Desi telt, Suriname is bijzaak

In sneltreinvaart en met ongekende kracht walsen Desi Bouterse en zijn parlementsleden sinds maandag door het doorgaans zo trage politieke landschap van Suriname. Het justitieel bouwwerk dat in de afgelopen elf jaar steentje voor steentje is neergezet om de verdachten van de 8 Decembermoorden te berechten - Bouterse voorop - wordt in rap tempo afgebroken.


Vandaag behandelt het parlement voor het eerst het omstreden voorstel om de 22 verdachten amnestie te verlenen. En de kans is aanwezig dat aan het einde van de dag - slechts vier dagen na indiening van het plan - Bouterse cum suis na dertig jaar vrijuit gaan.


De haast waarmee nu te werk wordt gegaan, is een teken dat de Surinaamse president zich ernstig zorgen maakt over de uitkomst van het strafproces tegen hem. De auditeur-militair bij de krijgsraad is van plan in april de strafeis bekend te maken. En het vooruitzicht van een aanklager die levenslang vordert tegen de president van de republiek, zou vernietigend zijn. Niet in het minst in internationale kringen waar de Surinaamse president de last van een drugsveroordeling en een aanklacht wegens 15-voudige moord nu al twee jaar op dienstreis met zich mee moet dragen.


Tegenstand

Bouterses ongekende race naar amnestie ondervindt nauwelijks tegenstand. De Nieuw Front-oppositie stribbelt tegen, maar is getalsmatig zwak. De coalitiepartners, van oud-rebellenleider Ronnie Brunswijk tot ex-parlementsvoorzitter Paul Somohardjo, hebben geen andere keuze dan mee te werken.


De afgelopen dagen is duidelijk geworden dat ze niet zijn gekend in het amnestieplan. Tegen stemmen, is geen optie omdat ze daarmee uit de regering zullen worden gezet. Iets wat beiden niet willen. In de cliëntèlemaatschappij die Suriname nog altijd is, levert meeregeren immers meer op dan in de oppositiebanken zitten. Bouterse heeft de afgelopen weken, om nog eens te benadrukken wie de baas is, aangegeven dat hij ontevreden is over sommige ministers van beide coalitieblokken.


De nabestaanden van de vijftien slachtoffers van '8 December' protesteren volop maar moeten met lede ogen aanzien dat ze genegeerd worden door de regering. Een eenzame goudsmid, woordvoerder Sunil Oemrawsingh van de nabestaanden, wijst op de aantasting van de rechtsstaat die gaande is. Maar ook hij moet opboksen tegen de politieke realiteit. De verbijstering is hier ook groot. Iedereen had verwacht dat Bouterse alles zou doen om onder een veroordeling uit te komen. Alleen, zo snel en op deze wijze had niemand verwacht.


Klap

Bouterses amnestie-manoeuvre en het buitenspel zetten van de krijgsraad, is een klap in het gezicht van die kiezers die hem in 2010 bewust een 'tweede kans' wilden geven. 'Ik denk echt dat hij dit keer goed wil doen', zei menig Surinamer toen. Ook Surinames imago behoort tot de grote verliezers. Jezelf gratie geven, midden in een rechtszaak, staat internationaal niet fraai. De ex-legerleider, jaren geplaagd door een internationaal opsporingsbevel, deed er de afgelopen twee jaar als president alles aan om in het buitenland geaccepteerd te worden.


Lijfsbehoud is echter nu het belangrijkste dat deze dagen telt voor Desiré Delano Bouterse. De sergeant die in 1980 als dertiger de jonge republiek Suriname overnam, bekleedt inmiddels het hoogste ambt. Veroordeeld worden voor moord, gevolgd door arrestatie en een jarenlang verblijf in de Santa Boma-gevangenis, wat zoon Dino ooit overkwam, is voor de president geen optie.


Met een amnestie, goedgekeurd door het parlement, kan Bouterse zich tot zijn dood erop beroepen dat het de wil was van een meerderheid van het volk. Dat het land echter nog tot in lengte van jaren blijft opgescheept met een etterende wond, is voor hem en zijn medeverdachten slechts bijzaak.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden