Democratisch memo weerspreekt Trumps kritiek op onderzoek FBI, president moet beslissen of hij het vrijgeeft

President Trump is aan zet na het besluit van de inlichtingencommissie van het Huis van Afgevaardigden om een veelbesproken memo van de Democraten openbaar te maken. Zowel Republikeinen als Democraten besloten maandag het geheime document, dat vooringenomenheid van de FBI tegen de Trump-campagne weerspreekt, vrij te geven. Onduidelijk is wat Trump gaat doen.

President Trump maandag in Ohio.Beeld reuters

Als de president weigert het stuk openbaar te maken, zal dat tot een groot conflict leiden met de Democraten. Geeft hij het vrij, dan ondergraaft Trump hiermee zijn verhaal dat de FBI boter op zijn hoofd heeft.

Het document werd opgesteld door de Democraten als reactie op een memo van de Republikeinen in de commissie dat vrijdag door Trump openbaar werd gemaakt. Daarin wordt beweerd dat met name de FBI in 2016 een rechter om de tuin zou hebben geleid om Carter Page, een voormalige adviseur van de Trump-campagne, in de gaten te kunnen houden. Page werd toen het doelwit van een FBI-onderzoek vanwege zijn mogelijke contacten met Rusland.

Volgens Trump en sommige Republikeinen bewijst het Republikeinse memo dat de FBI en het ministerie van Justitie bevooroordeeld waren. De rechter zou niet zijn ingelicht dat de FBI zich baseerde op informatie tegen Page uit een onderzoek dat mede was gefinancierd door Hillary Clintons campagne en het bestuur van de Democratische Partij. 'Oh, jee, hebben we ze niet op heterdaad betrapt?', zei de president maandag tijdens een bezoek aan Ohio over de Democraten. 'Zij hadden nooit gedacht dat ze gepakt zouden worden.'

De president heeft, net als het geval was bij het Republikeinse stuk, vijf dagen de tijd om te beslissen of hij het document wil vrijgeven. Publicatie van het Democratische memo, dat tien pagina's telt, komt Trump niet goed uit omdat het de Republikeinse kritiek op het FBI-onderzoek gedetailleerd weerspreekt. In het weekeinde betoogde de president zelfs dat het Republikeinse document hem, in het onderzoek naar zijn mogelijke samenspanning met Rusland, 'van alle blaam had gezuiverd'.

De Republikein Devin Nunes, opsteller van het Republikeinse memo, verlaat de beveiligde ruimte in de kelder van het Capitol waar de stemming maandag plaatsvond.Beeld getty

Onjuistheden

Trump kan de publicatie tegenhouden als hij vindt dat het werk van de inlichtingendiensten in gevaar komt door de openbaarmaking. Om deze reden was de FBI vorige week ook tegen publicatie van het geheime Republikeinse memo. Beide memo's zijn mede gebaseerd op vertrouwelijke informatie van de inlichtingendiensten. De FBI vond het Republikeinse document verder 'onvolledig' en 'misleidend'.

'Ik denk niet dat hij de openbaarmaking zal tegenhouden', aldus Tom Rooney, een Republikeins lid van de commissie, over het besluit dat Trump in de komende dagen moet nemen. Als de president het stuk tegenhoudt, kan het Huis van Afgevaardigden alsnog beslissen het vrij te geven. De Republikeinen hebben in het Huis een grote meerderheid. Veel Republikeinen vinden echter dat het Democratische stuk ook moet worden gepubliceerd zodat de Amerikanen zelf een oordeel kunnen vellen.

De president kan ook besluiten om het Democratische memo flink geredigeerd vrij te geven zodat het aan kracht inboet. Trump heeft de ruimte om dit te doen omdat het stuk vele verwijzingen zou bevatten naar vertrouwelijke informatie. De belangrijkste Democraat in de Huis-commissie, Adam Schiff, zei dat hij bezorgd was dat Trump daarop zal aansturen. Schiff, die het document opstelde, betoogde dat het politiek moeilijk zal zijn voor de president om openbaarmaking tegen te houden. 'Dit stuk informeert het publiek over de vele verdraaiingen en onjuistheden in het Republikeinse memo', aldus Schiff na de stemming tegen de media.

President Trump en zijn vrouw Melania keren maandag terug na een bezoek aan een fabriek in Ohio. Daar maakte hij nogmaals gebruik van het Republikeinse memo om te betogen dat de FBI er altijd op uit is geweest om hem te pakken.Beeld getty

Diskrediet

Voor de stemming haalde de president nog fel uit naar de Democraat. Hij noemde Schiff, die hij al lange tijd op de korrel neemt, in een tweet 'Kleine Adam Schiff'. Trump: 'Hij is een van de grootste leugenaars in Washington. Hij moet gestopt worden.' In een andere tweet prees Trump juist de Republikeinse voorzitter van de commissie, Devin Nunes, de grote man achter het Republikeinse document. De president noemde hem een 'grote Amerikaanse held'. 'Een man met enorm veel moed', aldus Trump.

De Democraten verdenken Nunes al lange tijd ervan dat hij samenwerkt met het Witte Huis om de FBI en het Rusland-onderzoek van speciaal aanklager Robert Mueller te dwarsbomen met het Republikeinse memo. De volgende stap zou het ontslag van Mueller zijn. 'Het doel is de FBI te ondermijnen en de FBI en het onderzoek van Mueller in diskrediet te brengen', aldus Schiff. 'Ik denk dat het zeer wel mogelijk is dat zijn staf samenwerkte met het Witte Huis.'

Nunes ontkende vorige maand echter in de commissie dat hij de opstelling van het memo had gecoördineerd met het Witte Huis. De Huis-commissie is een van de commissies in het Congres die onderzoekt of Rusland zich vorig jaar heeft bemoeid met de verkiezingen om Trump gekozen te krijgen. 'Voor zover ik weet niet', aldus Nunes toen op een vraag van een Democratische collega of hij in het geniep samenwerkte met Trump en zijn adviseurs. Opvallend was dat hij daarna vragen weigerde te beantwoorden of wellicht zijn medewerkers contact hadden gehad met het Witte Huis over het Republikeinse memo.

Adam Schiff, de hoogste Democraat in de inlichtingencommissie van het Huis, nadat de commissie besloot het Democratische memo vrij te geven. Schiff stelde het stuk op om te weerleggen wat de Republikeinen beweren over een FBI-onderzoek naar een Trump-medewerker.Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden