nieuwsimpeachment

Democraten zetten met eerste stemming nieuwe stap richting afzetting Trump

Het impeachment-onderzoek gaat een nieuwe fase in, na weken van kritiek van president Trump en de Republikeinen over een ‘achterbaks schijnproces’ achter gesloten deuren. Parlementariërs stemmen donderdag om het onderzoek open te gooien, zodat miljoenen Amerikanen kunnen beoordelen of Trump zijn macht heeft misbruikt voor eigen politiek gewin.

President Trump tijdens een medaille-uitreiking in het Oval Office. Beeld AP

De stemming laat zien dat de Democraten er niet over peinzen om gas terug te nemen, zeker niet na twee zeer belastende verklaringen in amper een week van een diplomaat en een Witte Huis-functionaris over Trumps omstreden Oekraïne-telefoontje.

De impeachment-trein dendert voort in Washington en de Republikeinen kunnen hem niet stoppen, zo is de boodschap van de Democratische leiders. ‘Dit is een trieste tijd voor ons land’, aldus de Democraat James McGovern aan de vooravond van de stemming in het Huis van Afgevaardigden. ‘Niemand van ons is Congreslid geworden om een president af te zetten.’

Hoewel ze het niet hardop durven te zeggen, komen de Democraten deels tegemoet aan de Republikeinse kritiek met deze motie, die donderdag de weg moet plaveien voor openbare zittingen. Trump en de Republikeinse leiders in het Congres schreeuwen al weken van de daken dat het impeachment-onderzoek geen wettelijke basis heeft.

Twee hoofdrolspelers in het impeachment-onderzoek, Adam Schiff en Nancy Pelosi, tijdens een galabijeenkomst in Washington. Beeld AFP

Met de billen bloot

Anders dan bij de afzettingsprocedures tegen Richard Nixon en Bill Clinton hielden de Democraten in het Huis van Afgevaardigden in september geen stemming toen ze het startsein gaven voor het impeachment-onderzoek. Huis-voorzitter Nancy Pelosi zei dat dit volgens de regels helemaal niet hoefde, en daar had ze gelijk in.

Maar haar weigering versterkte het beeld dat Pelosi de tegenstellingen tussen Democraten die voor impeachment zijn en hun meer gematigde collega’s niet wilde vergroten. Pelosi wilde met name partijgenoten uit staten waar Trump in 2016 veel stemmen trok niet voor het blok zetten. Zij zijn bang volgend jaar weggestemd te worden als ze akkoord gaan met een afzettingsonderzoek. Door de motie zullen deze kwetsbare Democraten alsnog met de billen bloot moeten.

De motie (die zeker zal worden aangenomen, omdat de Democraten een meerderheid hebben in het Huis) regelt hoe het impeachment-onderzoek de komende maanden zal verlopen. In plaats van verhoren achter gesloten deuren komen er openbare hoorzittingen. De Republikeinen krijgen ook het recht om getuigen te dagvaarden, wat ze nu niet hebben. Verder mogen Trumps advocaten zich in één commissie, die van justitie, mengen in de verhoren. De justitie-commissie is cruciaal, omdat de leden daarvan uiteindelijk  moeten stemmen over de vraag of Trump wordt aangeklaagd.

Met borden met onder meer de leus ‘Hou op met de heksenjacht’ protesteren aanhangers van president Trump bij het Capitool tegen het impeachment-onderzoek van de Democraten in het Huis van Afgevaardigden. Beeld AFP

Steviger basis

Adam Schiff, een van de belangrijkste spelers op Capitol Hill in het impeachment-schouwspel, ontkent dat de motie het onderzoek met terugwerkende kracht een steviger basis moet geven. De verhoren achter gesloten deuren hebben hun nut gehad, aldus Schiff, maar nu is het tijd voor het volgende hoofdstuk. De voorzitter van de inlichtingencommissie is dagelijks het doelwit van Trump als hij twittert over het gewroet in de Oekraïne-affaire.

‘Onbetrouwbare Schiff’, zo noemt Trump de Democraat. ‘Uit het bewijs dat we al hebben verzameld, komt het beeld naar voren van een president die zijn macht heeft misbruikt’, aldus Schiff over Trumps pogingen om de Oekraïense president Zelenski te bewegen tot een onderzoek naar de Democratische presidentskandidaat Joe Biden en diens zoon. ‘Tijdens de openbare zittingen kan het Amerikaanse volk uit eerste hand horen wat de president heeft misdaan.’

Maar Trump en zijn partijgenoten haalden direct uit nadat de tekst van de motie bekend werd. ‘Dit bevestigt dat het impeachment-onderzoek vanaf het begin een illegale schijnvertoning is geweest omdat er geen stemming in het Huis aan ten grondslag lag’, verklaarde Trumps woordvoerder. De president retweette dinsdag aan de lopende band berichten van Republikeinse Congresleden die het onderzoek onder meer een afrekening ‘in Sovjetstijl’ noemden.

‘De Democraten zijn ruim vier weken in de weer geweest met een geheim impeachment-proces zonder regels’, aldus afgevaardigde Mark Meadows. ‘Nu proberen ze hun gezicht te redden met een motie zonder  inhoud. De Amerikanen zullen dit doorzien. Wat een debacle.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden