Column

Delft is één langgerekt straatje van Vermeer

Op bezoek in Delft: door het Straatje van Vermeer waait de oer-Hollandse koopmansgeest.

Het Straatje van Johannes Vermeer. Beeld ANP

Het was Vermeerweer. Omdat de schilder is 'thuisgekomen', lonkte Delft, waar op het hypermoderne Centraal Station een stalletje de bezoeker vier eeuwen terug stuurt.

Op dus naar het Prinsenhof, voor de speurtocht van kunsthistoricus Frans Grijzenhout, die na vele voorgangers nu écht de locatie van het 'Straatje van Vermeer' heeft ontdekt. Met als bonus het beroemde schilderij zelf, uitgeleend door het Rijks.

Veel wijzer word je niet in het Prinsenhof, maar in de 'escapebox' is het wel lekker kunstdetective-je spelen. Alle concrete kennis is gegoten in een handzaam boekje van Grijzenhout. In nogal omslachtig proza met veel voorbehoud serveert hij daarin - met argumenten - al zijn voorgangers af die een ander adres hadden bedacht dan hij.

Nu moeten we het dus houden op Vlamingstraat 42. Daar woonde Vermeers tante Ariaentgen Claes, de schilder zou er vaak geweest zijn. Het enige huis dat twee poortjes naast elkaar had, bleek uit archieven. Mysterie ontrafeld - voorlopig.

Waar of niet - wat maakt het uit? Bij de onthulling van het 'nieuws' ging regionale zender Omroep West de straat op. De voxpop wilde er niet aan: er was al zoveel beweerd. In dat straatgeluid klonk een krachtig pleidooi voor de kracht van het mysterie. Grote kunst laat iets te raden over.

Maar kennelijk is voor kunsthistorici de gedachte onverdraaglijk dat kunst uit verbeelding is ontsproten.

Wie wil, ziet Vermeer overal. Het wemelt van de poortjes, zelfs recht tegenover het bewuste huis, op nummer 47. En ernaast, op de nummers 34 en 32. Delft is één langgerekt straatje van Vermeer.

Nu moesten we het zelf maar zien. 'Respecteer de privacy van de bewoners', gebiedt de VVV-folder de wandelaar. Om die vervolgens met de speurneus op het raam van nummer 42 te drukken.

Vierhonderd jaar na dato hangen daar gordijntjes voor, tegen inkijk. Daarvóór een reclameposter van de Golden Tenloop. Zien we daar in het Vermeerlicht een bak moestuintjes van Albert Heijn?

Aan de gevel hangt een regenboogkleurig bordje van een kindercoachpraktijk. Myra Hillebrink behandelt faalangst en onzekerheid met 'beelddenken'. Vermeer heeft het pand nooit verlaten.

Het huis van de buren, nummer 38, staat te koop. Uiteraard greep Funda de jongste kunsthistorie aan als prijsvermeerdererend element - voor 965 duizend euro leeft u in de schaduw van de schilder.

Ook elders door de straatjes van Vermeer waaide de oer-Hollandse koopmansgeest. Geen winkelruit zonder lollig Vermeertje in de etalage. Het 'Vermeercentrum' waarheen bordjes hoopvol wijzen, blijkt geen kennisinstituut, maar een handel in zelf gepunnikte Straatjes en het Melkmeisje in Playmobil.

Het straatje zelf viel me tegen. De Vlamingstraat is een nogal miezerig grachtje met boomloze kades. Een slootje, net onder straatniveau, waar je bijna overheen kunt springen.

Zelf thuisgekomen, wist ik: het doek is beter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden