijn krant is klaar om de strijd tegen Duitsland aan te gaan en de Italianen die het hardst tegen Monti en Merkel vloekten, kregen de meeste stemmen. Mogen de Italianen het even zelf bepalen?


Sarah Venema


Nederland: eigen broek ophouden graag


Zoals dat gaat nu wij de voorzitter van de eurogroep hebben, is het debat verschoven van de toestand in Europa naar de prestaties van onze man. Jeroen Dijsselbloem, koning of klungel. En terwijl hij deze week werd afgebrand in de financiële pers van de City, was de overheersende stemming hier: handen af van onze Jeroen.


Niet alleen domineesland spreekt hier. Dijsselbloem drukt uit wat in brede kring wordt gevonden. Kijk maar in de brievenrubrieken of op Twitter. Volgens de minister hoort de belastingbetaler pas in laatste instantie op te draaien voor de risico's die particulieren en banken nemen.


Uit de peilingen blijkt dat ook bij de middenpartijen CDA en PvdA een grote minderheid (en bij de VVD zelfs een meerderheid) vindt dat Cyprus helemaal niet geholpen had moeten worden. Eigen broek ophouden, dat is het idee, van de Albert Cuyp tot Wassenaar.


De verzuring over de euro schrijdt voort, merkbaar op straat, maar bedekter ook in officieel Nederland. In Duitsland hebben ze er genoeg van Zahlmeister te zijn en tegelijk voor nazi te worden uitgemaakt. In Nederland hebben we niet zo'n geschiedenis, maar wel het gevoel op het verkeerde schaakbord te spelen. Altijd voor het recht en tegen de macht, voor de internationale instellingen en voor de eerlijke kleine landen. Dat leek eigenbelang, maar nu blijkt europartner Cyprus een witwasparadijs en zegt Dijsselbloem doodgemoedereerd in de Kamer dat de kleine Cypriotische spaarders en pensionado's die zo hard worden gepakt een bescheiden minderheid zijn. De rest is penose en dat is een schok.


In de wandelgangen van de macht vraagt men zich af hoe het zo ver heeft kunnen komen en niet alleen met Cyprus. Straks klopt Malta aan en dan Slovenië, terwijl in Italië een komiek bezig is een kabinet te vormen. Ook bij Buitenlandse Zaken en Financiën is de vraag hoe de ever closer union in de praktijk een transferunie is geworden. Officieel is de gemeenschappelijke munt van wezenlijk belang voor de Nederlandse economie en dus 'topprioriteit', zoals minister Timmermans onlangs aan de Kamer schreef. Dat wij met de euro in een fuik zijn beland, zal geen minister toegeven - de Financial Times luistert mee - maar de twijfel is zeker gezaaid. Maar zonder Duitsland richt Nederland weinig uit. Het wachten is op de herverkiezing van Angela Merkel in september.


Martin Sommer


Duitsland: profiteurs op dat 'Pleite-Insel'


'Waarom haten ze ons zo?' Het is een opmerking die geregeld in de Duitse media valt te beluisteren. In talkshows kijken de gasten gelaten naar beelden van demonstraties in Cyprus waarbij bondskanselier Angela Merkel wederom met een hitlersnor is afgebeeld. Naar spandoeken met teksten als: 'Hitler, Merkel, The Same Shit', en 'Hitler, Go Home', 'Merkel Kaput'.


Waarna de gasten zuchtend vertellen dat de woedende demonstranten zonder Europese - lees: Duitse - hulp ten dode zouden zijn opgeschreven. Dat daar dan een Spardiktat van mevrouw Merkel tegenover staat, is toch het goed recht van de hulpverlener, die de afgelopen jaren al 220 miljard euro in Zuid-Europese hulpprogramma's stak?


Laten we wel zijn, en dat hoor je ook aan de Stammtisch in de kroeg, jarenlang hebben de Cyprioten het ervan genomen met rentes op hun kapitaal tot wel 7 procent. De brave Duitse spaarder zag nog geen procent op jaarbasis op zijn spaarbankboekje bijgeschreven.


Met die zorgeloos levende en nu zo boze Zuid-Europeanen, met hun smakeloze verwijzingen naar het Derde Rijk moeten wij solidair zijn? En: 'Wij werken tot onze 67ste verjaardag, opdat die Fransen met 63 met pensioen mogen? Dacht het niet.'


Nadat het weekblad Der Spiegel eind vorig jaar had onthuld dat veel Russische belastingontduikers hun miljarden al dan niet gewitwast op Cyprus hebben geparkeerd, was er voor Merkel en haar minister van Financiën Schäuble maar één uitweg uit deze crisis.


Het 'verrotte' banksysteem op het eiland moest flink worden aangepakt. Geen keurig verdiend Duits belastinggeld inzetten ter redding van obscure Russische miljardairs. Dat valt, zeker in het belangrijke verkiezingsjaar 2013, niet uit te leggen aan Otto Normalverbraucher, de Duitse jan modaal. Anders loopt die over naar Alternative für Deutschland, de nieuwe anti-Europapartij.


Van solidariteit met de zuidelijke landen was al nauwelijks sprake toen de crisis ontvlamde in Griekenland, Italië en Portugal. Met de Cyprioten bestaat al helemaal geen mededogen. Profiteurs, daar op dat Pleite-Insel. Schande, die nare beelden van mevrouw Merkel met haar zwarte snor. De bondskanselier is in Duitsland nog steeds ongekend populair.


Daarnaast klinken er andere, prangende vragen: 'Kunnen we nog wel veilig op Urlaub naar Cyprus?'


Rolf Bos


Spanje: Europa heeft zijn glans verloren


Ook leuk: de Spaanse premier Mariano Rajoy gefotoshopt tot een schoothondje dat tegen het been van een vies kijkende Angela Merkel aanrijdt. Of Merkel als een strenge meesteres die een naakte Rajoy de keuze geeft: een brandmerk van de euro op zijn kont of met de zweep ervanlangs. Er is ook een variant met een voorbinddildo. In de Spaanse sociale media doen nogal wat spotprenten de ronde met dezelfde boodschap: Spanje wordt genaaid door Duitsland.


Cyprus werd nauwgezet gevolgd. Meer dan elders in Europa herinnert Spanje zich hoe het Argentinië is vergaan met het bevriezen van de spaarsaldi. En juist de afgelopen week betaalden aandeelhouders en bezitters van preferente bankobligaties, onder wie veel kleine spaarders, miljarden mee aan de afwikkeling van Spanjes failliete spaarbankboedel.


Politieke leiders struikelden dan ook over elkaar heen om te onderstrepen dat 'Cyprus' echt niets te maken heeft met Spanje. Premier Rajoy greep een bezoekje aan zijn Franse ambtgenoot Hollande aan voor een gemeenschappelijke verklaring dat de gewone spaarder niet de rekening gaat betalen. Jeroen Dijsselbloem werd - in weerwil van zijn onuitspreekbare naam - beroemd in Spanje. Op diens net iets te oprechte uitspraken zat men niet te wachten, zo was het commentaar.


Europa heeft onmiskenbaar zijn glans verloren en vooral Duitsland en Nederland, als dienstbare vazal, hebben daaraan bijgedragen. Met een werkloosheid die nu al op 27 procent ligt, voelt Spanje zich stuk bezuinigd op last van het Noorden. Er is geen enkel vertrouwen in verbetering: juist deze week moest het begrotingstekort opnieuw hoger worden bijgesteld.


Toch richt de frustratie en de woede zich veel meer op de eigen gezagsdragers dan op de Europese kaste in Brussel of Berlijn. Dag in, dag uit staat de corruptie van zo'n beetje alle politieke partijen en instituten in de schijnwerpers. De murw gebeukte Spanjaarden hebben zo een diep besef ontwikkeld dat de bezem door het land moet.


Welbeschouwd is Merkel zo een mal menor , het minste kwaad. En Duitsland biedt nog altijd kans op werk. Het Duitse Goethe-Institut komt ruimte tekort voor taallessen aan emigranten die gebruikmaken van het vrije Europese verkeer om naar het Noorden te vertrekken.


Steven Adolf


Finland: het braafste jongetje van de klas


Ze staan er wat hulpeloos bij, de Finse premier en minister van Financiën. Tot hun knieën in het water, in de armen een grote zak met geld, de blik op het eiland Cyprus gericht. Daar is premier Anastasiades druk bezig een wasmachine met geldbiljetten te vullen die de Russische president Poetin haastig aandraagt.


De cartoon van de populistische oppositiepartij Ware Finnen vat wat hen betreft de hele reddingsoperatie van Cyprus samen: gekke henkie Finland springt bij, zodat de Cypriotische witwasmachine kan blijven draaien. Met soortgelijke kritiek op eerdere steunoperaties aan Spanje en Griekenland behaalde de eurosceptische partij in 2011 20 procent van de stemmen bij de verkiezingen.


Finland was altijd een van de braafste jongetjes van de klas, maar met de opkomst van de Ware Finnen en andere eurosceptische partijen ziet de regering zich gedwongen een nieuwe positie te zoeken in Europa. Voor de leningen aan Griekenland eiste Finland een onderpand en bij de laatste onderhandelingen met Cyprus zou de Finse minister van Financiën Jutta Urpilainen nog onverbiddelijker zijn geweest dan Angela Merkel.


Maar voor veel Finnen is dat nog niet genoeg. In een satirische recensie van de laatste 'EU-sitcom' - de redding van Cyprus - wordt een scène besproken waar 'strenge' Jutta Urpilainen domino speelt met Angela Merkel en steeds uitkraamt 'JawohlmeinüberbesserwissendetanteführerAngela!' Met andere woorden: Finland gedraagt zich te veel als Merkels schoothondje.


De reddingsoperaties raken bij veel Finnen een gevoelige snaar. Hun land verkeerde in een diepe bankencrisis in de jaren negentig. Zij zijn daar met pijnlijke bezuinigingen en hervormingen op eigen houtje uit gekomen. En nu kunnen ze zich een van de weinige Europese landen met een AAA-rating noemen. Medelijden met landen in crisis hebben ze daarom niet.


De regering moet balanceren, want terwijl de eurosceptici in haar nek hijgen, zijn er ook critici die vinden dat Finland te lastig doet. Dat is slecht voor de reputatie en onderhandelingspositie in de Europese Unie.


Die laatste blijken de Finnen gek genoeg een warm hart toe te dragen. De helft van de bevolking is weliswaar tegen nieuwe bijdragen voor reddingsoperaties, maar de steun voor de euro steeg tussen 2006 en 2012 van 57 naar 70 procent.


Irene de Pous

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden