Demjanjuk kan stoppen met eten: alle verzoeken afgewezen

Na maanden van vruchteloos traineren door de verdediging, vond gisteren in het proces tegen de van nazimisdaden verdachte Iwan/John Demjanjuk een doorbraak plaats. Damjanjuks advocaten hebben honderden verzoeken gedaan om nieuw materiaal aan het verzamelde bewijs toe te voegen, maar een groot aantal daarvan werd zonder omhaal door de rechtbank afgewezen.


Alles overheersend was daarbij de verwerping van het verzoek om het inmiddels legendarische KGB-dossier 1627 uit Moskou te laten overkomen. Twee weken geleden sprak advocaat Ulrich Busch van 'de moeder aller dossiers' en om het belang ervan te benadrukken, liet hij zijn negentigjarige cliënt de rechtszaal binnenrijden met in zijn handen een bordje waarop het getal 1627 geschreven stond.


Volgens Busch zou dit KGB-dossier Demjanjuk volledig vrijpleiten van enige medeplichtigheid aan de moord op tenminste 28.000 Joden in het vernietigingskamp Sobibor.


Zo zou het dossier de definitieve waarheid bevatten over Ignat Daniltschenko, een kampbewaker die in latere Sovjetverhoren Demjanjuk heeft genoemd als mederekruut in het opleidingskamp Trawniki. Daarna zijn zij te werk gesteld in het vernietingskamp Sobibor. In die chaotische laatste oorlogsmaanden zijn zij vervolgens terechtgekomen in Flossenberg, een steengroeve die is te vergelijken met Mauthausen, waar zij toezicht hielden op de uitgemergelde gevangenen.


Het dossier zou openbaren dat Daniltsjenko door de KGB is gefolteerd om zijn beschuldigingen af te dwingen. Tevens zou doos 1627 het enige echte en onvervalste Dienstausweis bevatten, waaruit zonneklaar zou blijken dat het om een geheel andere Demjanjuk gaat.


In de loop van het proces heeft Busch al vier verschillende Iwan Demjanjuks opgevoerd, met wie zijn cliënt verwisseld zou kunnen zijn. Om zijn Beweisantrage kracht bij zetten, liet Busch weten dat Demjanjuk in hongerstaking gaat wanneer de rechtbank in München het verzoek - zeg maar de eis -- naast zich neer zou leggen.


Dat is nu gebeurd en vanaf vandaag kan Demjanjuk dus ophouden met eten.


De rechtbank trok zich niets aan van de dreigementen en beargumenteerde dat Busch nergens plausibel heeft gemaakt waarom al deze zaken in het dossier 1627 zouden zitten. Volgens Busch moet het dossier 1400 pagina's dik zijn, maar nadere aanwijzingen over inhoud en vindplaats heeft Busch nooit gegeven.


De rechtbank gebruikte in zijn afwijzing zelfs de woorden 'ins blaue hinein', daarmee aangevend dat Busch elk willekeurig getal had kunnen noemen. Behalve bij de KGB misschien, weet niemand of er überhaupt wel zo'n dossier 1627 bestaat.


De laatste zittingsdagen heeft de rechtbank er veel aan gedaan om de voortgang van het proces te versnellen. Het is afgelopen met de vertragingstactieken van de verdediging, dit zeer tot opluchting van de Nebenkläger die al een paar keer voor niets naar München waren gekomen. Er is voorgesteld om de Deutsche Bundesbahn als sponsor aan te trekken. Volgens een van de Nebenkläger hebben de Duitse spoorwegen in de oorlog ook gratis transport geleverd, voor een eindbestemming die heel wat minder nobel was.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden