Democratische fratsen aan de verre grenzen van China

Oproer en doden in Bangkok, een machtsgreep van de oppositie in Bisjkek: het rommelt aan de verre grenzen van het Chinese rijk....

Chen Xiangyang, lid van een voorname staatsdenktank, legt het deze week uit in Perspectief, een blad uit de stal van persbureau Nieuw China. Het geeft treffend weer hoe de leidende klasse denkt: democratie is een complot van het Westen om herrijzend China – en Azië – te verzwakken.

China wordt omringd door landen waar wat loos is, stelt Chen. Van Afghanistan, Pakistan en India via Thailand, Birma en de Filipijnen, van Iran, Irak en Mongolië tot het Koreaans schiereiland en Japan is er politieke beroering of ‘democratische crisis’.

Daarbij zijn volgens Peking drie categorieën te onderscheiden: de cyclische malheur van rijpe democratieën als Japan en India, de tijdelijke onrust van de overgangsfase waarmee de ex-Sovjetstaten in Centraal-Azië kampen, en de ingebakken instabiliteit van geopolitieke ‘scharnierlanden’ als Irak, Afghanistan, Pakistan, Birma en Noord-Korea.

Het zijn strategische plekken waar het Westen aan het stoken is, aldus Peking. Neem Kirgizië. Dat lijdt sinds een door het Westen gesteunde omwenteling – de Tulpenrevolutie van 2005 – aan ‘postrevolutionaire’ symptomen. Er kwamen politieke partijen die het volk polariseerden, met alle instabiliteit van dien.

Ook in andere landen ziet Chen het gebeuren. ‘Het versterken van de oppositie en het opbloeien van niet-gouvernementele organisaties die op straat demonstreren, hollen het gezag van de staat uit.’ De malaise wordt versterkt door terreurgroepen, plus een economische crisis.

Het Westen voedt de chaos die China omringt. Kijk maar: de Amerikanen hebben hun militaire acties van Irak naar Afghanistan verhuisd, en via westerse ambassades, mensenrechtenorganisaties en het internet worden vreemde normen en waarden gepropageerd. Google zonder censuur? Een verhulde CIA-operatie.

Tal van buurlanden van het Chinese rijk zijn zo in de ‘democratische val’ gelopen. Zij zinken weg in de ‘chaos van de democratie’ en vormen een bedreiging voor de veiligheid en stabiliteit van Chinese grensgebieden als Tibet en de door Oeigoerse moslims gedomineerde provincie Xinjiang. Dat zijn niet toevallig allebei schatkamers vol strategische grondstoffen.

Het betekent ‘nieuwe diplomatieke uitdagingen’, betoogt Chen. Peking moet zich meer met de binnenlandse aangelegenheden van de buren gaan bezig houden. De aanzet is al gegeven.

China initieerde in 1996 samen met Rusland de Shanghai Cooperation Organisation, een regionaal verband voor Centraal-Azië dat westerse neigingen zoveel mogelijk dient terug te dringen. In op het Westen georiënteerde ASEAN-landen als Thailand, de Filipijnen en Indonesië lonkt Peking sinds kort met leningen ter waarde van 15 miljard dollar plus duizenden studiebeurzen voor ambtenaren en studenten.

Het beeld is duidelijk: Azië moet terug naar zijn historische autoritaire normen en waarden – en China zal dit krachtig bevorderen.

Kiest u maar, beste buren. Of nee, dat is eigenlijk niet de bedoeling. Luister naar De Leiding in Peking, want die weet als enige wat goed voor u is.

Hans Moleman is correspondent in Shanghai.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.