Democraten winnen voor het eerst in twintig jaar Florida President Clinton verslaat Dole met groot gemak

De Amerikaanse president Clinton heeft zich dinsdag met steun van alle staten aan de oostkust, waaronder zelfs Florida, het noordoosten en het industriële middenwesten verzekerd van een tweede termijn in het Witte Huis....

Van onze correspondent

Oscar Garschagen

WASHINGTON

Het was al snel na het sluiten van de eerste stembussen duidelijk dat Clinton een solide overwinning zou boeken.

Dankzij een aantrekkende economie, een koersverlegging naar rechts en het schrikbeeld van de Republikeinse 'revolutie' heeft de Democraat de steun gekregen van miljoenen Amerikaanse kiezers. Of hij de meerderheid van de stemmen heeft behaald - hij werd in 1992 gekozen met 43 procent van de stemmen - hing af van de uitslagen aan de westkust. Deze staten gingen ook naar Clinton, althans volgens de eerste exit polls.

Bob Dole wist definitief dat de strijd was gestreden toen de televisiestations concludeerden dat eerst Florida en vervolgens de middenwestelijke industriestaat Ohio zich achter Clinton hadden geschaard. As Ohio goes, goes the nation is de slagzin van deze staat. Nog nooit heeft een Republikeinse kandidaat de verkiezingen gewonnen zonder de steun van Ohio.

Het voorbeeld van Ohio, waar de AFL-CIO miljoenen dollars heeft uitgegeven aan het steunen van de president, werd gevolgd door Illinois, Michigan, Minnesota, Pennsylvania, New Jersey, Missouri, Tennessee, Maryland en Arkansas. Het eerste grote succes voor Dole kwam uit Texas, gevolgd door Alabama, Oklahoma en zijn geboortestaat Kansas. Dole wist toen al dat hij verslagen was. Ross Perot won in geen enkele staat.

President Clinton reageerde volgens zijn woordvoerder 'zeer blij' op het verrassende nieuws dat hij de steun heeft gekregen van Florida, de staat met miljoenen bejaarden en ironisch genoeg ook het permanente vakantieadres van ex-senator Bob Dole. Het is voor het eerst sinds president Carter dat Florida naar een Democraat ging. Gepensioneerden in de VS zijn echter in de afgelopen jaren zeer ongerust geraakt over Republikeinse plannen de sociale zekerheid te hervormen. Zij vreesden een verlaging van hun pensioenen, hoe hard de Republikein Dole ook riep dat hij de sociale zekerheid zou ontzien.

De trend werd duidelijk toen bleek dat Dole moeite had met traditioneel Republikeinse staten. In Indiana was hij met slechts 48 procent op weg naar een magere overwinning. Clinton behaalde in het conservatieve Indiana, de thuisstaat van Dan Quayle, 45 procent.

Virginia, South-Carolina en North-Carolina gingen pas laat op de avond naar Dole. Dat was een slecht teken voor de ex-senator, die had gehoopt in deze staten met gemak te zullen winnen. De New Englandstaten gingen vervolgens onder leiding van New Hampshire, waar Clinton zijn campagne 24 uur eerder had afgesloten, en Vermont geheel volgens verwachting naar Clinton.

Voor de Congresverkiezingen was vannacht om drie uur Nederlandse tijd het beeld te versnipperd voor een prognose. Maar het verlies van een Republikeinse senator, Bob Smith in New Hampshire, stemde de Republikeinen ongerust over het behoud van de meerderheid in de Senaat. De strijd om het Huis van Afgevaardigden beloofde op grond van de eerste uitslagen bijzonder spannend te worden.

De Republikeinse senator Jesse Helms won net als in 1990 na een spannende race van zijn zwarte uitdager Harvey Gannt. Helms is opsteller van de in Europa zeer omstreden anti-Cuba-wetgeving. In de staat Massachusetts behield de Democraat John Kerry zijn zetel na een van de meest opvallende races tegen gouverneur Weld. De Texaanse senator Gramm, die eerder dit jaar het leven van Dole enige tijd lastig heeft gemaakt met zijn eigen presidentiële ambities is ook herkozen. De afgevaardigde Bob Torricelli werd in New Jersey verkozen tot senator. In de campagne was deze Democraat ervan beschuldigd banden met de mafia te hebben onderhouden.

Eerder op de dag bracht een breed lachend Clinton samen met First Lady Hillary en dochter Chelsea zijn stem uit, terwijl de allerlaatste opiniepeilingen een forse overwinning op Dole voorspelden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden