Nieuws

Denktank: beloftes klimaattop nog lang niet genoeg

De mooie beloftes in Glasgow schieten te kort om desastreuze klimaatverandering te voorkomen. Volgens denktank Climate Action Tracker (CAT) zal de uitstoot van broeikasgassen in 2030 nog steeds twee keer te hoog zijn om binnen de 1,5 graad opwarming van de aarde te blijven. Daarmee verhoogt de gerenommeerde denktank de druk op de internationale politici in de laatste week van de klimaattop.

Carlijn van Esch
Activisten vragen in Glasgow aandacht voor de stijgende zeespiegel.  Beeld REUTERS
Activisten vragen in Glasgow aandacht voor de stijgende zeespiegel.Beeld REUTERS

Uit het onderzoek dat dinsdag is gepubliceerd, blijkt dat de gemiddelde temperatuur op aarde aan het einde van deze eeuw 2,4 graden zal toenemen. Dat is hoger dan het in Parijs afgesproken maximum van 2 graden opwarming van de aarde en veel hoger dan het doel van 1,5 graad. Wetenschappers waarschuwen dat boven die ‘veilige’ 1,5 graad een deel van de schade aan het klimaat niet meer terug te draaien is.

Het rapport staat in schril contrast met het voorzichtige optimisme dat heerste na de eerste week van de klimaattop, waarin de wereldleiders ambitieuzere toezeggingen deden dan vooraf werd verwacht. Ook kwam het Internationaal Energieagentschap (IAE) dit weekend met een rooskleurigere doorrekening van de beloften. Volgens de IAE stevenen we af op 1,8 graden opwarming, waarmee de gewenste 1,5 graad in beeld blijft.

Het grote verschil tussen de twee onderzoeken is dat de CAT heeft gekeken naar de korte termijn doelen van de 197 landen die zich hebben verbonden aan het Klimaatakkoord van Parijs. De IAE baseert zich daarentegen op de lange termijn doelen van de politici. Alle aangekondigde doelen en beloften zijn daarin meegenomen, ook diegenen die niet verder zijn uitgewerkt en die niet bindend zijn.

Daarmee wordt een veel te positief beeld geschetst, aldus de denktank. Volgens de meest gerespecteerde organisatie voor klimaatanalyse is het belangrijkste probleem juist dat de meeste landen alleen beloven in 2050 of zelfs pas in 2070 klimaatneutraal te zijn. En dat is niet genoeg. De uitstoot moet volgens wetenschappers binnen tien jaar met 45 procent omlaag om de klimaatdoelen te halen.

Het beslissende decennium

Hoewel wereldleiders al weken spreken over ‘het beslissende decennium’, vallen de afspraken voor de korte termijn nogal tegen. Op dit moment heeft alleen de EU concrete plannen gemaakt om voor 2030 minder broeikasgassen uit te stoten. Bill Hare, hoofd van een van de wetenschappelijke instituten die samen de CAT vormen, sprak dinsdag van ‘een serieuze geloofwaardigheidskloof’. ‘We zijn bezorgd dat sommige landen het beeld proberen te schetsen dat de limiet van 1,5 graad bijna voor mekaar is’, zei Hare tegen de Britse krant The Guardian. ‘Maar ze bagatelliseren de noodzaak van korte termijn doelen voor 2030.’

Het rapport moet volgens een van de auteurs vooral een ‘reality check’ zijn. Daarom heeft de CAT naar vier verschillende scenario’s gekeken. In het meest positieve scenario waarin álle landen zich aan álle gedane beloftes houden, komt de denktank (net als de IAE) uit op 1,8 graden temperatuurstijging. Wanneer alle bindende afspraken voor zowel de korte als lange termijn worden gehaald, ligt 2,1 graden in het verschiet. Het loopt al snel op naar 2,4 graden, wanneer je de daadwerkelijke plannen voor het komende decennium doortrekt. En ter vergelijking: als we op de huidige koers doorgaan, warmt de aarde volgens het onderzoek 2,7 graden op.

Het optimisme van afgelopen dagen ontstond na een aantal onverwachte successen. Grote uitstoters verbonden zich aan het net zero doel (netto geen CO2-uitstoot): Australië in 2050, China in 2060 en India in 2070. Maar wanneer die route wordt ingeslagen, is nog de grote vraag. Zonder beloften op de korte termijn blijft de uitstoot voor hetzelfde geld eerst nog twintig jaar toenemen. Een duidelijke opdracht dus van de CAT voor de aanwezigen in Glasgow.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden