Democratiseren CAO-overleg hard nodig

Onderdeel van de plannen van GroenLinks voor een activerende verzorgingsstaat (Voorpagina, 11 november) is iedere werknemer zelf te laten stemmen over arbeidsvoorwaarden....

Ten eerste gaan ze ondemocratisch te werk. Vakbonden laten alleen hunleden meestemmen, terwijl maar 25 procent van de werknemers lid is van eenvakbond.

In de tweede plaats komt er bijna geen kip opdagen bij de uiteindelijkestemmingen. Die worden bij voorkeur 's avonds in zaaltjes georganiseerd,waar alleen het gestaalde kader komt opdagen. Een minimaal percentage vande ambtenaren stemde over de pensioenafspraken voor 1,1 miljoen mensen diebij het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds sparen.

In de derde plaats is de achterban van de bonden vergrijsd envoornamelijk geïnteresseerd in VUT en prepensioen. Dat geldt eens te meervoor de kaderleden, die de meeste invloed hebben op de onderhandelingen.

En ten slotte betaalt iedere werknemer, ongeacht of hij of zij nu lidis van een bond, wél mee aan de vakbonden, in tegenstelling tot wat deoude vakbonden beweren. Immers, de werkgever keert per werknemer eenzogeheten vakbondsbijdrage uit aan de onderhandelende bonden. Dat geld gaatten koste van de loonsom. Bonden hanteren blijkbaar het principe datiedereen wel meebetaalt, maar dat je alleen mag stemmen als je daarbovenopde contributie voor vakbondslidmaatschap betaalt.

Deze manier van onderhandelen over arbeidsvoorwaarden kan echt niet meerin de 21ste eeuw. Wij stellen een beter model voor, dat wel past in dehuidige tijdgeest.

Dat model is gestoeld op drie principes. Eén: iedere werknemer moetover zijn of haar CAO kunnen stemmen. Twee: dit gaat via een beveiligdestemming via internet, daarmee kan iedereen makkelijker stemmen. Drie: alseen bedrijf of organisatie een ondernemingsraad (OR) heeft, neemt de OR derol over van de zogeheten kaderleden bij de huidige bonden. De ORvertegenwoordigt in dit model dus de achterban van werknemers. Dat lijktons volstrekt logisch, want dat doet de OR ook jegens het bedrijf of deorganisatie.

In dit model laten de OR en vakbond hun onderlinge verdeeldheid varenen zetten zich gezamenlijk in voor de gedeelde belangen van hun achterban:alle werknemers.

Dat betekent voor een klassieke vakbond een verandering op twee punten.Ten eerste dat de bond zich opstelt als partner van de OR. Ten tweede datde bond alle betrokken werknemers als zijn achterban ziet. En dus niet: alser gestemd moet worden, zijn alleen mijn leden mijn achterban, maar als erbetaald moet worden door de werkgever, zie ik ineens alle werknemers alsmijn achterban. Gewoon een keus maken en één helder standpunt kiezen.

Dit nieuwe model behoudt het voordeel van de huidige onderhandelingen.De OR hoeft niet zelf te onderhandelen over de primaire arbeidsvoorwaarden,maar laat dat over aan een onafhankelijke bond. Deze bond doet dit voor eenheleboel organisaties en heeft zodoende de expertise in huis.

Maar ons alternatief voor CAO-onderhandelingen is democratischer,transparanter, er zitten geen overbodige tussenlagen in het model.Bovendien sta je aan de onderhandelingstafel sterker, omdat vakbond en ORnu wel namens alle personeelsleden praten. Een bijkomend voordeel is datde OR aan belang wint. Als de OR mag meepraten over arbeidsvoorwaardenwordt het veel interessanter zitting te nemen in de OR.

Mei Li Vos en Martin Pikaart.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden