Desert Fox?

De VS en Groot-Brittannië hebben Irak, zeven jaar na de Golfoorlog, opnieuw aangevallen. Is het geduld van president Clinton op, of probeert hij de afzettingsprocedure die tegen hem dreigt, te verijdelen?...

WIL THIJSSEN

Iskander Salman, voorzitter van het Iraaks Democratisch Centrum in Rotterdam: 'Het Irakese volk mag geen slachtoffer worden van de seksaffaire van een president. Waar waren de Amerikanen toen de tiran Saddam in 1988 vijfduizend mensen met gifgas vermoordde?'

Jacques de Milliano, voormalig voorzitter van Artsen zonder Grenzen: 'Ik was in 1988 in Halabja, 48 uur na de aanval van Saddam Hoessein. Wat ik daar zag was verschrikkelijk - een Pompeï-achtige toestand. Kinderen zaten bevroren in een schoolbus, mensen lagen dood op straat. Het lijkt me dus duidelijk dat Saddam Hoessein inderdaad massavernietigingswapens te verbergen heeft, en niet schroomt ze te gebruiken. Dat dit bombardement eraan zat te komen, was redelijk te voorzien. Maar Clinton moet oppassen dat hij de schijn niet tegen zich krijgt. Deze actie komt voor hem wel op een gunstig moment.'

Basim Alzahawi, Irakees politiek vluchteling: 'Afschuwelijk. Deze acties zijn niet gericht tegen Saddam Hoessein; die zit ergens op een veilige plek in Irak naar de televisiebeelden te kijken en er hard om te lachen. De actie versterkt hem in de mening: zie je wel, mensen, ik heb gelijk, Amerika is de duivel.

'De beslissing van Clinton is geen toeval, zo enkele uren voor er over een impeachmentproces zou worden gestemd. Het komt hem heel goed uit. Bovendien zit de Ramadan eraan te komen. Clinton weet dat het niet goed is tijdens deze religieuze periode te bombarderen. Ook dat heeft met zijn imago te maken.'

Anneke van Ammelrooy, hoofdredacteur van Keesings Historisch Archief en getrouwd met een Irakees: 'Het regime in Irak geeft al járen aanleiding tot interventies. Volgens mij is het zuiver toeval dat dit bombardement op hetzelfde moment komt als de dreigende impeachmentprocedure. De republikeinen zijn al twee jaar bezig heel ver te gaan, door deze actie zal hun besluit hooguit drie weken worden uitgesteld.

'Ik hoop dat het regime wordt uitgeschakeld, dan zou ik eindelijk eens naar Irak kunnnen. Ik kan geen visum krijgen omdat ik als vijand van het regime te boek sta, want ik heb kritisch over Saddam geschreven. Sinds mijn man bij me woont mag ik er opeens wél naartoe, maar als je je realiseert dat er tegen mijn man drie doodvonnissen lopen, snap je dat we nog niet staan te springen om daarheen te gaan.'

Gennady Zjoeganov, leider van de Russische communistische partij tijdens een debat over de crisis in Irak: 'Veel mensen associëren de crisis met Clintons impeachment en zijn intieme relatie met een zeker persoon, maar als zo'n relatie in zulke vandalistische daden resulteert, dan is de hele Amerikaanse democratie geen cent waard'.

Parlementariër Alexander Filatov, in een motie die door de Doema is aangenomen: 'Het parlement roept mevrouw Lewinsky op schriftelijke maatregelen te nemen om de emoties van Bill Clinton in te dammen.'

Gied Ten Berge, woordvoerder van Pax Christi: 'Wij hebben wel de grap gemaakt of dit nou Desert Fox, of Desert Monica is. Maar laten we eerlijk zijn, president Bush had ook in deze situatie terecht kunnen komen. Deze actie van Clinton is een kwestie van periodiek knippen en scheren: Clinton roept wel dat Hoessein weg moet, maar doet geen enkele investering om in Irak een democratisch leider aan de macht te helpen. Bovendien: als Hoessein het niet overleeft, voorzie ik dat Irak uiteenvalt, met de Koerden in het noorden, de Shi'ieten in het zuiden en de grensproblemen met Iran. Een interne oorlog, daar is ook niemand bij gebaat.'

Leo Kwarten, arabist: 'Saddam liet Clinton geen andere keus. Maar het is voor Clinton een leuke bijkomstigheid, dat wel.'

Frans Verhagen, hoofdredacteur van het tijdschrift Amerika: 'Ik denk dat Clinton Irak uit de juiste overwegingen aanvalt, en dat ie, zoals altijd, ongelofelijke zwijn, dus heel veel geluk heeft dat dit net op dit moment zo uitkomt. Het doet niks voor z'n imago, maar het maakt het voor voorstanders van een impeachment enorm moeilijk een president af te zetten die is betrokken in een buitenlandse oorlog. Als Clinton een impeachment over de jaarwisseling heen kan tillen en succes boekt in Irak, durf ik geen geld meer op z'n aftreden te zetten. Dat had ik dinsdag nog wel gedaan. Clinton zal aan het eind van dit jaar wel zeggen: ''Alles is misgegaan dit jaar, maar gelukkig hadden we Saddam nog''.'

Gerald Salomon, republikeins afgevaardigde in New York: 'Never underestimate a desperate president'.

Wil Thijssen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden