‘Denkt u dat Theo hiermee blij zou zijn geweest?’

De herdenking van de moord op Theo van Gogh was sober en werd slecht bezocht. Later op de dag werd gediscussieerd in Hotel Arena. Of discussie... Het was meer een uitwisseling van politiek-correcte uitspraken....

Na een dik uur was Theodor Holman het debat Hoe nu verder? spuugzat. Theo van Gogh was herdacht en tien uur later moest hij, samen met Theo’s ouders, aanhoren dat Amsterdammers vooral met elkaar moeten gaan koken. En praten.

‘Denk je nou echt dat Theo hiermee blij zou zijn geweest’, foeterde de schrijver in Hotel Arena tijdens een door de gemeente georganiseerde discussie. ‘Hij zou het verschrikkelijk hebben gevonden. Kan ik nou zeggen dat ik de koran heb gelezen en dat ik het een kutboek vind? Dat kan ik alleen zeggen met gevaar voor eigen leven.’

Met een herdenking, een debat en een religieuze bijeenkomst werd de moord op Van Gogh woensdag herdacht. Maar uitgerekend het debat dat met oplossingen moest komen voor Amsterdams problemen, de enige bijeenkomst waarop Van Goghs ouders verschenen, ontaardde in politiek-correcte gepraat met als motto: hou de boel bij elkaar.

‘Te laf’, vond ook burgemeester Cohen. ‘Dit was geen debat’, zei Van Goghs moeder Anneke teleurgesteld.

Eerder in de ochtend dreigden op de plek des onheils twee raadsleden uit het stadsdeel Oost met elkaar op de vuist te gaan. Op enkele meters afstand van de moordplaats in de Linnaeusstraat, die was bedekt met bloemstukken, een pluchen leeuw en de cactus als Van Goghs symbool voor ironie, snauwde Floris van den Berg naar een collega met wie hij in conflict is over een lokale bouwkwestie: ‘Jij hebt mij toch bedreigd? Je hebt toch geroepen dat ik dood zou zijn? Juist deze dag moeten we daarover praten.’

Een agent kwam aanlopen. ‘Is alles met u in orde’, vroeg hij.

‘Weg met de angst’, had burgemeester Cohen kort daarvoor nog geroepen in de buurt die internationaal de aandacht trok.

En premier Balkenende, af en toe onderbroken, uitgejouwd en uitgemaakt voor ‘mongool’, riep op elkaar niet uit te laten spelen door die kleine groep mensen die ‘haar boodschap schrijft met bloed’.

Alleen, waar waren de bewoners van de getroffen buurt? Want goed bezocht was de sobere en korte herdenking niet.

Tina Lieveld (52) uit de Bijlmer was teleurgesteld. Lieveld: ‘Vooral de Marokkaanse gemeenschap had zich vandaag meer moeten laten zien. Ze hebben toch gezegd dat ze de moord op Theo zo erg vonden? Door vandaag hier weg te blijven, geven ze toch een heel ander signaal af.’

Joke (45), al 26 jaar getrouwd met een Turkse man: ‘Uit respect hadden ze hiernaartoe moeten komen. Theo is als een varken afgeslacht.’ Haar Turkse buurvrouw Javia (29) knikt instemmend. ‘Ik denk dat ze bang waren dat ze zouden worden uitgescholden.’

Op een van de Amsterdammers die hem tijdens zijn toespraak onderbrak, maakte Balkenende toch indruk. Direct na zijn toespraak snelde de premier naar de vrouw toe en sprak met haar. ‘Het is zo’n man!’, riep ze daarna.

Aan het einde van de avond van het ‘te lieve’ debat stapte een vrouw met hoofddoek naar moeder Van Gogh om haar te condoleren. ‘Ik hoop echt niet dat u bang bent voor mij’, fluisterde ze.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden