Den Haag, wereldstad aan de zee

B en W in Den Haag willen dat de stad in 2020 een totaal andere skyline krijgt. Maar de buitengewone ambities stemmen sceptisch.

Voor winkeliers en vergelijkbare belanghebbenden heeft wethouder Marnix Norder zojuist de toekomst van Den Haag geschetst. Hij nam zijn gehoor mee voor een denkbeeldig autoritje. Hij parkeerde zijn auto bij het Centraal Station, en dan: wááuw. Wat nu nog een tochtig plein is, moet over tien jaar een spiegelend perspectief van futuristische hoogbouw zijn.

Een paar dagen later in zijn werkkamer, dat als een adelaarsnest boven de stad uittorent, is zijn enthousiasme onverminderd. ‘Dit is geen toekomstvisie. Nee, het gaat gebeuren! De deal is done.’

In O, o, Den Haag, het Haagse lijflied, zong Harrie Jekkers over een ‘mooie stad achter de duinen’. Met de plannen die de gemeente nu op stapel heeft staan, zal dat nostalgie zijn. Den Haag, altijd de meest dorpse stad van Nederland, wil grootstedelijk zijn. De mooie stad achter de duinen wordt een ‘Wéreldstad aan Zee’.

Maakbare stad
Onder die noemer ontvouwde het college van B en W een paar jaar geleden een structuurvisie waarin de skyline van 2020 wordt geschetst. Op die manier brengt Den Haag zichzelf om de vijftig jaar in kaart. Vroeger, toen het democratisch proces een stuk overzichtelijker was, werd die taak uitbesteed aan de beroemde bouwmeesters Berlage en Dudok. Ze benadrukten het internationale karakter en ontwikkelden hun plannen volgens het natuurlijke raster van de stad, dat de strandwallen volgt.

Dat laatste onderscheidt Den Haag van andere steden die cirkelvormig zijn opgebouwd. Met zijn rechthoekige wijken, van elkaar gescheiden door doorgaande wegen, is het volgens Norder een bijna maakbare stad. ‘Je kunt als het ware sectorsgewijs te werk gaan.’

Een van de grootschalige plannen in de nieuwste structuurvisie haakt daarop in: langs de bijna rechte lijn van tram 11 wordt vanaf station Hollands Spoor tot de haven van Scheveningen een internationale zone gecreëerd. Den Haag wil zijn grote verscheidenheid verder benadrukken met een multiculturele boost in probleemwijk Transvaal. Verderop, richting zee, mikt de gemeente op een goed vestigingsklimaat voor internationale bedrijven en organisaties.

Koolhaas
Scheveningen gaat ook op de schop. Haven en strandvertier – twee gescheiden werelden – worden met een vernieuwde boulevard aan elkaar verbonden. De haven krijgt de allure van een toeristische marktplaats met twee gigantische woontorens als blikvanger en mogelijk buitengaats een aanlegplaats voor cruiseschepen.

Volgens Norder is zo’n ingreep broodnodig. ‘De zee is een zeldzame kwaliteit waar we veel te weinig gebruik van maken.’

Het meeste opzien zullen over tien jaar vermoedelijk de veranderingen in, op en rond Den Haag CS baren. Op de tekentafel ligt een spectaculair ontwerp van OMA, het kantoor van architect Rem Koolhaas. Dat zal het aanzien in hoge mate domineren.

De vernieuwing strekt zich uit tot het centrum met een combinatie van kantoor- en woonflats. Met de gehoopte aanwijzing tot culturele hoofdstad van Europa, in 2018, zal ook het culturele hart (Danstheater en Anton Philipszaal) een facelift ondergaan.

Scepsis
Al die ambities stemmen de oppositie in de gemeenteraad sceptisch. Vooral de goedgekeurde plannen met Scheveningen wekken wrevel bij Michiel Santbergen (CDA) en Joris Wijsmuller (Haagse Stadspartij). De aanpassingen in de haven zal de visserij – toch het wezenskenmerk van Scheveningen – danig parten gaan spelen.

Wat betreft het centrum vreest Santbergen dat al die torenhoge flats het zicht op de openbare ruimte zullen wegnemen.

Volgens Wijsmuller heeft Norder oogkleppen op. Hoewel de cijfers van het CBS al een tijdje anders uitwijzen, blijft de wethouder volgens hem ten onrechte mikken op groei van de Haagse bevolking naar een totaal van ruim 500 duizend. Wijsmuller: ‘Norder kiest voor kwantiteit in plaats van kwaliteit. Daarmee zet hij het karakter van de stad op het spel’

Volgens de wethouder van Bouwen en Wonen blijft de Haagse bevolking, in tegenstelling tot de landelijke trend, groeien dankzij allochtone impulsen.

Op de vraag of de menselijke maat in die hoogbouw niet verloren gaat, zegt Marnix Norder: ‘We konden niet op de oude voet doorgaan. De stad heeft nieuwe impulsen nodig.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.