Nieuws

Denemarken verscherpt asielbeleid: opvang in ‘gastland’ buiten Europa

Denemarken wil asielzoekers voortaan opvangen in centra buiten Europa. Als aanscherping van het al strenge Deense asielbeleid heeft het parlement donderdag een wet aangenomen, waarmee migranten die zich aan de Deense grens melden naar opvanglocaties buiten Europa worden gevlogen.

Voormalige gevangenis Kaershovedgaard, nu een centrum voor uitgeprocedeerde asielzoekers in Jutland, Denemarken.
 Beeld Reuters
Voormalige gevangenis Kaershovedgaard, nu een centrum voor uitgeprocedeerde asielzoekers in Jutland, Denemarken.Beeld Reuters

Zelfs na goedkeuring van hun asielaanvraag hebben ze geen recht op verblijf in Denemarken. Ze mogen zich dan alleen in het niet nader omschreven ‘gastland’ vestigen. Denemarken is volgens Deense media in gesprek met Tunesië, Egypte en Ethiopië. Met Rwanda is vorige maand zonder ruchtbaarheid ‘samenwerking op migratiegebied’ afgesproken.

De voorstanders hopen dat het vooruitzicht op zo’n ‘gastland’ migratie afgeremd. ‘Wie asiel aanvraagt in Denemarken, weet dat je naar een land buiten Europa wordt gestuurd’, zei politicus Rasmus Stoklund, woordvoerder migratie van de sociaal-democratische regeringspartij. ‘Dus we hopen dat mensen stoppen met het aanvragen van asiel in Denemarken.’

Domino-effect

Volgens de sociaal-democraten helpt het plan mensensmokkel te bestrijden en voorkomt het dat migranten op weg naar Europa verdrinken in zee. Onder het nieuwe opvangregime moeten asielzoekers echter ook eerst naar Denemarken reizen om asiel aan te vragen, voordat ze naar het ‘gastland’ worden gevlogen. ‘Dit is krankzinnig, dit is absurd,’ aldus Michala C. Bendixen, woordvoerder van Refugees Welcome, een hulporganisatie voor vluchtelingen. ‘Denemarken wil van vluchtelingen af, daar gaat dit om.’

Internationale organisaties hebben forse kritiek, bijvoorbeeld over de bescherming van de mensenrechten van asielzoekers in opvangcentra buiten Europa. De vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties UNHRC waarschuwt voor een domino-effect op andere Europese landen, die in het kielzog van Denemarken tot soortgelijke wetgeving kunnen besluiten.

De Europese Commissie, die kritisch is over de nieuwe Deense asielwet, vraagt zich af of die niet strijdig is met internationale afspraken over de opvang en bescherming van vluchtelingen. Het elders afhandelen van asielverzoeken staat volgens de Commissie op gespannen voet met het recht op van migranten om asiel aan te vragen in het land waar ze aankomen. Het is ook niet conform de EU-asielwetgeving, aldus de Commissie donderdag in een eerste reactie. De Commissie zegt de Deense wet ‘nauwgezet te onderzoeken’, voor het over nadere stappen beslist.

Intrekken verblijfsvergunningen

Een gezamenlijk asielbeleid houdt de lidstaten al jaren verdeeld. Voorstellen daartoe van de vorige Commissie in 2016 liepen vast op tegenstand van zowel oostelijke als zuidelijke lidstaten. Polen, Hongarije en Slowakije keerden zich tegen voorgenomen asielquota om migranten eerlijker over de EU te verdelen. Italië, Griekenland en Spanje (waar de meeste migranten arriveren) eisten die solidariteit van de andere lidstaten, anders weigerden ze een goede registratie van wie er binnenkomt. Een nieuw migratieplan uit 2020 van de huidige Commissie, stuit vooralsnog op dezelfde weerstand.

In 2020 vroegen 1.515 mensen asiel aan in Denemarken, het laagste aantal in twintig jaar. Daarvan kregen slechts 601 asielzoekers een verblijfsvergunning. Denemarken maakt vaker omstreden plannen om het hardste asielbeleid van Europa strenger te maken. Zo wilde de sociaal-democratische partij afgewezen asielzoekers samen met veroordeelde buitenlandse criminelen te huisvesten op een eiland met barakken, waar vroeger besmettelijke dierziektes werden onderzocht. Ook vindt Denemarken delen van Syrië veilig genoeg om mensen naar terug te sturen en onlangs is de regering begonnen met het intrekken van verblijfsvergunningen van Syrische vluchtelingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden