Democratisering wereld stagneert

Hoewel in meer landen dan ooit meerpartijenverkiezingen plaatsvinden, wordt in de praktijk maar 57 procent van de wereldbevolking werkelijk democratisch geregeerd....

Van onze buitenlandredactie

De UNDP, het ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties, meldt dit in het vandaag verschijnende Human Development Report 2002. In dit rapport, dat het niveau van ontwikkeling van 173 landen weergeeft, breekt de organisatie een lans voor 'verdieping' van de democratie.

De democratiseringsgolf van de jaren tachtig en negentig lijkt voorbij, constateert de UNDP. Sinds 1980 zijn er 81 landen bijgekomen die kozen voor een democratisch bestuur, maar slechts 47 hiervan functioneren als een volwaardige democratie. Veel landen vallen terug op autoritair bestuur, zoals Pakistan en Birma, of op pseudo-democratie, zoals Zimbabwe. Een vrije pers ontbreekt in 61 landen, waar 38 procent van de wereldbevolking woont. Slechts 14 procent van alle parlementariërs ter wereld zijn vrouwen - en in tien landen bevat het parlement helemaal geen vrouwen.

Het UNDP-rapport tracht pleitbezorgers van een 'sterke man' aan het roer de wind uit de zeilen te nemen. De bewering dat minder persoonlijke vrijheid de stabiliteit van het land ten goede komt, klopt niet, aldus het rapport: gevestigde democratieën en nieuwere democratieën kunnen beter omgaan met politieke onrust dan autoritaire regimes.

Aan de andere kant maakt het voor de mate van economische welstand niet uit of een land op democratische of autoritaire wijze wordt bestuurd. 'Democratie is geen wondermiddel, dat willen we niet beweren', zegt Sakiko Fukuda-Parr, onder wier leiding het rapport is geschreven. 'We willen benadrukken dat werkelijke democratie - individuele keuzevrijheid, persvrijheid, politieke rechten - iets is dat voor iedereen beschikbaar zou moeten zijn, zoals onderwijs. Democratie is geen luxe-artikel. Het is ook geen voorwaarde voor ontwikkeling, het ís ontwikkeling.'

De strijd tegen het terrorisme mag niet ten koste gaan van mensenrechten en democratische verworvenheden, waarschuwt het UNDP-rapport.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden