Denk potverdomme eens aan de ander

Het je kunnen verplaatsen in de ander is de kern van beschaving. Luister dus naar Trump-stemmers, naar niet-stemmers, naar politici. En begin met CNN's Van Jones.

Van Jones doet op CNN verslag van de verkiezingsuitslag. Beeld YouTube

Het clipje duurt twee minuten. Twee minuten. Het woord is aan Van Jones, CNN-commentator. 'Voor veel mensen vanavond is het moeilijk om ouder te zijn. Je zegt je kinderen: wees geen pestkop. Wees niet bevooroordeeld. Doe je huiswerk. Bereid je voor. En dan komt de uitslag. Vanavond stoppen mensen hun kinderen in bed, terwijl ze het ontbijt vrezen. Ze zijn bang. 'Hoe leg ik dit uit?'

'Ik heb moslimvrienden die me berichtjes sturen, vanavond. Berichten als: 'Moet ik het land uit?' Er zijn immigrantenfamilies die doodsbang zijn vanavond. Dit was van alles. Dit was een opstand tegen de elite, tuurlijk. Dit was een complete herdefiniëring van politiek en peilingen. Ook waar. Maar het was ook iets anders. We hebben het over van alles gehad, behalve ras. We hebben het over inkomens gehad, we hebben het over klassen gehad, over regio's. We hebben het niet over ras gehad. Dit was een whitelash. Wit verzet tegen een veranderend land, tegen een zwarte president, deels. En daar zit de pijn.

'Donald Trump heeft de verantwoordelijkheid vanavond om mensen ervan te verzekeren dat hij de president wordt van alle mensen die hij heeft beledigd en aan de kant heeft geschoven. Als je zegt dat je je land wilt terugpakken, zijn er een hoop mensen die zich ook niet vertegenwoordigd voelen. Dit is een zeer, zeer pijnlijk moment vanavond. Ik weet dat het niet alleen om ras gaat, er is meer aan de hand. Maar ras speelt een rol en daar moeten we het over hebben.'

Bekijk het fragment met Van Jones hieronder. Tekst loopt door onder de video.

Ik zou nu kunnen schrijven: wat een boeiende visie, en zo welbespraakt, in het heetst van de strijd. Ik zou het kunnen hebben over Nederlandse programma's, waar te weinig ruimte wordt gegeven aan dit soort uitweidingen. Ik zou kunnen schrijven over fundamentele onderschatting, over eindeloos gegniffel om een niet gering gevaar of de wijze waarop van verkiezingen showbizz is gemaakt en van verkiezingsuitslagen Songfestival-avondjes en over media waarvoor extremiteit een criterium voor nieuwswaarde werd, met een schuin oog naar de kijk-, luister- en verkoopcijfers. Zou allemaal kunnen. Maar wat koop je ervoor?

De keuze voor Trump toont wat er gebeurt als eigenbelang en angst winstgevende modellen blijken en empathie een luxeproduct lijkt voor van de realiteit losgezongen, linksdraaiende halvegaren. Ten overvloede: dat is niet zo. Je kunnen verplaatsen in de ander - in iemands gevoel, in iemands gedachten, in iemands leefwereld - is de kern van beschaving.
Zonder empathie geen samenleving. Toch zijn er politici die daar anders over denken, die zeggen: denk aan jezelf, en kies mij.

Nee. Denk aan de ander, denk potverdomme eens aan de ander. Je zult je toch moeten blijven verplaatsen in de ander, als je tenminste geen beest wilt worden. Luister. Naar Trump-stemmers, naar niet-stemmers, naar politici. Luister naar hen die niet schreeuwen, en begin met Van Jones. Ook op tv, juist op tv. Maak ruimte, maak tijd. Tot het begrip komt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden