Dertig ton grond op je rug

Wie: Hans Bording Functie: Assistent-projectleider bodemsanering bij SITA RemediationErvaring: ‘Als ik de spanningsbemaling niet neerzet, loopt de ontgraving vol water’..

Vroeger had je hier een garage en een wasserette. Straks staan er een nieuwe moskee en appartementsgebouwen. Maar vanochtend is het nog een enorme kuil in de grond. De werkplek van Hans Bording, assistent-projectleider van SITA Remediation, bevindt zich achter een hek op de Utrechtse Kop van Lombok. Bording is hier belast met de bodemsanering.

1. Of, zoals hij dat zelf zegt:

a. ‘Ik loop op een sanering.’

b. ‘Ik sta op een sanering.’

c. ‘Ik zit op een sanering.’

d. ‘Ik draai op een sanering.’

Gevraagd naar het aantrekkelijke van zijn werk noemt hij de afwisseling: hij werkt nooit langer dan een half jaar op dezelfde plek. ‘En je stuit altijd op iets dat niet gepland is. Een ruïne, een kelder, altijd komen we wat nieuws tegen. Niemand kan onder de grond kijken.’

Deze klus had hij graag met een schone balans gedaan, maar helaas: ‘Het was de bedoeling 1.500 ton naar ATM af te voeren, alleen zit ik nu al op 8.500 en het kon wel eens 15.000 worden.’ ATM is een afvalverwerkingsbedrijf; het terrein is meer vervuild dan gedacht. Niet alleen moet er daardoor veel vuile grond worden afgevoerd, maar ook veel schone grond door de gemeente aangekocht. ‘Met een schone balans’ betekent dat alle grond kan worden hergebruikt na reiniging.

Bording loopt ‘de boel een beetje aan te sturen’, wijst de kraanmachinist waar het allemaal heen moet en kijkt de pompen na, of ze water blijven geven. Vooral dat laatste komt er op aan. ‘Waar ik graaf heb ik diepe ... staan,’ zegt hij. ‘Als ik de spanningsbemaling niet neerzet, loopt de ontgraving vol water.’

2. Welk woord hoort er op de puntjes?

a. Afwatering.

b. Bronnering.

c. Vlottering.

d. Ontwatering.

Hij legt uit dat het water onder de veenlaag spanningswater genoemd wordt, en dat het zaak is om de druk onder het veen vandaan te houden. Als het veen omhoog komt en stuk gaat, kan hij het vanwege de wateroverlast voorlopig schudden met z’n sanering. Vandaar ook dat ontstane kuilen zo snel mogelijk weer opgevuld moeten worden.

3. Bording:

a. ‘Afgraven doen we met kleine oppervlaktes tegelijk.’

b. ‘Ontgraven doen we met kleine oppervlaktes tegelijk.’

Hij draait zich om en wisselt een paar woorden met twee mannen die om de drie, vier meter een lange plastic pijp in de grond zetten. Die pijpen blijken voorzien van heel fijne sleufjes, die wel water, maar geen zand doorlaten. Via de waterzuiveringsinstallatie, te herkennen aan twee groene torens, wordt het water het riool ingepompt.

De mannen plaatsen de filters met behulp van een spuitlans; door gebruik te maken van waterdruk drijven ze de pijpen de bodem in. Wie de punt van de lans per ongeluk op een stuk beton in de grond zet, is in één keer zwart van de modder.

4. Hoe worden de collega’s met de spuitlans genoemd?

a. De vieze mannetjes.

b. Lanceurs.

c. Spuitgasten.

d. Trekgasten.

Verderop rijdt een grote truck de poort uit. ‘Die heb 30 ton op z’n rug liggen’, zegt Bording met een kennersoog.

5. Op welke manier classificeert hij de vrachtwagens?

a. Een 25- of 33-kuper.

b. 8- of 12-tonner.

c. 12- of 24-wieler.

De ene na de andere kiepauto wordt geladen door een kraan met een lange giek.

6. Maar Bording zegt het ook wel eens anders, een kraan met een lange giek. Namelijk: een kraan met een lange

a. steel.

b. hals.

c. nek.

7. Bording: ‘Het handige van zo’n kraan met een lange giek is dat je hem hooguit één keer per dag hoeft te

a. verplaatsen.’

b. verrijden.’

c. verschotten.’

d. verrupsen.’

De administratie (‘Niet mijn hobby’) vindt plaats in de bouwkeet. Hij controleert een weegbon van een van de chauffeurs en vult de begeleidingsbrief in. Vrachtwagen mogen niet zonder rondrijden, noch zonder bewijs van herkomst van het materiaal. Volgens de truckchauffeurs staat er een boete op van ten minste 2000 euro.

Collega Jos, milieudeskundige, schiet in zijn laarzen om monsters te gaan nemen. ‘Op zicht’, zegt Jos. Olieverontreiniging kun je gemakkelijk vaststellen via een bakje water: als hij er een beetje blubber in laat vallen, verschijnen er blauwe en groene kringen op de oppervlakte. De test op metalen wordt in het lab uitgevoerd, maar Jos en Hans kunnen de uitslag meestal al voorspellen aan de hand van de grondslag.

8. Grondslag, dat is

a. de rulheid van de grond.

b. de kleur.

c. het soortelijk gewicht.

Als er zich veel gruis in de aarde bevindt, duidt dat meestal op de aanwezigheid van zware metalen. Het resultaat van het laboratorium komt na een dag binnen.

9. Tot die tijd slaat Bording de grond op. Hij ‘legt het neer op een

a. bult.’

b. berg.’

c. hoop.’

Als de uitslagen van de tests binnen zijn, voert Bording de aarde af in verschillende ‘grondstromen’. Of het gaat naar ATM in Rotterdam, het bedrijf dat de met olie verontreinigde grond thermisch reinigt (door verhitting), of naar de stort, of naar de tijdelijke opslag van de SITA zelf.

11. Daar wordt de grond

a. bemonsterd en bezeefd.

b. gemonsterd en gezeefd.

c. bemonsterd en gezeefd.

d. gemonsterd en bezeefd.

Bording: ‘Als het materiaal daarna voor hergebruik geschikt is, brengen we het terug en anders gaat het alsnog naar de reiniger of de stort. En wat doet ie met het puin? ‘Het puin gaat naar de breker.’

Voor bodemsaneerders is gezondheid een groot goed. De kraandrijver bijvoorbeeld verricht zijn graafwerk vanuit een cabine met verhoogde luchtdruk: zo blijft het vuil buiten. En na gedane arbeid gaan de mannen door de vuil-schoon-unit. Iedereen draagt een veiligheidspaspoort bij zich, waaraan een opdrachtgever kan zien of de houder geschikt (en bevoegd) is om bepaalde werkzaamheden te verrichten. Ook medische onderzoeken staan hierin: Bording wordt eens in de paar maanden gecontroleerd.

Telefoon. ‘Hee Gertjan. Ik denk niet meer dat er zeefmateriaal aankomt. Je kan de zeef gaan regelen. Heel fijn. Hoi.’

Carel Helder en Mirjam Bosgraaf

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden