Den Haag stuurt steeds meer asielzoekers terug

Het aantal landen waaruit Nederland asielzoekers accepteert, wordt drastisch teruggeschroefd. Morgen debatteert de Kamer over plannen Angola en Tsjetsjenië te schrappen....

'Fuck Netherlands', brieste een met stoeptegel bewapende Irakees tijdens de wild-westtaferelen bij een demonstratie eerder dit jaar in de Haagse binnenstad. Na jaren in Nederland opvang te hebben genoten, is voor vele duizenden asielzoekers uit Irak (vooral Koerden) en andere landen de gastvrijheid voorbij.

Nederland bouwt in rap tempo zijn 'landenbeleid' af. Dat is in het leven geroepen voor asielzoekers (de grote meerderheid) die niet als politiek vluchteling worden beschouwd. Vanwege de ontwrichting in hun land mogen zij tijdelijk blijven.

Irak, Kosovo, Somalië en Sudan werden zo'n twee jaar geleden al van de lijst afgevoerd. De meeste asielzoekers uit die landen zijn daarop in beroep gegaan bij de rechter. De komende maanden vallen de vonnissen. Binnen een maand worden zij dan uit hun huis of opvangcentrum gezet.

Staatssecretaris Kalsbeek van Justitie is bezig de lijst verder te schonen. Ook Angola (in januari opgeklommen tot herkomstland nummer één) en Tsjetsjenië worden nu geschrapt. Morgen bespreekt zij haar plannen met de Tweede Kamer. In beide landen woedt weliswaar nog een guerrilla-oorlog. Maar in Angola zijn genoeg veilige plekken om naar terug te keren, en vluchtelingen uit Tsjetsjenië kunnen altijd elders in de Russische Federatie terecht, vindt Kalsbeek.

Noord-Irak blijft, hoewel het al ruim twee jaar geleden van de lijst werd afgevoerd, de gemoederen bezighouden. Onlangs beëindigden vijf Iraakse Koerden een bijna fataal afgelopen hongerstaking. En PvdA-Kamerlid Albayrak werd het doelwit van doodsbedreigingen uit de hoek van de Irakezen, nadat zij had geopperd de asielzoekers met chartervluchten terug te brengen. Zij deed dat trouwens uit bezorgdheid dat anders hele gezinnen in Nederland over straat zouden gaan zwerven.

De Tweede Kamer hield de rug recht. Er zouden geen concessies worden gedaan aan de Koerden. Maar er is al weer ruzie in de tent. Tot ergernis van de PvdA houdt regeringspartij D66 vandaag samen met oppositiepartij GroenLinks een hoorzitting met humanitaire organisaties en deskundigen over Irak.

Volgens PvdA-Kamerlid Middel wekt D66 daarmee valse hoop bij de asielzoekers en is dat olie op het vuur. D66-collega Hoekema antwoordt dat hij gewoon zijn plicht doet: zich goed laten informeren. 'En Albayrak heeft mij ook niet van tevoren gevraagd of ik instemde met haar plan voor chartervluchten.'

Noord-Irak is een Koerdische enclave die zich heeft afgescheiden van het bewind van Saddam Hussein. Zonder de bescherming van de Amerikaanse en Britse luchtmacht zou het gebied snel onder de voet gelopen worden. Voor veel Koerden is dat al geen prettig vooruitzicht. Maar ook niet-Koerdische vluchtelingen uit andere delen van Irak, worden geacht zich in Noord-Irak te kunnen vestigen.

De plannen om Angola van de lijst te schrappen, krijgen brede instemming. Uit dat land komen meer asielzoekers dan ooit. Bijna de helft zijn alleenstaande minderjarigen, die volgens kabinet en Kamer op grote schaal misbruik maken van het coulante Nederlandse beleid.

De VVD verzet zich tegen Kalsbeeks voornemen het West-Afrikaanse land Sierra Leone op de lijst te handhaven, en zelfs een vastere status te geven. 'We hebben gezien wat voor problemen we onszelf met Angola op de hals hebben gehaald', zegt Kamerlid Kamp. 'Bijna de helft van alle Angolezen die naar Europa vluchten, komt naar Nederland. Met Sierra Leone zie je hetzelfde gebeuren. Een kwart komt nu al hierheen .'

De PvdA vindt mét Kalsbeek dat je mensen niet kunt terugsturen naar de 'grote ellende' in het door burgeroorlog geteisterde Sierra Leone. Kamerlid Middel is wel bang voor neveneffecten.

'Toen Sudan nog op de lijst stond, zag je dat hier veel Nigerianen kwamen die zich voor Sudanees uitgaven. Nu zullen er ongetwijfeld Liberianen komen die zich voordoen als Sierraleoons'.

Van een 'lijst' is na morgen eigenlijk geen sprake meer. Behalve Sierra Leone, staat alleen Afghanistan, de afgelopen jaren het belangrijkste herkomstland, er dan nog op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden