Depardieuer

Hij plaste ooit in het gangpad van een vliegtuig, sympathiseert met dictators, maar is ook een weldoener. Gérard Depardieus wegen zijn ondoorgrondelijk en in alles is hij de overtreffende trap.

Als Gérard Depardieu (63) de media haalt, dan is dat vaak in de categorie gemengd nieuws: urineren in het gangpad van een vliegtuig omdat de vlucht zo lang duurde en het toilet alsmaar bezet was; een scooterongeluk veroorzaken met te veel drank op; nog een scooterbotsing, waarbij de andere betrokkene klappen kreeg; weer een scooterongeluk, weer onder invloed.


Een even slingerend verloop vertonen zijn politieke voorkeuren. Van de socialist Mitterrand, die hij in 1987 steunde, schoof hij door naar de communistische partij, om in 2007 bij Nicolas Sarkozy uit te komen. Terwijl de hele kunstenwereld zich in 2012 rond François Hollande schaarde, beklom Depardieu het podium om Sarko een hart onder de riem te steken. 'Ik hoor alleen maar slechte dingen', zei hij voor een gehoor van tienduizenden. 'Terwijl die kerel zo veel goeds doet.'


Zijn omgang met geld is al even paradoxaal. De foto's van zijn stadspaleis, dat sinds kort te koop staat, verraden dat hij baadt in weelde: 1.800 vierkante meter in hartje Parijs, met filmzaal, zwembad en flinke tuin - zoiets is voorbehouden aan de zeer rijken. Zijn vermogen wordt op 83 miljoen euro geschat, deels belegd in onroerend goed en wijngaarden.


Een vedette die het breed laat hangen, kortom. Maar ook een man die zorgt voor zijn personeel. En die de middenstand in de rue du Cherche-Midi, de Parijse straat waar hij woonde, te hulp schiet als dat nodig is. Voor kapster Cathérine, die zonder inkomsten zat toen het plafond van haar zaak naar beneden kwam, huurde hij een paar maanden geleden een ruimte waar ze haar salon kon voortzetten. Vishandel Moby Dick, buurtcafé le Relais de la Poste, restaurant le Bien Décidé - ze zijn allemaal van hem. Gekocht om de buurt kleinschalig te houden.


Zijn jaarinkomen uit acteerwerk wordt geschat op enkele miljoenen euro's, sinds jaar en dag behoort hij tot de best betaalde Franse acteurs. Maar Depardieu speelt ook voor een grijpstuiver als dat zo uitkomt. Zijn rol in Mammuth, een kleine roadmovie uit 2010, zou hij zo goed als gratis hebben gedaan, gewoon omdat het een sympathieke film was.


Misschien was het ook wel omdat hij in Mammuth een glimp van zijn eigen voorland kon opvangen. De film is gesitueerd in het hoge noorden van Frankrijk, waar volgens de gangbare vooroordelen de mensen wat ruw, maar ook heel authentiek en gastvrij zijn. Depardieu is dat alles in de overtreffende trap. Op zijn motor, een oud beestje maar nog stevig genoeg voor zijn buitenproportionele gewicht, toert hij als nieuwe vrijgestelde door het vlakke landschap, op jacht naar de paperassen die hem een comfortabel pensioen moeten bezorgen. Mammuth is bijna een parabel voor de belastingvlucht die hij later zou ondernemen. En bovendien een lustoord voor de fervente tweewielrijder Depardieu: amper tegenliggers op de weg en geen gendarmes om het alcoholpromillage te controleren.


Ook op ethisch vlak kun je met Depardieu veel kanten op. Toen Ramzan Kadyrov, als dictatoriaal heerser van Tsjetsjenië verdacht van veel 'verdwijningen, in oktober zijn verjaardag vierde, beklom Depardieu het podium om een toast uit te brengen: 'Glorie aan Tsjetsjenië, glorie aan Kadyrov.' Op internet circuleert sinds een paar weken een clip waarin hij de latin-lover is van Googoosha, de gefortuneerde dochter van Islam Karimov, al decennialang alleenheerser over Oezbekistan. 'Sorry voor alles wat ik je niet heb kunnen zeggen', lispelt hij in fluister-Frans in haar oor.


Die voorkeur voor dictators is lastig te rijmen met zijn grote liefde voor de geschriften van de heilige Augustinus, over wie hij al eens een publiek college gaf in de Notre Dame van Parijs, maar ook in een grote protestantse kerk. Hij sprak ooit ook langdurig over Augustinus met Paus Johannes Paulus II.


Dan zijn er nog de vele vrouwen in zijn leven; het drama van zijn getalenteerde zoon Guillaume, die door een motorongeluk invalide werd en jong stierf; en natuurlijk de 170 filmrollen, één voor elke vijf woorden in dit profiel. Dat alles maakt Gérard Depardieu tot een nogal complexe persoonlijkheid: patjepeeër en weldoener, wijnboer en filmster, provocateur en patriot. Een rechtse radicaal, veelvraat in alle opzichten; een man die zich, net als zijn meest geliefde personage, het liefst voorover in de ketel met toverdrank zou laten vallen.


Voor de Fransen is hij veel meer dan een filmvedette. Hij is de incarnatie van het nationale gevoel, de acteur in wie iedereen iets van zichzelf herkent. Dat komt door de figuren uit de grote Franse overlevering die hij vertolkte: Cyrano de Bergerac, Danton, Vidocq, Alexandre Dumas, Obelix. Nog vaker speelde hij de archetypische gewone Fransman: postbode op het platteland, onhandige minnaar, heetgebakerde klaploper, omhooggevallen ondernemer. Depardieu is niet alleen iemand uit de bladen. Je zou hem in het echt kunnen tegenkomen, bij de visboer, of op de scooter op de Boulevard Raspail; zijn postuur maakt hem ook met een helm op gemakkelijk te herkennen.


Sinds hij de wijk nam naar België, lijkt hij met die aanraakbaarheid te spelen. De afgelopen dagen doken foto's op van Depardieu bij de slager, Depardieu in de feestzaal van Néchin, zijn nieuwe woonplaats, één kilometer over de Franse grens. Op al die foto's slaat hij zijn armen om de schouders van zijn kersverse Belgische dorpsgenoten. Alsof hij wil zeggen: kijk, tegenwoordig zijn dit de mensen die bij mij horen, en jullie zoeken het zelf maar uit.


Zijn kwade vrienden, zijn geslinger op de scooter, zijn politieke onbetrouwbaarheid - het maakt hem er alleen maar menselijker op en is dus gemakkelijk te vergeven. Maar dat hij, de oer-Galliër die zich vanuit een drukkerij in Chateauroux omhoog knokte naar de eerste rangen van het witte doek, waar hij gestalte geeft aan de Franse ziel en zaligheid, dat die man nu de wijk heeft genomen naar België... Het is een klap die Frankrijk voorlopig niet te boven is.


Niet te missen

Ook in 2013 zal het niet meevallen Depardieu in de bioscoop te omzeilen. Met name zijn vertolking van voormalig IMF-directeur Dominique Strauss-Kahn maakt nieuwsgierig. Regisseur is de Amerikaan Abel Ferrara (Bad Lieutenant). Isabelle Adjani vertolkt Anne Sinclair, de vrouw van DSK. 'Hij is arrogant, zoals veel Fransen', vindt Depardieu van Strauss-Kahn. 'Geen man om aardig te vinden, als je hem zo ziet lopen met zijn hand in zijn zakken.'

Op dit moment is hij te zien als kok in Life of Pi (p.2-4).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden