AnalyseStrijd tegen trump

Democraat Bernie Sanders gaat aan kop, maar valt toch tegen

De Democraten zijn ongekend verdeeld, blijkt bij de voorverkiezingen in de VS. Wie moet het straks opnemen tegen de zittende president?

Senator Bernie Sanders tijdens de voorverkiezingen in New Hampshire. Beeld Bloomberg via Getty Images

Met zijn winst in de voorverkiezingen in de staat New Hampshire heeft Bernie Sanders zijn favorietenrol in de race naar de Democratische nominatie voor het presidentschap van de VS bevestigd. Maar zijn voorsprong op de gematigder Pete Buttigieg en Amy Klobuchar was klein. En omdat zelfs de grote verliezers Joe Biden en Elizabeth Warren niet uit de race stapten, is het Democratische veld nog ongekend verdeeld. Hoe langer dat duurt, hoe minder kans er is dat een kandidaat de absolute meerderheid krijgt.

Sanders, de progressieve senator uit de staat Vermont, kreeg dinsdag 25,7 procent van de stemmen. Op de tweede plek eindigde Pete Buttigieg, oud-burgemeester van het stadje South Bend in Indiana, met 24,4 procent. Daarmee toonden zij zich opnieuw, na Iowa vorige week, de vaandeldragers van de twee vleugels in de Democratische partij: de progressieven tegen de gematigden.

Als derde eindigde Amy Klobuchar, de senator uit Minnesota die zich als nuchtere aanpakker heeft opgeworpen. Zij heeft sinds Iowa een stijgende lijn te pakken die zij in New Hampshire steil doorzette (bijna 20 procent).

Grote verliezers waren oud-vice-president Biden (aan de gematigde kant) en Warren (bij de progressieven). Zij bleven met minder dan 10 procent van de stemmen onder de kiesdrempel, zodat zij zonder gedelegeerden uit New Hampshire moesten vertrekken.

Bejaarde stemmers

Biden, die een bedaarde indruk maakt, heeft geen toekomstplannen waarmee hij kiezers enthousiast kan maken en trekt daarom vooral bejaarde stemmers die op een terugkeer naar rustiger tijden hopen. Warren heeft juist wel veel plannen, maar lijkt te zijn gemangeld tussen de revolutionaire vergezichten van Sanders en het technocratische veranderingsmanagement van Buttigieg.

Toch gooiden zij de handdoek niet in de ring. Wel vertrokken Andrew Yang, de ondernemer die een basismaandloon van 1.000 dollar voor elke Amerikaan voorstelde, en Michael Bennet, een senator uit Colorado die geen moment in beeld kwam.

Maar er zijn nog negen kandidaten in de race, van wie er zeven genoeg stemmen binnenhalen om de koplopers dwars te zitten. Als dat lang duurt, is er een gerede kans dat niemand een absolute meerderheid haalt en de Democratische presidentskandidaat moet worden aangewezen op een partijconventie, in juli in Wisconsin.

Voor Sanders zijn de papieren het best, omdat hij alleen Warren als directe concurrent heeft. Buttigieg heeft meer gematigde tegenstrevers om mee af te rekenen: van de verrassende Klobuchar tot de pinchhitter Michael Bloomberg, die pas op Super Tuesday (3 maart), als 40 procent van de gedelegeerden verdeel wordt, gaat meedoen.

Toch valt ook Sanders tegen. Hij is veel minder populair dan vier jaar geleden: zelfs met de stemmen van Warren erbij haalt hij bij lange na niet de percentages van 2016, toen hij het in z’n eentje tegen Hillary Clinton opnam. Een flink deel van zijn toenmalige stemmers zijn nu overgelopen naar Buttigieg en Klobuchar – wat aangeeft dat de behoefte aan radicale verandering onder Trump niet gegroeid is, maar juist getemperd lijkt.

Latino’s en zwarten

Aan de andere kant heeft Sanders dit jaar sterk ingezet op het werven van steun onder latino’s en Afro-Amerikanen – daar waar hij de strijd vier jaar geleden verloor. Het effect van die strategie was in de witte staten Iowa en New Hampshire nog nauwelijks te zien, maar moet over anderhalve week in Nevada (latino’s) en een week later in South Carolina blijken.

Lees ook

Het Amerikaanse verkiezingscircus is begonnen
Met de caucus in Iowa en de primary in New Hampshire is verkiezingsjaar 2020 nu echt van start gegaan. Wat staat de Amerikaanse kiezers de komende maanden te wachten? Welke Democraat gaat proberen Trump van een tweede termijn af te houden? U leest het hier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden