Denk wil Nederlanders opvoeden tot tolerante, multiculturele burgers

Het programma van Denk trapt af met maatregelen ter emancipatie van Nederlanders met een migrantenachtergrond, de strijd waarmee de nieuwe partij in twee jaar tijd een prominente plek heeft verworven in het politieke debat. Maar Denk wil meer zijn dan een minderhedenbeweging en wijdt negen andere hoofdstukken aan thema's als zorg, onderwijs, arbeidsmarkt, economie en internationale politiek.

Politiek leider Tunahan Kuzu presenteert het verkiezingsprogramma van Denk. Beeld anp

Het programma heeft als titel 'Denkend aan Nederland', een verwijzing naar het klassieke gedicht van Hendrik Marsman. Een eerbetoon is het niet, want in plaats van 'nostalgisch te verlangen naar het verleden' wil lijsttrekker Kuzu - al denkend aan Nederland - 'vooruit kijken'. Nederland is niet meer het land dat het tachtig jaar geleden was toen Marsman zijn gedicht schreef. Het land is met de toestroom van (arbeids)migranten diverser geworden. Maar wat Kuzu met de dichter gemeen heeft: ook hij schetst een verlangen naar een Nederland dat (nog) niet bestaat.

Op 15 maart moet duidelijk worden hoeveel Nederlanders de dromen van Denk delen. De partij verlangt naar een 'inclusieve samenleving' waarin de arbeidskansen van 'Hendrik en Hannane' even groot zijn, een land waarin het 'niet uitmaakt waar je (voor)ouders zijn geboren', maar je ook je afkomst 'niet hoeft te verloochenen'. Het begint allemaal bij acceptatie. De nadruk moet niet langer liggen op integratie, maar op acceptatie van geïntegreerde mensen. Als het aan Denk ligt komt er een jaarlijkse acceptatiemonitor. Een minister van Wederzijdse Acceptatie gaat zich inzetten voor acceptatiebeleid.

Denk wil Nederlanders opvoeden tot tolerante, multiculturele burgers. De Nederlandse burger krijgt een eigen feestdag: een Nationale Dag van het Staatsburgerschap. Om te vieren dat niet je culturele achtergrond, maar je paspoort je Nederlanderschap definieert. De 'stigmatiserende' termen allochtoon en autochtoon verdwijnen. Scholen worden verplicht om 'intercultureel contact' te bevorderen.

Ook is het de hoogste tijd dat Nederland het eigen slavernijverleden echt onder ogen gaat zien. De staat moet formele excuses uitspreken voor de slavernij en de excessen in de voormalige kolonie Indonesië. Elk resterend eerbetoon stammend uit de koloniale tijd wordt geschrapt: denk aan straatnamen, bruggen, tunnels, musea. Dus de Coentunnel, vernoemd naar 'de wrede kolonisator Jan Pieterszoon Coen', krijgt een andere naam.

Racismeregister en racismepolitie

In het Nederland van Denk worden racistische uitingen bestraft met een notitie in een racismeregister, werken bij de overheid is daarna niet meer mogelijk. Duizend politieagenten worden opgeleid tot racismepolitie. Wie mensen discrimineert, krijgt een 'contacttaakstraf', hij of zij moet verplicht in contact komen met het slachtoffer. Racisten kunnen hun leven ook beteren via een 'educatieve maatregel discriminatie' die de rechter kan opleggen.

Denk voert een overheidsquotum in voor vrouwen, mensen met een migrantenachtergrond en mensen met een beperking. De top van grote bedrijven moet voor 10 procent uit minderheden bestaan. Een 'loksollicitant' wordt ingezet om discriminatie op te sporen.

Maar het programma telt nog negen hoofdstukken. Onderwijs bijvoorbeeld: meer talen op school, terug naar de basisbeurs in het hoger onderwijs, een burgerschapstoets, gelijke behandeling van islamitische onderwijsinstellingen. Of de zorg: geen eigen risico meer, een wettelijk pakket van gemeentelijke basiszorg, meer 'cultuursensitiviteit' bij zorginstellingen, twee zorgverleners per acht bewoners van een verpleeghuis.

Onder het kopje 'sociale samenleving' pakt Denk armoede aan (onder meer gratis fietsen voor arme kinderen), gaan mannen en vrouwen evenveel verdienen, gaat de kinderopvangtoeslag omhoog, worden zzp'ers verplicht verzekerd en wordt vermogen belast naar werkelijk rendement. Een jaarlijkse geluksmonitor moet zicht geven op de voortgang van al dat sociaal beleid.

De partij is er voor de kleine ondernemer, niet voor de multinational. Wie een start-up begint krijgt van Denk een voucher ter waarde van 750 euro als eerste steuntje in de rug. Een 'Nationale Ondernemerskredietbank' moet zich geheel gaan richten op het financieren van het mkb.

Sylvana Simons tijdens de presentatie van het verkiezingsprogramma. Beeld anp

Ministerie van Vrede en Wederopbouw

Ook internationaal strijdt Denk tegen ongelijkheid. De Palestijnse staat moet per direct worden erkend. Door CETA en TTIP gaat een streep. Het leger zet zich enkel nog in voor vrede. Het ministerie van Defensie wordt omgedoopt in het ministerie van Vrede en Wederopbouw. Aan de criteria voor het EU-lidmaatschap wordt niet getornd, 'zodat geen enkel beschaafd land op voorhand wordt uitgesloten'. En om de discussie voor eens en voor altijd te beslechten, pleit Denk voor een onafhankelijk onderzoek 'naar de toedracht en schaal van de Armeense kwestie'.

Ook de democratie is aan een update toe. Niet langer bepaalt de lijstvolgorde wie er in de Kamer komt, maar het aantal stemmen per kandidaat. Of dit per direct voor de eigen kandidatenlijst gaat gelden, valt uit het programma niet op te maken. In het Nederland van Denk kiest de burger zijn eigen burgemeester en commissaris van de koning. Iedereen vanaf 16 mag stemmen. Denk trekt geld uit om lokale journalistiek te stimuleren, maar die journalisten moeten wel een eed afleggen om 'basale journalistieke principes' te waarborgen.

Tot slot pleit de partij in een 'special' voor meer ondersteuning voor Caribisch Nederland. Ook de eilandraden zijn gekozen Nederlandse volksvertegenwoordigingen en moeten daarom meer invloed krijgen op Nederlandse wetgeving. De Rijksvertegenwoordiger is niet langer iemand die wordt aangesteld door Den Haag, ook hier krijgen de eilandraden medezeggenschap.

Beeld anp

De partij­programma's langs de lat

Een voor een presenteren de politieke partijen hun verkiezingsprogramma's. De Volkskrant legt ze langs de meetlat van verbeeldingskracht, originaliteit en politieke haalbaarheid. Lees ze hier allemaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.