REPORTAGE

Demonstreren in minirok is 'heel bevrijdend'

Jongeren demonstreren tegen seksueel geweld

Daar marcheren ze dan door de Amsterdamse binnenstad, tientallen harige mannenbenen onder onbeholpen rokjes. Het is zaterdagmiddag, winters koud. Ze demonstreren tegen seksueel geweld.

Mannelijke demonstranten in korte rokjes op het Spui in Amsterdam. Beeld Julius Schrank / de Volkskrant

'Hi, ha, handen thuis!' scanderen de circa vijftig jongemannen aan wie de benen toebehoren. Daarbij worden ze vocaal bijgestaan door zo'n honderd andere belangstellenden. De demonstranten zijn opgetrommeld door de jongerenorganisaties van de PvdA, D66, GroenLinks en de SP. Op een spandoek staat hun boodschap: 'Seksueel misbruik is geen vrouwenprobleem'.

Bestuurslid Etienne Goudriaan van jongerenorganisatie Dwars draagt een geleend zwart rokje met maillot eronder. Hij licht het initiatief graag toe. 'Bij aanrandingen wijzen mensen vaak naar het korte rokje van de vrouw', zegt hij. 'Wij vinden dat mannen meer naar zichzelf zouden moeten kijken. Een aanranding is nooit de schuld van het slachtoffer. Vrouwen moeten zich kunnen kleden zoals ze willen.'

Daar is Valentijn Tilder van de Jonge Socialisten het mee eens. 'De druppel was de uitspraak van de Keulse burgemeester dat vrouwen een armlengte afstand moeten houden van mannen', zegt Tilder, die voor de gelegenheid is gehuld in een strakke korte rok met gympen eronder. 'Dat is de wereld op z'n kop. Moet het slachtoffer zich gaan aanpassen?'

(tekst gaat verder onder de foto)

Beeld Julius Schrank / de Volkskrant

Mietjes

De massale aanrandingen in Keulen tijdens de Nieuwjaarsnacht hebben het maatschappelijke debat flink aangewakkerd. En dat debat draait niet alleen om vluchtelingen en asielzoekers, die volgens sommigen door hun culturele en religieuze achtergrond eerder geneigd zouden zijn vrouwen te betasten. Nee, ook de rol van de man in het algemeen staat ter discussie - met deze rokjesdemonstratie, bijvoorbeeld.

Volgens Jens van Tricht - die tot zijn spijt zaterdag niet aanwezig kon zijn bij de het protest - is dat een goede zaak. Zelf strijdt hij met zijn organisatie Emancipator al jaren voor 'mannenemancipatie', zoals hij het noemt. Het is een belangrijk thema, zegt hij, omdat mannen nu eenmaal problemen veroorzaken en we daar veel te weinig aandacht aan besteden. Terroristen? Het zijn vrijwel altijd mannen. Rellen rondom voetbalwedstrijden? Veroorzaakt door mannen. Verkrachtingen? Mannen.

'Dat komt doordat wij jongens van jongs af aan inprenten wat ervoor nodig is om een echte man te zijn', zegt Van Tricht. 'Echte mannen zijn geen mietjes, geen softies, geen watjes, geen moederskindjes. Echte mannen zijn sterk, stoer, dominant, competitief. En omdat mannen dat zo vaak hebben gehoord, gaan ze zich ernaar gedragen. Zo ontstaan die problemen.'

Nee, je moet niet bij hem aankomen met het idee dat het gewoon aangeboren is, dat de man biologisch geprogrammeerd is om dominant en agressief te zijn. 'Als dat zo was, dan zouden alle mannen problemen veroorzaken. Maar de meeste mannen doen dat niet. De verschillen tussen mannen en vrouwen zijn veel kleiner dan de overeenkomsten.'

Onmacht

Het is daarom goed dat er meer aandacht voor mannen komt, vindt Van Tricht. Want mannen hebben veel te winnen bij verandering. Dat geweld en die schofterige houding tegenover vrouwen is namelijk vooral een teken van onmacht. 'Mannen weten vaak niet hoe ze zich moeten uitdrukken, ze weten niet hoe ze hun gevoelens op een andere manier moeten uiten. Dat hebben ze nooit geleerd. We moeten dat veranderen.'

Hoe? Door jongens te stimuleren om 'de eigenschappen die we vrouwelijk noemen' te ontwikkelen. 'Mannen hebben veel onbenutte talenten, ze hebben een heleboel te winnen op het gebied van persoonlijke groei. Bijvoorbeeld waar het gaat om de zorg voor kinderen, een betere zorg voor jezelf en meer diepgang in vriendschappen.'

Het is inderdaad een project van de lange adem, zegt Van Tricht, maar hij is hoopvol. 'Er is een soort momentum nu, niet alleen in Nederland, maar in de hele wereld zijn veel initiatieven op dit gebied. Er is een hele nieuwe beweging van mensen die willen dat er iets verandert aan mannen en mannelijkheid. Ja, dat zal een paar generaties kosten, want het gaat er ook over wat ouders aan hun kinderen overdragen. Uiteindelijk draait het vooral om bewustwording.'

Van Tricht hoopt dan ook snel in gesprek te gaan met de organisatoren van de rokjesdemonstratie, omdat hij proeft dat de tijd er nu rijp voor is. 'Het moet niet stilvallen', zegt hij. 'Nu moeten de jongeren dit aankaarten bij hun politieke partijen. Ik hoop niet dat ze denken: dit was geslaagd, we hebben een paar leuke foto's, we gaan volgende maand weer met een heel ander thema aan de slag.'

(tekst gaat verder onder de foto)

Beeld Julius Schrank / de Volkskrant
Beeld Julius Schrank / de Volkskrant

Broeken

Even na half twee, arriveren de harige benen bij de Amsterdamse Nieuwmarkt, het eindpunt van de demonstratie. Leunend op de stoelen van het terras van Café Cuba trekken de eerste mannen hun broeken weer aan.

Voorzitter Lyle Muns van Dwars heeft geen broek bij zich. Hij hees zich die ochtend thuis in Amsterdam-Noord in zijn rokje en gaat straks ook zo weer terug. 'Het is wel bevrijdend', zegt hij lachend. 'Al voel ik me ook wel bekeken.'

De demonstratie was een succes, zegt hij. 'Aanvankelijk maakte ik me een beetje zorgen, omdat er meer journalisten waren dan mannen in rokjes. Maar uiteindelijk ben ik blij met de opkomst. Mensen langs de route staken hun duimen naar ons op.'

Naast Muns poseren nog een paar mannen met hun spandoeken voor de fotografen en televisieploegen. Verderop wrijft een jongen met een roze rokje zijn benen warm.

Beeld Julius Schrank / de Volkskrant

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.