'Dementie geen reden voor staken van verzorging'

Bij ernstig demente patiënten mag een behandeling worden gestopt als deze medisch zinloos is, maar de normale verzorging moet wel doorgaan....

Van onze verslaggeefster

Suzanne Baart

AMSTERDAM

Dat iemand dement is, is volgens hem op zichzelf geen reden om van behandeling af te zien. De kwaliteit van leven mag nooit als enig criterium worden gebruikt, meent hij.

'Ik vind het een griezelige gedachte als anderen de kwaliteit van mijn leven gaan bepalen.' Maar als het stervensproces eenmaal op gang is, moet het leven niet ten koste van alles kunstmatig worden verlengd.

In het Groningse verpleeghuis Blauwbörgje raakte een Alzheimerpatiënt in coma nadat hem vocht en voeding waren onthouden. Leenen kent de toedracht alleen uit krantenberichten. Daaruit krijgt hij de indruk dat de man geen andere medische problemen had dan dat hij aan Alzheimer lijdt. Kort daarvoor was hij voor een infectie in een ziekenhuis behandeld.

Leenen stelt dat ook het handelen van de verpleeghuisarts toetsbaar moet zijn. 'Sommige artsen willen het criterium ''kwaliteit van leven'' oprekken. Maar kwaliteit van leven is subjectief, terwijl alleen mag worden beslist op grond van medisch-objectieve criteria om vast te stellen of een behandeling zinloos is. Daarover bestaat onder artsen meestal overeenstemming. Er moet dus meer aan de hand zijn dan alleen de ziekte van Alzheimer.'

Hij is bang voor onderonsjes tussen de verpleeghuisarts en de familie. 'Artsen lijken er te gemakkelijk mee om te gaan. Ik ben bang dat via deze weg de zaken in kleine kring, tussen de arts en de familie, worden geregeld. Versterving bij een wilsonbekwame, demente patiënt kan ook een uitweg zijn om maar niet te hoeven kiezen voor euthanasie.'

De rol van de familie is belangrijk, vindt Leenen, maar mag niet doorslaggevend zijn. 'De arts is eindverantwoordelijk. De familie kan in de knel zitten. Familieleden kunnen het lijden niet aanzien of ze kunnen, tegen het belang van de patiënt in, erop aandringen het leven vast te houden, omdat ze nog geen afscheid van hun dierbare kunnen nemen.'

Voor toetsing van het handelen van verpleeghuisartsen zijn volgens Leenen geen speciale commissies nodig zoals bij euthanasie. 'Het raadplegen van consulenten kan een enorme bureaucratie voorkomen. Ook nu polsen artsen elkaar bij ingewikkelde medische behandelingen.'

Volgens de commissie Aanvaardbaarheid Levensbeëindigend Handelen van de artsenorganisatie KNMG, die in 1993 met een discussienota kwam over levensbeëindigend handelen bij demente patiënten, wordt in meer dan de helft van de sterfgevallen in een verpleeghuis een beslissing genomen tot levensbekortend handelen.

Daarbij gaat het naar schatting om vijfduizend demente patiënten per jaar. Deze patiënten overlijden eerder doordat een behandeling niet wordt begonnen dan wel gestopt, of als gevolg van pijnbestrijding. Actieve beëindiging van het leven komt in verpleeghuizen nauwelijks voor.

Pagina 7: Commentaar

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden