Deltagoot (1980 - 2015)

In Memoriam Apparatus

De Deltagoot in de Noordoostpolder heeft zijn taak erop zitten. Hem wacht een roemloos opgaan in de omgevende natuur.

De Deltagoot in de Noordoostpolder Foto .

De inwoners van Zeeland hebben er hun veiligheid aan te danken. Wie weet hoeveel Nederlandse kustplaatsen zouden zijn verzwolgen door de zee als de Deltagoot zich niet had laten vollopen met talloze liters water?

Midden in de bossen van het plaatsje Marknesse in de Noordoostpolder bracht de onderzoeksinstelling Deltares hem ter wereld. Hij was nogal fors: een betonnen goot van 240 meter lang, 5 meter breed en 7meter diep. Die omvang was belangrijk, want er moest een Oosterscheldekering komen. De ontwerpen daarvoor moesten worden getest in omstandigheden die de werkelijkheid zo dicht mogelijk benaderen. Anders zou een kleine ontwerpfout na opschaling rampzalig groot kunnen worden.

Het water dat voortdurend tegen zijn wanden klotste, kwam uit een speciaal voor hem geslagen grondwaterput. Een bewegende wand veroorzaakte golven van meer dan drie meter hoog.

Toen hij zes jaar oud was, verklaarde koningin Beatrix de stormvloedkering voltooid en Zeeland veilig. De taak van de golfgoot zat er echter nog lang niet op. Medewerkers van de Deltares bleven hem decennia lang volgooien met zand, beton en ander materiaal om te testen of deze of gene dijk tegen wassend water bestand zou zijn.

In de jaren negentig besloot Deltares een groot deel van de onderzoeksactiviteiten te verplaatsen van de Noordoostpolder naar een polder bij Delft. Bospercelen, gebouwen en testinstrumenten werden overgedragen aan Natuurmonumenten. Alleen de golfgoot bleef liggen doorwerken.

Ondertussen veranderde de visie op waterkeringen. Het traditionele credo 'hoe hoger, hoe beter' maakte plaats voor een andere overtuiging: een dijk kan best wat lager zijn als een zee of rivier de krachtigste golven kwijt kan op een begroeide vooroever. In plaats van de natuur te temmen, kunnen we haar beter een handje laten helpen.

Een ander soort onderzoek deed dus zijn intrede: studies naar het effect van oesterbanken op zeestromingen, of van zeegrassen op de erosie van de kust. Daarmee groeide de behoefte naar een andere, grotere Deltagoot. In 2011 kreeg Deltares 25 miljoen euro uit de aardgasbaten toegewezen voor een modernere, grotere golfgoot van 300 meter lang en 10meter diep. Het komend voorjaar wordt hij geopend. Zelfs het Guinness Book of Records is uitgenodigd, want de nieuwe goot belooft de hoogste kunstmatig gemaakte golven ter wereld te vertonen.

De oude Deltagoot werkt zwijgend als altijd verder, tot hij begin komend jaar wordt ontmanteld. Wat Natuurmonumenten daarna met hem doet, is nog onbekend. De kans is groot dat hij zal opgaan in de natuur. Zelf hoopt hij stilletjes op een waardig einde als sloot.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.