Denk-aanhang in Utrecht mist witte Nederlanders in achterban

Bij de aftrap van de Utrechtse tak van Denk tonen de multiculturele bezoekers zich opgetogen over de nieuwe politieke beweging. Eindelijk een partij die onze zorgen verwoordt, zeggen ze stuk voor stuk. Maar ze plaatsen ook een kanttekening: 'Waar zijn de witte Nederlanders?'

Denk-leider Tunahan Kuzu bij de lancering van het eerste Denk-raadslid in Alkmaar. Beeld anp

De lancering van Denk Utrecht vindt plaats op zondagochtend in het Overvechtse partycentrum Luxury, tegenover Dierencrematorium Majesta en ingeklemd tussen de Timmerfabriek en bandenfabrikant Good Year. Op een enorme kroonluchter na is het een ruimte zonder opsmuk. Met zo'n 140 bezoekers is de zaal goeddeels gevuld.

Ahmet uit Den Haag (wil niet met achternaam in de krant) is voor de tweede keer bij een Denk-bijeenkomst. Hij heeft een Koerdische achtergrond, maar voelt zich prima thuis tussen de vele bezoekers van Turkse komaf. Iedereen is hier welkom, zegt hij. Waar andere partijen in de aanloop naar de verkiezingen een steeds krappere definitie van Nederlanderschap hanteren, propageert Denk dat 'iedereen erbij hoort'. Of de partij op 15 maart ook echt zijn stem verdient, weet Ahmet nog niet zeker. Hij houdt de beweging nauwlettend in de gaten. 'Tot nog toe hebben ze geen fouten gemaakt.'

De donkere Ira uit Utrecht (wil ook haar achternaam niet delen) is sinds een week lid. Eindelijk een partij die racisme aankaart, verzucht ze. 'Racisme wordt genegeerd, mensen kijken weg. Maar kijk hoe groot het is: je krijgt doodsbedreigingen als je tegen Zwarte Piet bent. Nederlandse voetballers die een selfie posten, worden uitgemaakt voor apen.' Ze is blij dat de Surinaams-Nederlandse Sylvana Simons zich bij de partij heeft aangesloten, maar had waarschijnlijk ook zonder haar voor Denk gekozen. 'Ik ben in Utrecht geboren en getogen, ik heb wel vaker Turken gezien.'

'Hollandse koffie en Turkse thee'

De Utrechter Hakan Akdogan, een van de initiatiefnemers van de afdeling, kondigt aan dat binnenkort een lokaal partijkantoor wordt opend aan de Vleutenseweg. 'Kom gerust langs. We hebben Hollandse koffie, maar ook Turkse en Marokkaanse thee.' Hij noemt Denk 'vriendschap en saamhorigheid, een beweging van hoop'. Tot aan de Tweede Kamerverkiezingen in maart gaat de Utrechtse afdeling zich inzetten voor de landelijke campagne, daarna hoopt Akdogan mee te doen met de raadsverkiezingen in 2018.

Het publiek in Utrecht is gemêleerd, maar ook na bijna twee jaar Denk is het aandeel Turkse Nederlanders onder de achterban het grootst. Net als het eerste Denk-raadslid in Alkmaar is de Utrechtse initiatiefnemer van Turkse komaf. De eerder gelanceerde afdeling Breda kent wel een oprichter met Marokkaanse achtergrond. In Overvecht zijn zondag naast Turkse Nederlanders ook mensen van Marokkaanse en Surinaamse afkomst in de zaal. De witte Nederlanders zijn op één hand te tellen. De mannen zijn in de meerderheid, maar tijdens de vragenronde mengen de vrouwen zich actief in de discussie.

Denk moet nog diverser, vinden veel mensen in de zaal. 'Ik wil niet dat Denk een minderhedenpartij wordt', zegt Mustafa Küs uit Leiden. 'Waar zijn de Nederlanders?' Partijvoorzitter Selçuk Öztürk kaatst de bal terug: 'Heeft u uw witte buurman meegenomen? Wij doen er alles aan om ook die Nederlanders te bereiken, maar daar hebben we jullie hulp bij nodig.' De gespreksleider corrigeert de vragensteller: 'Geen Nederlanders? Wij zijn allemaal Nederlanders.'

'Eenzaam tussen drie mannen'

Ook aspirant-Kamerlid Simons roept de zaal op de boodschap buiten de eigen kring te verspreiden. 'Ik zie een mooi divers publiek, maar het kan nog diverser. Dat is een opdracht aan onszelf.' Ze hoopt ook op meer vrouwen. 'Het is soms best eenzaam tussen drie mannen', grapt ze. Vooralsnog bestaat de kandidatenlijst van Denk uit Kamerleden Kuzu en Öztürk, de Marokkaans-Nederlandse Farid Azarkan en Simons.

Het is een kwestie van tijd voordat de witte Nederlander Denk durft te omarmen, stelt Johannes Krens uit Utrecht. Dankzij zijn Molukse vader kent hij het koloniale verleden van Nederland. 'De witte Nederlander schaamt zich nog een beetje voor het verleden.' Als mensen de koloniale geschiedenis durven te erkennen, is de stap naar Denk niet groot meer, verwacht hij.

Die erkenning zal niet komen van de gevestigde partijen, reageert partijleider Tunahan Kuzu. 'Premier Rutte zegt wel sorry voor gebroken verkiezingsbeloftes, maar niet voor het slavernijverleden.' De bijeenkomst eindigt met een groepsfoto en wat zelfspot: 'de lange arm' van Kuzu doet dienst als selfiestick.

Zelfspot bij Denk: 'de lange arm' van partijleider Kuzu maakt een selfie. Beeld Facebook/Denk Utrecht
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden