Dekking tegen de buitenwereld

Fotoredacteur Frank Schallmaier kijkt met vijf verzamelingen terug op 2011. Deel 4: verdachten verstopt achter een dossiermap.

De discussie woedt nog: mogen camera's nu wel of niet de rechtszaal in? Een commissie onder leiding van oud-staatssecretaris van Economische Zaken Yvonne van Rooy, tegenwoordig voorzitter van het college van bestuur van de Universiteit Utrecht, adviseerde van wel. Altijd, zelfs. De rechtbanken mogen alleen beperkingen opleggen als de privacy van de verdachten, getuigen en slachtoffers en de veiligheid in het geding zijn.


Het Openbaar Ministerie is niet bij voorbaat tegen. Het maakt de rechtspleging transparanter. De rechters zijn gereserveerd welwillend, onder voorwaarde dat zij de regie blijven houden in het proces van waarheidsvinding. De advocatuur ziet voordelen. Het houdt de rechters lekker scherp. Maar er zijn er ook die bezwaren hebben. Camera's beïnvloeden ontegenzeggelijk het gedrag van de hoofdrolspelers. De haantjes zetten de borst op, de wezeltjes duiken verder in hun hol. Het gevaar van amusement ligt op de loer.


Voor zover bekend zijn verdachten nog niet gehoord in deze kwestie. Zal het veel verschil maken? Ze zullen waarschijnlijk vinden dat ze toch al aan de goden zijn overgeleverd. In veel landen is de spelregel dat camera's zijn toegestaan aan het begin van de zitting. Formeel mogen verdachten en getuigen alleen worden gefilmd en gefotografeerd na voorafgaande toestemming. Maar let eens op de wildwesttaferelen bij grote zaken. Zal echt iedereen in de Oostenrijkse rechtbank hebben gevraagd: waarde heer Josef Fritzl, staat u ons toe? Goedendag John Demjanjuk, mogen we even?


Het geloof in bescherming in de vorm van balkjes voor de ogen in de krant en een gelaat opgedeeld in wazige blokjes op tv, is in verdachte kringen al lang opgegeven. Ze doen maar wat, de media. Voor zover ze niet in een geblindeerde Mercedes of boevenbus rechtstreeks naar binnen worden gekatapulteerd, blijft er weinig anders over dan zich bij aankomst te verstoppen onder een losse jas of in een capuchon.


Maar eenmaal binnen, de jas uit, welke attributen staan je dan nog ter beschikking? Handen zijn te klein, armen kun je niet eeuwig omhoog houden en het hoofd niet voor lange tijd naar beneden. Maar ziedaar: onder handbereik ligt uitgerekend het wapen dat mogelijk de munitie voor je veroordeling bevat als de ideale dekking tegen de bloeddorstige buitenwereld. Het is niet meer te achterhalen wie als eerste naar het dossier greep. Fritzl, opsluiter en misbruiker van zijn eigen dochter, was er in elk geval vroeg bij. Wel oppassen dat je niet het dikste exemplaar bij je raadsman weggrist. Onderschat niet het letterlijke gewicht. Misschien kun je vragen of je advocaat een lekker dunne klapper in zijn tas stopt voor vertrek naar de rechtbank.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden