'Derde man' Djokovic kan tegen Nadal werken aan status

Ondanks zijn succes staat Novak Djokovic in de schaduw van Roger Federer en Rafael Nadal. Hij treft de laatste zondag in de finale van Roland Garros.

PARIJS - Met Novak Djokovic hoeft niemand medelijden te hebben, maar in één opzicht zit het hem tegen. In alles wat hij doet, wordt hij vergeleken met Roger Federer en Rafael Nadal.


'De derde man' is de 27-jarige Serviër al genoemd. Hij moet opboksen tegen de erfenis van Roger en Rafa, de Beauty en de Beast van het tennis. De kans is klein dat hij ze voorbijstreeft. Zij vormden een gouden duo dankzij het contrast van hun speelstijl en karakter. Djokovic moet het alleen zien te rooien, zonder aartsrivaal.


Dat hij Nadal meer tegenspel biedt dan Federer ooit heeft gedaan, kan aan die situatie weinig veranderen. Zondag treffen Djokovic en Nadal elkaar in de finale van Roland Garros. Ze staan voor de 42ste maal tegenover elkaar, vaker dan de 33 keren die de Zwitser en Spanjaard tegen elkaar hebben gespeeld.


Nadal leidt de onderlinge score tegen Djokovic met 22 tegen 19, maar hij heeft de laatste drie jaar veel vaker verloren van de Serviër dan gewonnen: 6 tegen 12. Op gravel staat het over die periode gelijk, 4-4. Wel wist Nadal beide duels op Roland Garros te winnen. Vorig jaar lukte dat pas in de halve finale, met 9-7 in de vijfde set.


Met een overwinning kan Djokovic zich zondag op vele manieren onderscheiden. Hij zou Nadal verdrijven van de eerste plaats op de wereldranglijst. Hij zou zich scharen in het korte rijtje tennissers dat alle vier de grandslamtoernooien heeft gewonnen. Het belangrijkste is misschien dat hem zou lukken wat Federer viermaal tevergeefs heeft geprobeerd: Nadal verslaan in de finale van zijn favoriete toernooi.


Of hij zich ook geliefd zou maken, is een tweede. Djokovic heeft een gelaagde persoonlijkheid. Hij is opvliegend en charmant, geestig en vulgair, leergierig en behoudzuchtig. Hij is religieus zonder zich vast te pinnen op een geloof. Hij heeft exhibitionistische neigingen, maar wijdt zich ook in stilte aan meditatie. Hij is een trotse Servische nationalist en de belangrijkste ambassadeur van dat Balkanland.


Djokovic toont op de baan meer emoties dan Federer of Nadal. Hij kan uit frustratie zijn racket stuk slaan, zoals hij vrijdag deed in de overtuigend gewonnen halve finale tegen Ernests Gulbis (6-3, 6-3, 3-6, 6-3). In diezelfde wedstrijd schonk hij zijn tegenstander ook een belangrijk punt door het oordeel van de scheidsrechter te betwisten. Die zag de bal in, Djokovic gaf hem vrijwillig uit.


In de persconferenties schakelt hij moeiteloos tussen grap en maatschappelijk engagement. Hij reageerde deze week vrolijk toen een Italiaanse verslaggever de spot met hem dreef door te vragen of glutenvrij eten ook zou leiden tot betere stukken in de krant, of dat het dieet alleen werkt voor tennis. Djokovic werd pas echt succesvol nadat hij zijn voedingspatroon had veranderd en 5 kilo afviel.


Over de invloed van voormalig Wimbledonkampioen Boris Becker als zijn coach zei hij gekscherend: 'Hij heeft me geleerd dat ik op gravel geen service-volley moet spelen.'


Djokovic sprak in Parijs bevlogen over de ernstige overstromingen op de Balkan, die volgens hem voor onverwachte saamhorigheid heeft gezorgd tussen de vroegere vijanden Servië, Bosnië en Kroatië. 'Ze hebben voor het eerst in twintig jaar solidariteit en verbondenheid gevoeld'. Djokovic doneerde ruim een half miljoen euro, zijn prijzengeld voor het graveltoernooi in Rome. Half mei won hij daar in de finale van Nadal.


In gesprek met journalisten wisselt Djokovic plichtmatige wedstrijdanalyses soms af met oorlogsherinneringen. Als 11-jarig jongetje moest hij zich 78 nachten verstoppen in een schuilkelder vanwege de NAVO-bombardementen op Belgrado. In zijn biografie schrijft hij dat hij overdag ging tennissen op een plek in het getroffen gebied. Zijn redenering: ze zullen niet twee dagen op rij bommen gooien op dezelfde plek.


De les die hij trok uit de ervaring: 'Het heeft mijn persoonlijk gevormd op een zodanige manier dat ik later niet veel angst heb gekend. Nadat je hebt gevreesd voor je leven en dat van je familie, zijn er niet veel dingen meer waarvan je bang wordt.'


Misschien heeft het tijd nodig voordat een breed publiek oog krijgt voor de welbespraaktheid en intellectuele honger van Djokovic. Met die eigenschappen is hij in het toptennis een uitzondering: hij steekt Federer en Nadal op dat gebied in elk geval naar de kroon.


Djokovic is pienter genoeg om te snappen dat titels in de sport meer waarde hebben dan woorden. Pas als hij zijn erelijst verder uitbreidt, wordt hij gehoord. Voorlopig steken zijn zes grandslamtitels schril af bij de zeventien van Federer en dertien van Nadal. De derde man, dat is hij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden