Den Haag schikt met erfgename Goudstikker

Het schilderij De huwelijksnacht van Tobias en Sarah van Jan Steen heeft na een langlopend geschil weer één eigenaar. De gemeente Den Haag trof een regeling met Marei von Saher, erfgenaam van de joodse kunstverzamelaar Jaques Goudstikker. Zij bezat het grootste deel (76 procent) van het schilderij, de overige 24 procent was al eigendom van de gemeente. Met de schikking is een bedrag van 1 miljoen euro gemoeid.


Het werk van Steen werd vermoedelijk in de negentiende eeuw in twee stukken gesneden. Beide delen gingen vervolgens door het leven als afzonderlijke schilderijen. In 1907 werd het rechterstuk -De aartsengel Rafaël- gekocht door de Nederlandse kunstverzamelaar Abraham Bredius. Het gebed van Tobias en Sarah, het grotere linkerdeel, kwam in 1931 in handen van Goudstikker, die in de Tweede Wereldoorlog op de vlucht voor de nazi's om het leven kwam.


Het gebed van Tobias en Sarah, in de oorlog bemachtigd door nazileider Hermann Göring, werd opgenomen in de Nederlandse Kunstbezitcollectie - een verzameling van geroofde werken die na de oorlog uit Duitsland zijn teruggehaald. De gemeente Den Haag kwam in het bezit van De aartsengel Rafaël door een nalatenschap van Bredius. Een restauratie in 1996 herenigde beide stukken en sindsdien hangt het schilderij in Museum Bredius in Den Haag.


Toegewezen

Tien jaar later werd het deel van Goudstikker na een advies van de Restitutiecommissie - een commissie voor door het naziregime geroofde kunst - toegewezen aan zijn erfgename. Von Saher en de gemeente Den Haag wilden echter niet samen eigenaar zijn van het schilderij.


In 2008 hoopte de gemeente Den Haag zijn deel aan Von Saher te verkopen voor ruim 600 duizend euro. Dat ging niet door omdat de Haagse rechtbank deze deal strijdig vond met het testament van Bredius. Daarin staat dat het werk altijd in Museum Bredius te zien moet zijn. Geld om Von Saher uit te kopen was er op dat moment niet.


Na drie jaar van moeizame onderhandelingen is er dan toch geld gevonden om het gehele werk van Steen te bemachtigen.


Haags cultuurwethouder Marjolein de Jong is verheugd met de deal. 'Het bedrag van 1 miljoen voor de aankoop is aanzienlijk lager dan toen we met de onderhandelingen begonnen.' Er werd toentertijd gesproken over een aankoopbedrag van 1,8 miljoen euro.


Paul Schnabel, directeur van Museum Bredius, beklemtoont dat het van groot belang is dat De huwelijksnacht van Tobias en Sarah in Den Haag blijft. 'Alleen al om de hele geschiedenis tot op de dag van vandaag is het werk van groot belang voor de collectie Nederland'.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden