Nieuws

Derde prik overbodig en schadelijk voor vertrouwen in ‘gewone’ vaccins, volgens internationale experts

Er is geen enkele noodzaak om nu al grote groepen mensen een derde coronavaccin te geven. Sterker nog, de risico’s daarvan zijn groter dan de eventuele voordelen.

Het onderzoek op basis waarvan Israëliërs voor een derde keer worden gevaccineerd, rammelt aan alle kanten, betogen de wetenschappers. Beeld EPA
Het onderzoek op basis waarvan Israëliërs voor een derde keer worden gevaccineerd, rammelt aan alle kanten, betogen de wetenschappers.Beeld EPA

Dat schrijft een groep internationale experts, verbonden aan onder meer de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit FDA, in vakblad The Lancet. Een derde prik kan het vertrouwen in de ‘gewone’ vaccinatie ondergraven, waarschuwen de achttien kopstukken.

In Nederland bezint de Gezondheidsraad zich momenteel op een advies over een derde coronaprik. Die zou nodig zijn omdat de afweer van de eerste twee prikken alweer begint af te nemen, en niet goed standhoudt tegen de deltavariant van het virus, zeggen voorstanders van de derde prikronde.

Geen noodzaak

Maar in The Lancet gaan de experts daar tegenin. De huidige vaccins beschermen nog steeds uitstekend tegen vooral ernstige gevallen van corona, stellen de wetenschappers vast, onder leiding van FDA-vaccinexpert Philip Krause. Er zijn dan wel wat aanwijzingen dat de vaccins iets minder besmettingen met de deltavariant tegengaan, door de bank genomen stelt die afname in effectiviteit weinig voor.

‘Het huidige bewijs laat daarom geen noodzaak zien voor het extra inenten van de algemene bevolking, bij wie de effectiviteit tegen ernstige ziekte hoog blijft’, aldus de groep. Wel zouden overheden kunnen overwegen in heel ‘specifieke omstandigheden’ bepaalde kwetsbare patiëntengroepen bij te prikken. Maar ook daarvoor is dan eerst wel meer onderzoek nodig, betogen de achttien.

Een belangrijke reden om tegen de derde prik te zijn, is het wereldwijde vaccintekort. ‘De beperkte voorraad zal de meeste levens redden als die beschikbaar wordt gesteld aan mensen die aanzienlijk risico lopen op ernstige ziekte en die nog helemaal geen vaccin hebben gehad’, aldus de groep. Ook de WHO riep om die reden vorige maand al op tot een verbod op derde prikken tot in elk geval eind september.

Israëlisch onderzoek rammelt

Opvallend hard gaan de experts in tegen Israël, het land dat in nauwe samenwerking met fabrikant Pfizer vorige maand besloot de derde prik op grote schaal beschikbaar te stellen. Het Israëlische onderzoek op basis waarvan dat gebeurt, rammelt aan alle kanten, betogen de wetenschappers.

Zo veegt de groep de vloer aan met de veelvuldig aangehaalde Israëlische bevinding dat vaccins na verloop van tijd minder goed zouden werken. Dat klopt helemaal niet, analyseren de experts. Ook van de onlangs bekendgemaakte Israëlische melding dat mensen na een derde prik mensen vijf tot zesmaal beter beschermd zouden zijn, laten de wetenschappers geen spaan heel: veel te vroeg om dat al te kunnen zeggen.

De wetenschappers wijzen bovendien op enkele onderbelichte nadelen van al te gauw bijprikken: ‘De boodschap dat boosterprikken al snel nodig zijn, kan het vertrouwen in vaccins negatief beïnvloeden en communicatie over de waarde van de eerste en tweede vaccinatie ondermijnen’, aldus de groep. En de derde prik zou extra bijwerkingen kunnen geven: zo wordt de zeldzame bijwerking hartontsteking (myocarditis) vaker gezien na de tweede dan na de eerste prik.

Politiek

Pikant is dat van de auteurs er twee (Krause en Marion Gruber) leidinggevende posities hadden bij de Amerikaanse FDA en zodoende nauw betrokken waren bij de goedkeuring van coronavaccins. Eind vorige maand besloot het duo opeens de dienst te verlaten, kort nadat het Witte Huis bekendmaakte de derde prik breed beschikbaar te stellen voor de meeste Amerikanen.

Het artikel in The Lancet, waarvan Krause de initiatiefnemer was, lijkt een bevestiging dat de twee onder politieke druk zijn opgestapt. Biden besloot immers al tot de derde prik terwijl de FDA achter de schermen nog werkte aan een advies over de kwestie, waarmee de president zijn geneesmiddelenautoriteit in feite buitenspel zette.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden