Democratisering

Buma agendeert terecht de gekozen burgemeester, maar of die er komt blijft hoogst onzeker.


Sybrand van Haersma Buma, de aanvoerder van het CDA, is geen man van krachttermen. Als zo'n keurige vertegenwoordiger van de bestuurlijke klasse verkondigt dat 'het politieke systeem is vastgelopen' en dat het vertrouwen van de kiezer in de gekozenen 'historisch laag' is, dan is er echt iets aan de hand. De tijd voor een wezenlijke democratisering van ons bestel is gekomen.


Buma ontvouwde in de Volkskrant van zaterdag 1 februari een uitgebreide agenda van bestuurlijke hervorming. In zijn rondgang door het land nam hij waar dat kiezers in de veronderstelling verkeren 'dat de lokale politiek er eigenlijk niet toe doet'. Dat is nog erger dan het diepe wantrouwen in de landelijke politiek, constateert Buma terecht.


Want het rijk schuift steeds meer door naar de gemeente, juist op gebieden als de zorg en de sociale zekerheid die de kiezer direct raken. 'De gemeente wordt de eerste overheid', stelt Buma, en dat vraagt om politisering van het lokale bestuur. Stel dat u in Utrecht woont en op 19 maart tegelijk met de raadsleden uw burgemeester had mogen kiezen. Dan had u kunnen smullen van een campagne met in de hoofdrollen Agnes Jongerius (ex-FNV, nu PvdA), Henk Westbroek (ex-Leefbaar Utrecht) en Jan van Zanen (VVD, oud-wethouder van Utrecht). Wie weet was Van Zanen, die onlangs is benoemd als opvolger van de impopulaire Aleid Wolfsen, als winnaar uit de bus gekomen. Hij zou dan in elk geval een mandaat van de Utrechtse kiezer hebben gehad om zijn eigen programma uit te voeren.


Of het ooit zover komt, is overigens nog altijd hoogst onzeker. Het was niet het CDA, maar de PvdA van senator Ed van Thijn, die - samen met de SP en GroenLinks - op 22 maart 2005 in de Eerste Kamer verhinderde dat de benoemde burgemeester uit de Grondwet werd gehaald. De linkse partijen wilden daarmee voorkomen dat D66-minister De Graaf de direct door de bevolking gekozen burgemeester per 2006 zou invoeren. Ze waren voorstander van een indirect, door de gemeenteraad, gekozen burgemeester. Het is jammer dat Buma dit halfslachtige alternatief niet meteen van de hand heeft gewezen, want een getrapte verkiezing waaraan buitenstaanders als Westbroek niet mee kunnen doen, zal door de kiezers als een motie van wantrouwen worden beschouwd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden