Democraten doorstaan Lewinsky-test met glans Kiezers in VS laten Republikeinen zakken

De Democraten hebben de Republikeinen gisteren een pijnlijke nederlaag bezorgd in de Amerikaanse Congresverkiezingen. Tegen de verwachting in heroverden de Democraten vijf zetels in het Huis van Afgevaardigden....

BERT LANTING

Van onze correspondent

Bert Lanting

WASHINGTON

De Democratische overwinning was des te opmerkelijker daar de partij die het Witte Huis bezet doorgaans verliest bij tussentijdse Congresverkiezingen. De nederlaag van de Republikeinen werd door de meeste waarnemers toegeschreven aan hun pogingen Clinton aan te klagen wegens het Lewinsky-schandaal.

Nog geen week geleden zag het ernaar uit dat de Republikeinen hun meerderheid in beide kamers van het Congres zouden versterken. De Republikeinen hoopten er zelfs op de magische grens van zestig zetels te kunnen halen in de Senaat. Met dat aantal zetels zouden zij pogingen van de Democraten om hun wetsvoorstellen via filibusters te torpederen kunnen overstemmen.

De zetelverdeling in de Senaat blijft echter gelijk: 55 voor de Republikeinen en 45 voor de Democraten. In het Huis van Afgevaardigden hadden de Republikeinen een winst van tien tot twintig zetels verwacht. In plaats daarvan schrompelde hun overmacht ineen tot een verschil van twaalf zetels. De zetelverdeling is daar nu 223 voor de Republikeinen tegen 211 voor de Democraten.

De grootste buit die de Democraten binnensleepten was het gouverneurschap van Californië. Dat is veruit de belangrijkste staat van de Verenigde Staten, wat rijkdom en inwonertal betreft. De 'grijze' kandidaat Davis ('Boring is beautiful') versloeg daar de conservatieve Republikein Lungren. Het is voor het eerst sinds zestien jaar dat de Democraten Californië besturen.

Die post kan de Democraten bij de volgende Congresverkiezingen een aantal zetels extra opleveren, aangezien de gouverneurs een belangrijke stem hebben in het herzien van de kiesdistricten.

Een andere opsteker voor de Democraten was de nederlaag van de conservatieve Republikeinse senator D'Amato in New York, een fervent tegenstander van Clinton. Ook een aantal andere prominente conservatieven in het Republikeinse kamp beten in het stof.

De enige echte tegenvaller voor de Democraten was het verlies van de liberale zwarte senator Moseley-Braun in Illinois. Een andere Democrate die in problemen verkeerde, senator Boxer uit Californië, bleef overeind tegenover haar uitdager Matt Fong, een Republikein uit de Chinese gemeenschap.

Ook de bejaarde Democratische senator Fritz Hollings uit South Carolina, die eerst op weg leek naar een nederlaag, behield zijn zetel. Extra plezierig voor de Democraten was dat zijn uitdager Bob Inglis was, een van de 'hardliners' in de justitiële commissie van het Huis van Afgevaardigden. Die commissie moet over de impeachment van Clinton beslissen.

De Republikeinen deden het wel goed in de gouverneursverkiezingen, hoewel ze ook hier een post verloren: die van Minnesota. Die ging naar de ex-worstelaar Ventura, een onafhankelijke kandidaat.

Opvallend was vooral de enorme verkiezingszege van senator George Bush uit Texas, een zoon van de vroegere president. Bush haalde bijna 70 procent van de stemmen. De gouverneur versterkte daarmee zijn kansen op de kandidatuur van de Republikeinse partij voor het Witte Huis in 2000.

De Texaanse gouverneur kan dan rekenen op de steun van zijn broer Jeb, die de gouverneursverkiezingen in de staat Florida won.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden