Delftse vuilniswagen wilde niet opzij gaan

Het is niet de eerste keer dat hoge prijzen worden betaald voor een raam met uitzicht op de koninklijke uitvaartstoet aan de Markt bij de Nieuwe Kerk in Delft....

Peter Brusse

Het was dan ook een heel bijzondere begrafenis, een witte begrafenis. Een mysticus uit het Oosten had de koningin en haar man ervan overtuigd dat de dood een bevrijding was, waarbij stralend wit en geen zwarte rouw paste. De weduwe en haar dochter, de 25-jarige prinses Juliana, waren ook in het wit gekleed. Volgauto's lagen vol blije bloemen, militairen droegen gala-uniformen.

Soberder was de witte begrafenis van Wilhelmina in 1962, maar ook toen was niets aan het toeval overgelaten. Zelfs brugleuningen en hekken langs de grachten waren wit geschilderd. Het draaiboek lag - in grote lijnen - al sinds 1919 klaar.

Wilhelmina wenste onder geen beding een herhaling van de pijnlijke situaties bij de begrafenis van haar vader, koning Willem III. De wereldpers had er met spot en woede over geschreven, de Europese vorstenhuizen voelden zich gekwetst. De kist met het stoffelijk overschot was zo zwaar dat hij over het marmer uit het paleis Noordeinde naar buiten moest worden gesleept. Het gaf het geluid van 'een smartekreet', schreef een lid van de hofhouding.

Er waren te weinig koetsen en grootvorst Alexander van Rusland weigerde, tot ontsteltenis van het rouwend publiek, met geschreeuw en wilde gebaren, een rijtuig met anderen te delen. Een tribune langs de weg stortte in, waarbij tientallen gewonden vielen. In de verwarring slaagden de koetsiers er niet in een stoet te vormen en reden verloren van Den Haag naar Delft. Daar werd de kist, scheef een Brits journalist, als een piano door rauwe verhuizers de kerk in gezeuld.

Willem III zelf had bij de begrafenis van zijn eerste vrouw, koningin Sophie, van wie hij gescheiden leefde, verontwaardigd de kerk verlaten, toen hun zoon, prins Alexander, zich snikkend op de kist wierp. Toen de jonge Alexander zelf enkele jaren later stierf, weigerde de koning afscheid van zijn zoon te komen nemen. De begrafenis was zo slecht geregeld dat de stoet kwam te rijden achter een vuilniswagen die niet opzij wenste te gaan. Als gevolg van een onverwachte wolkbreuk kwamen de genodigden nat en doorweekt bij de kerk in Delft. Het orgel mocht van de koning niet spelen.

Bij de dood van Willem III zei de dominee, die al begonnen was te spreken voor de genodigden waren gearriveerd : 'Ons koningshuis is uitgestorven. . . maar niet geheel.' Er was een meisje, Wilhelmina.

Zij zou het Huis van Oranje redden uit de goot.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden