Update

Demonstranten krijgen hun zin: president is afgezet

Na maanden van protest tegen president Viktor Janoekovitsj heeft in Oekraïne dit weekeinde een politieke omwenteling plaatsgevonden. Het parlement stemde zaterdag in met het afzetten van de president.

Vrouwen discussieren buiten het parlementsgebouw in Kiev.Beeld afp

Janoekovitsj, die spreekt van een staatsgreep, heeft zijn paleis in Kiev in de nacht van vrijdag op zaterdag verlaten en is naar het pro-Russische oosten van het land gereisd. De Oekraïense grenspolitie wist zaterdag te verhinderen dat de afgezette president in een vliegtuig opsteeg. Het is niet bekend waar Janoekovitsj heen wilde en waar hij nu is.

Eerder was bekend geworden dat de politie was overgestapt naar het kamp van de oppositie. De gedetineerde ex-premier en oppositieleider Joelia Timosjenko kwam op vrije voeten en werd op Maidan, het centrale plein in de hoofdstad Kiev, als held toegejuicht door duizenden mensen. Ook werden tientallen demonstranten vrijgelaten die tijdens de bloedige confrontaties afgelopen week waren aangehouden.

Journalisten en oppositieleden gingen zaterdag het verlaten presidentieel paleis van Janoekovitsj binnen. Daar vonden ze honderden documenten. Volgens de Oekraïense krant Oekraïenska Pravda blijkt uit de documenten dat er miljoenen euro's zijn verduisterd en er veelvuldig steekpenningen zijn aangenomen.

Interim president
Het parlement benoemde Aleksandr Toersjinov, een belangrijke bondgenoot van de vrijgelaten Timosjenko, tot voorzitter. Hij neemt ook de taken van de president waar. Toertsjinov zei tegen de parlementariërs dat er dinsdag een regering van nationale eenheid moet zijn. De besprekingen over de samenstelling van die regering beginnen zondag.

Timosjenko is geen kandidaat. Ze wil meedoen aan de presidentsverkiezingen, die op 25 mei worden gehouden. De vorige premier, Nikolaj Azarov, trad eind januari onder druk van de oppositie af. Hij is inmiddels naar Rusland gevlucht.

Al sinds november demonstraties
De demonstraties tegen de afgezette president Janoekovitsj begonnen in november, toen hij op het laatste moment onder druk van Rusland weigerde een handtekening te zetten onder een verdrag met de EU. Het westen van Oekraïne, het grootste Europese land dat geheel in Europa ligt, is pro-westers, het oosten is pro-Russisch.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Russische president Vladimir Poetin hebben zondag in een telefoongesprek de situatie in het Oost-Europese land besproken. Ze zijn het erover eens dat Oekraïne niet uiteen mag vallen en vinden dat er snel een goed functionerende regering moet komen.

Als kandidaten voor de nieuwe premier worden Arseni Jatsenjoek, een partijgenoot van Timosjenko, en de zakenman Pjotr Porosjenko genoemd.

Joelia Timosjenko spreekt betogers op het Onafhankelijkheidsplein toe na haar vrijlating.Beeld afp
Beeld epa

Demonstranten vrijgelaten
In Oekraïne zijn 64 demonstranten vrijgelaten die tijdens de bloedige confrontaties afgelopen week waren aangehouden. Dat heeft de minister van Binnenlandse Zaken meegedeeld in het parlement. Drie anderen zullen na tussenkomst van de rechter waarschijnlijk maandag op vrije voeten komen.

Justitie in Kiev kondigde eerder aan dat de arrestanten gerehabiliteerd zouden worden en dat eventuele strafzaken zouden worden stopgezet.

IMF bereid Oekraïne te steunen
Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) wil Oekraïne helpen als het land daarom vraagt. Dat zei directeur Christine Lagarde van het fonds zondag in Sydney na de bijeenkomst van de G20.

Lagarde gaf aan dat de hulp niet alleen vanuit 'het humanitaire perspectief, maar ook vanuit economisch perspectief' kan worden geboden. Ze benadrukte dat er economische hervormingen in het land noodzakelijk zijn voordat de internationale gemeenschap helpt, waarmee ze aangaf dat de steun niet zomaar wordt gegeven.

Ook de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk hebben hun steun toegezegd, volgens de Amerikaanse minister van Financiën Jack Lew om Oekraïne te helpen 'met de terugkeer naar het pad van democratie, stabiliteit en groei'.

Ook Europa staat klaar om het land te helpen. Eurocommissaris Olli Rehn (Monetaire Zaken) zei dat de Europese Unie een financieel pakket met een waarde van miljarden euro's wil bieden om het land te stabiliseren. Daar zullen ook eisen aan zijn verbonden, zoals hervormingen. Rusland heeft overigens zijn plan voor de aankoop van obligaties van Oekraïne voor nu in de wacht gezet.

Een demonstrant bewaakt het regeringsgebouw in Kiev.Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden