nieuws Verenigde Staten

Democraten willen Mueller horen, maar schuwen afzettingsprocedure Trump

Terwijl de Republikeinen snel een punt willen zetten achter het Rusland-onderzoek, proberen de Democraten de druk op president Trump op te voeren. De Democraten hebben speciaal aanklager Robert Mueller opgeroepen zodat hij gehoord kan worden in het Congres over de vraag of Trump zich schuldig heeft gemaakt aan belemmering van de rechtsgang.

President Trump weigerde donderdag vragen te beantwoorden toen hij voor het Paasweekeinde naar Florida vertrok. Beeld REUTERS

Mueller is gevraagd ‘zo snel mogelijk’ zijn opwachting te maken voor de Justitie-commissie van het Huis van Afgevaardigden. Deze machtige commissie heeft het recht een afzettingsprocedure te beginnen tegen de president, bijvoorbeeld omdat hij probeerde het Mueller-onderzoek te dwarsbomen.

Jerrold Nadler, de voorzitter van de commissie, maakte ook bekend dat hij een dwangbevel heeft uitgevaardigd tegen het ministerie van Justitie  om het volledige rapport in handen te krijgen, inclusief de onderliggende documenten. Hij zei dat de commissie geen genoegen kan nemen met de sterk geredigeerde versie die minister van Justitie William Barr donderdag naar het Congres stuurde. 

Volgens hem is er zoveel zwart gelakt dat het Congres volstrekt onvoldoende informatie heeft. Barr heeft tot 1 mei de tijd om de gevraagde stukken aan de commissie te overleggen.

Hoewel tal van Democraten Trump donderdag volop bekritiseerden omdat hij probeerde het Rusland-onderzoek te beïnvloeden en zelfs Mueller wilde ontslaan, viel het woord ‘impeachment’ nauwelijks. Alexandria Ocasio-Cortez, die de meer activistische vleugel van de partij vertegenwoordigt, was een van de weinigen die zo ver wilde gaan. ‘Het rapport heeft dit nu op onze stoep gelegd’, twitterde de progressieve Democraat.

Het initiatief bevindt zich nu bij het Congres omdat Mueller geen oordeel wilde vellen over de vraag of Trump moet worden aangeklaagd voor zijn pogingen om het onderzoek te frustreren. Wel gaf hij tien voorbeelden van hoe de president mogelijk de rechtsgang heeft belemmerd. 

Hete aardappel

Deze varieerden van Trumps druk op de minister van Justitie om toch het Rusland-onderzoek te leiden, tot het omstreden ontslag van FBI-directeur James Comey. Ook probeerde hij tevergeefs via Witte Huis-advocaat Don McGahn, Mueller de laan uit te sturen.

Omdat Mueller de hete aardappel doorspeelde naar het Congres, vinden de Democraten dat het parlement nu moet beslissen of Trump de wet heeft overtreden. ‘De verantwoordelijkheid ligt nu bij het Congres’, aldus commissievoorzitter Nadler. Nancy Pelosi, de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, zei dat het ‘Congres niet zal zwijgen’. De Democraten gaan volgende week bepalen wat ze nu te doen staat nu het Mueller-rapport Trump niet volledig vrijpleit.

De Democraten lopen echter het risico dat ze voor slechte verliezers zullen worden uitgemaakt. De Republikeinen hameren erop dat het onderzoek Trump wel volledig vrijpleit van de belangrijkste beschuldiging: samenspannen met de Russen. ‘Er was geen samenspanning’, verwoordde de Republikein Mark Meadows het gevoel van veel partijgenoten. ‘Het is voorbij.’

Voorzitter Jerrold Nadler van de Justitie-commissie van het Huis van Afgevaardigden schreef aanklager Mueller donderdag meteen dat hij hem wil horen. Beeld AP

Zittende president niet aanklagen

De Republikeinen hopen dat dit zal blijven hangen bij veel Amerikanen, zeker nu de presidentsverkiezingen van 2020 voor de deur staan. Eindeloze debatten en voortslepende hoorzittingen in het Congres over de kwestie kan kiezers ervan overtuigen dat de president inderdaad het slachtoffer is van een ‘heksenjacht’, zo hopen de Republikeinen. 

Kunnen de Democraten zich niet buigen over de échte problemen van het land, zoals de stroom migranten bij de grens met Mexico, zo luidt de vraag van veel Republikeinen. Zij weten ook dat de Democraten er een hele kluif aan zullen hebben om te bewijzen dat Trump zich daadwerkelijk schuldig heeft gemaakt aan belemmering van de rechtsgang. 

Mueller vond de acties die de president ondernam niet voldoende om tot dit oordeel te komen. Maar hij sprak Trump op dit punt ook niet helemaal vrij. De speciale aanklager liet ook meewegen dat het beleid is van het ministerie van Justitie dat een zittende president niet kan worden aangeklaagd. Ook ligt de ladder hoog, zo besefte Mueller, om te bewijzen dat de president de ‘criminele intentie’ had om het onderzoek te frustreren. 

Alles wijst erop dat de Democraten het Mueller-onderzoek nog maandenlang zullen gebruiken om Trump het vuur aan de schenen te leggen. Of ze ook een afzettingsprocedure zullen starten, is nog maar de vraag. Tekenend is dat zelfs commissievoorzitter Nadler, een grote tegenstander van Trump, niet graag praat over deze verregaande optie. ‘Het is nog te vroeg om tot dit oordeel te komen’, aldus de Democraat na lezing van het rapport.

President Trump moet vrezen dat de Democraten het Mueller-onderzoek zullen gebruiken om zijn resterende twee jaar in het Witte Huis moeilijk te maken. Beeld REUTERS
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden