Bellen met Correspondent Ana van Es

Demonstraties in Libanon: ‘De geest kan nu uit de fles zijn’

Met een pakket economische hervormingsmaatregelen probeerde de Libanese regering maandag de dagenlange protesten te beëindigen. De grote vraag is of dat zal gebeuren. We bellen met Volkskrant-correspondent Ana van Es in Beiroet.

Een demonstrant heeft de Libanese vlag op haar gezicht geschilderd. Beeld AFP

Hoe is het nu in Beiroet, een dag na de toezeggingen van premier Saad al-Hariri?

‘Het is heel stil op straat. Er heerst een gekke sfeer. Normaal is het nu heel druk in de stad. Ik zie dat de snelweg weer open is, die was gisteren nog afgesloten. Gisteravond, uren nadat Hariri zijn maatregelen bekend maakte, waren er nog tienduizenden demonstranten op straat. Het hele centrum was vol. Bij het belangrijke Plein van de Martelaren werd nog gedemonstreerd.

‘De protesten tegen de slechte economie, de corruptie, de prijsstijgingen en het verouderde politieke systeem gaan er op z’n Libanees aan toe: het lijkt meer op één groot straatfeest. Je ziet veel families, veel jongeren ook, uit alle geloofsgroepen. Dat is heel opvallend. Want Libanon is een sektarisch land. De grote geloofsgroepen, moslims en christenen, bemoeien zich doorgaans nauwelijks met elkaar. Nu wordt op straat geroepen dat ze het sektarische systeem, met allemaal oude, graaiende mannen, spuugzat zijn. ‘Wij willen revolutie’, wordt er geschreeuwd.’

Vandaag zal dus duidelijk worden of de demonstranten tevreden zijn. Maar de banken blijven nog dicht.

‘Alles was dicht de afgelopen dagen, ook de scholen en winkels. Mensen konden niet naar hun werk omdat de wegen waren afgesloten. Wat begon als een spontaan protest tegen een belasting op bellen via WhatsApp, is uitgelopen op grote onvrede over de slechte economische situatie. De economie heeft de afgelopen jaren grote klappen gehad. Mensen zien daardoor hun geld steeds minder waard worden.

‘De grote vraag is wat de komende dagen gaat gebeuren. Het is niet te voorspellen, onder andere omdat de protesten niet georganiseerd zijn. Er is geen duidelijke leider. De geest kan nu uit de fles zijn. De demonstranten kunnen zeggen: we gaan door, deze regeringsmaatregelen gaan ons niet ver genoeg. Hariri besloot onder andere geen nieuwe belastingen meer door te voeren, een ministerie te sluiten en de salarissen van ministers en parlementariërs te halveren.’

Betogers schreeuwen leuzen tegen de regering op een snelweg in Jal el-Dib. Beeld REUTERS

Je woont nu bijna vier jaar in Beiroet. Hebben de protesten jou verrast?

‘In zekere zin wel, vooral de omvang. Het laatste grote maatschappelijke protest was in 2015, tegen de problemen met de vuilnisophaal. De afgelopen weken was het wel onrustig. Vanwege de geldontwaarding, het gebrek aan dollars. De mensen zijn bezorgd dat ze de huur niet kunnen betalen, het schoolgeld. De regering heeft een tekort aan geld dus bedacht ze het idee om het gebruik van WhatsApp te belasten. Die maatregel werd daarna snel teruggedraaid maar de protesten bleven gewoon doorgaan.’

De demonstraties verlopen tot nu toe vreedzaam. Het leger is op straat maar grijpt niet in.

‘Het lijkt erop dat het leger de kant kiest van de demonstranten en ze wil beschermen. Een half miljoen mensen is nu de straat op gegaan, op een bevolking van vier miljoen. Maar alles verloopt rustig. Het gevaar is wel dat de gevestigde politieke partijen, die al jaren de dienst uitmaken in Libanon, zich met de betogingen gaan bemoeien. Om ze naar hun hand te zetten. Gisteren was er een bericht dat hierop wees. De gevestigde orde, van Hezbollah en Amal tot de christelijke partijen, is doodsbang zijn positie op te moeten geven.’

Wat gaat er gebeuren als de demonstraties aanhouden?

‘Dan kunnen er nieuwe verkiezingen komen. Hariri heeft dat al gezegd. De demonstranten vragen om de val van, zoals ze het noemen, ‘het regime’. Maar ze hebben geen plan voor wat er allemaal moet gebeuren. Ze hebben geen alternatief voor deze regering die in hun ogen zo corrupt is.’

Libanezen rekenen eindelijk af met politieke elite

De massale protesten in Beiroet bewijzen dat Libanon niet de baken van vrijheid is zoals lang gedacht, schrijft Nora Stel van het Centre for Conflict Studies van de Universiteit Utrecht.

Ook in de zuidelijke stad Nabatieh gingen bewoners maandag de straat op. Beeld REUTERS
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden