Definitief afrekenen met rondslingerend asbest in milieu

Sluipmoordenaar asbest is opnieuw nieuws. De Tweede Kamer vergadert vandaag over de derde saneringsronde en de hulp aan slachtoffers...

Staatssecretaris Van Geel van Milieu kende de gevaren van asbest, maar hierop had hij niet gerekend. Vrouwen in het Twentse dorpje Goor hadden vijf keer zo veel kans op longvlieskanker – mesothelioom – bleek eind vorig jaar. Het asbest waarmee ze hun weggetjes hadden verhard was de boosdoener, concludeerden onderzoekers van de Erasmus Universiteit.

Van Geel zag de dramatische gevolgen van het onderzoek. De stille sluipmoordenaar kon overal toeslaan. Heel even beheerste asbest het nieuws, tot Van Geel geld toezegde om asbestweggetjes te saneren.

Vandaag vergadert de Tweede Kamer hierover opnieuw. Iedereen is het erover eens dat de asbestvervuiling moet worden opgeruimd en dat de overheid slachtoffers en hun nabestaanden moet helpen.

Van Geel bereidt nu een grootschalige (derde) sanering van asbestweggetjes voor. Eigenaren kunnen zich voor 1 juli bij het ministerie van VROM melden voor volledige vergoeding van de schoonmaakkosten. Zo wil Van Geel definitief afrekenen met rondslingerend asbest in het milieu.

De staatssecretaris opende vorige week ook een speciaal asbestmeldpunt, waarmee hij de problematiek in heel Nederland in kaart wil brengen. Waarschijnlijk zijn alleen de woongebieden rond fabrieken en asbestverwerkende bedrijven vervuild. Harderwijk en Goor zijn verdachte plekken – daar werd grootschalig asbestcement gemaakt. Elders werd asbest toegepast, bijvoorbeeld in de papierfabriek van Van Gelder in Wormer.

Tegelijkertijd overlegt de CDA-bewindsman met de asbestverwerkende industrie over een vergoeding voor slachtoffers van asbest en hun nabestaanden. De voormalige producent van asbestcement, Eternit in Goor, is de belangrijkste gesprekspartner. Van Geel heeft hoop op een goede uitkomst, hoewel het overleg al maanden loopt.

SP-Kamerlid Van Velzen is vooral tevreden dat Van Geel niet moeilijk doet over geld. Hij stelt een onbeperkt budget ter beschikking voor de sanering.

De Groningse historicus Sible Harmsma vindt dat het lang heeft geduurd. Volgens hem heeft de landelijke overheid decennialang het asbestprobleem genegeerd. Toen in de jaren dertig van de vorige eeuw duidelijk werd dat asbest kankerverwekkend is, reageerde de overheid ongelovig. Tot in de jaren zeventig werd asbest in de bouw gebruikt. Het materiaal was geroemd om zijn brandwerendheid en slijtvastheid.

Pas in 1993 voerde de overheid een verbod in op de verwerking ervan. Tientallen jaren legden lokale bestuurders de asbestindustrie geen strobreed in de weg. ‘De werkgelegenheid kreeg voorrang boven de volksgezondheid’, concludeert Harmsma. SP’er Van Velzen verwijt de bestuurders moreel verwerpelijk gedrag.

Harmsma kwam er als eerste achter hoe omvangrijk de asbestverwerkende industrie in Nederland is geweest. ‘Wij stuitten op archieven waarin geen hond ooit had gekeken.’ De problemen zijn evenmin in kaart gebracht.

Tijdens twee eerdere saneringsronden ging er van alles fout. VROM-ambtenaren werden overspoeld met subsidieaanvragen, hielden slecht toezicht en kozen ervoor om alle asbestwegen te asfalteren. Dit blijkt geen duurzame oplossing. Harmsma vreest voor herhaling ‘Waaraan beginnen we nu weer? Moeten we dat niet eerst onderzoeken voor we weer gaan saneren.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden