Den Haag schoffeert leden Amerikaanse congres

Bezoek Amerikaanse parlementsleden zou te duur en te veel gedoe zijn

Voor de tweede keer in korte tijd loopt de diplomatieke relatie tussen Nederland en de Verenigde Staten een kras op. Tot ongenoegen van de Amerikanen houdt de Nederlandse regering een delegatie van het Congres buiten de deur.

Mario Diaz-Balart, voorzitter van de delegatie van Amerikaanse parlementsleden die naar Nederland willen komen. Foto CQ-Roll Call,Inc.

De Amerikaanse parlementsleden zouden komend voorjaar naar Amsterdam reizen vanwege het aanstaande EU-voorzitterschap van Nederland. Minister Koenders (Buitenlandse Zaken) heeft geen zin in dat bezoek, volgens ingewijden omdat hij het te duur vindt en zijn ambtenaren het te veel gedoe vinden.

De Amerikanen, die nog geen formele afzegging hebben gekregen, reageren met grote woorden. 'Dit is een klap in het gezicht van het Amerikaanse Congres', zegt delegatievoorzitter Mario Diaz-Balart, lid van het Huis van Afgevaardigden. 'Het is belangrijk dat dit doorgaat, juist nu.'

De zogenoemde Transatlantic Legislator's Dialogue (TLD) is een halfjaarlijks overleg tussen volksvertegenwoordigers van de VS en de EU over internationale kwesties die beide regio's raken. Diaz-Balart: 'Terrorisme, Syrië, het TTIP-verdrag, inlichtingen- en privacyzaken vragen om Europees-Amerikaanse samenwerking.'

Het ministerie van Buitenlandse Zaken ziet het probleem niet. 'Het gaat er niet om dat wij bijeenkomsten afzeggen of aangeven dat zij niet plaats mogen vinden. Maar wij willen graag vasthouden aan de gangbare praktijk dat dergelijke bijeenkomsten sinds 2007 plaatsvinden in Brussel.'

Minister Bert Koenders. Foto anp

Rouleren

Alleen: dat klopt niet. De afgelopen 77 TLD-vergaderingen zijn afwisselend in Washington en in de hoofdstad van de roulerende EU-voorzitter gehouden, en daarnáást soms in Brussel. Nederland houdt van januari tot juni 2016 de voorzittershamer vast, en zou volgens de traditie de transatlantische delegatie ontvangen.

Zo dreigt nieuwe ruis op de lijn tussen Washington en Den Haag. In september liep de diplomatieke relatie een kras op door de voorlopige Nederlandse weigering om enkele gevangenen uit de omstreden Guantánamo Bay-gevangenis over te nemen. In Washington heerst daarover nog altijd onbegrip en teleurstelling.

De Amerikanen zijn niet de enigen die niet welkom zijn, ook andere internationale delegaties worden naar Brussel doorgestuurd. De kosten zijn een belangrijk argument. Minister Koenders schrijft in een afwijzingsbrief aan een soortgelijke Afrikaanse delegatie: 'Het is ook kostenefficiënt, aangezien alle benodigde faciliteiten daar (in Brussel) aanwezig zijn.'

Een bron in Brussel, die vaker te maken heeft met dit soort transatlantische overleggen, zegt dat 'Koenders heeft laten weten dat hij het bezoek een hoop heisa vindt'. Het probleem zou vooral bij zijn ambtenaren liggen: 'Die vinden het een enorm geregel. Het overleg tussen congresleden, Europarlementariërs en Tweede Kamerleden vereist beveiligingsmaatregelen, protocol, een aparte ruimte en tolken.'

Traditie

De Amerikanen vinden dat geen argument. 'De laatste keer was het in Letland, en dat land is een stuk kleiner dan Nederland', aldus Diaz-Balart. D66-europarlementariër Marietje Schaake, tevens vicevoorzitter van de commissie die de Amerikanen zou ontvangen, is er ook verbaasd over. Volgens haar vallen de kosten en het geregel mee: 'Tolken zijn nauwelijks nodig, want de voertaal is Engels. Voor beveiliging nemen Amerikaanse congresleden indien nodig eigen mariniers mee. De locatie is meestal een parlementsgebouw, dus er hoeft niets duurs te worden afgehuurd.' Het gastland organiseert meestal wel een diner voor circa vijftig personen. 'Maar dat kan sober. Vorig jaar in Riga was het in een oude bibliotheek'. De tien delegatieleden betalen zelf hun hotel- en reiskosten.

'Het past in de Nederlandse traditie, en in die van premier Mark Rutte, om een beetje sober te zijn', zegt de Brusselse bron. 'Als Frankrijk EU-voorzitter zou zijn, zou het juist alles uit de kast trekken om de Amerikanen gastvrij te verwelkomen. Ik ben ook meer van de school dat het verstandig is om deze mensen fatsoenlijk te ontvangen. Dat is goed voor de verhoudingen later.'

Buitenlandse Zaken stelt dat het van de Amerikanen geen verzoek heeft gehad om langs te komen. Volgens Schaake is het Europees parlement in de praktijk de uitnodigende partij, maar is de medewerking van de EU-voorzitter daarbij als gastheer wel nodig. 'Dit is een trendbreuk. Amerikanen zullen de afwijzing zien als teken dat Nederland weinig belang hecht aan een goede relatie. Het zal worden geïnterpreteerd als een statement.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.