Delillo ontmoet zijn personage in Brazilië

De Engelse uitgeefster Liz Calder hield voor het eerst een literair festival in het Braziliaanse Parati. Gewone Brazilianen en beroemde schrijvers ontmoetten elkaar....

Het begon met een huis. Tien jaar geleden bouwde Liz Calder, uitgeefster in Groot-Brittannië van onder anderen Salman Rushdie en Julian Barnes en ontdekster van het kassucces J.K. Rowling, een vakantiehuis in Parati. Ze was gevallen voor de charmes van het koloniale vissersstadje aan de Braziliaanse kust, 260 kilometer ten zuiden van Rio de Janeiro.

Daarna begon het plan voor een internationaal literair festival te rijpen. Er zijn honderden literaire festivals in pittoreske plaatsen. Calder liet zich vooral inspireren door dat in Hay-on-Wye, in Wales, waar auteurs, critici en lezers in twee grote tenten op een gazon makkelijk mixen. Het intieme, autoloze centrum van Parati, met smalle straten waar alle deuren en ramen openstaan, zou het ideale decor zijn, redeneerde zij.

Afgelopen weekeinde ging de droom van de grand lady van de Londense uitgeverswereld in première. Tweeëntwintig auteurs, de meesten uit Brazilië zelf, maar ook enkele buitenlandse beroemdheden, deden mee aan het eerst Internationale Literaire Festival van Parati. Het leverde onwaarschijnlijk beelden op. Zoals dat van de 86-jarige Brit Eric Hobsbawn (Age of Extremes), die 's ochtends in geitenwollensokken op gezondheidssandalen over de kinderhoofdjes schuifelde en keuvelend in het Portugees met voorbijgangers. Of dat van de Britse schrijver Hanif Kureishi (My beautiful Laundrette, Intimacy) die zijn vierjarig zoontje, dagelijks verkleed als Spiderman, achterna zat.

De Amerikaanse auteur Don DeLillo (Underworld, Cosmopolis), een onopvallende Newyorker, had gedacht als Mister Anonymous door de dorpskern te kunnen stappen. Maar hij werd meteen na aankomst door een bewoner aangesproken. 'Ik heb óók een scheve prostaat', deelde de Braziliaan hem zonder omhaal mee. Delillo: 'Het gebeurt niet elke dag dat je een personage uit je eigen boek tegenkomt.' In Cosmopolis komt een asymetrische prostaat voor.

Ook opmerkelijk: honderden mensen die in een tent op de grond zitten en doodstil luisteren naar de Brit Julian Barnes die op een scherm voorleest uit Flaubert's Parrot, zijn bekendste boek. De tent met filmscherm was een noodsprong. Op de bovenverdieping van het koloniale Casa da Cultura waar de discussiebijeenkomsten plaats hadden, was slechts plek voor 180 gepriviligeerden.Voor Hobsbawn, de historicus-superster en de grootste publiekstrekker, waren busladingen geschiedenisstudenten uit heel Brazilië gekomen.

In het debat ging het vaak over het scheppingsproces. Barnes onthulde dat hij over zijn eerste literaire boek acht jaar had gedaan en dat hij tussendoor in drie weken onder pseudoniem detectives schreef 'om de extra schrijfenergie kwijt te raken'. En de Brit, onderkoeld en ironisch, bekende dat 'onredelijke personages bedenken, mensen aan wie je in werkelijkheid een hekel aan hebt'een van de 'bevrijdende'geneugten van zijn schrijversschap was.

Kureishi schreef zijn eerste boek omdat hij wilde uitvinden wie hij, zoon van Pakistaanse emigranten, zelf was. Een boek is een product van 'heel intens denken over iets'waarbij je hoofd fungeert als 'plankier voor pratende personages'. Hij vertelde dat hij aanvankelijk bang was geweest om mensen te kwetsen, maar dat regisseur Stephen Frears (van My Beautiful Laundrette) door voortdurend te roepen 'het moet viezer, veel viezer' hem daarvan had bevrijd.

Volgens de organisatoren is het festival door zesduizend mensen bezocht. Volgend jaar wordt het vervolgd. 'Maar het zal nooit massaal worden. Het blijft intiem voor weinig mensen', bezweert Liz Calder. Dat lijkt een Herculestaak. De Britse uitgeefster wil onder anderen J.K. 'Potter' Rowling uitnodigen. Parati zal dan vermoedelijk te klein blijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden