Defibrillator scheelt vele hartdoden

Het aantal doden door hartstilstand neemt af. Dat is mede te danken aan de tienduizenden mobiele defibrillatoren die de laatste jaren over het land zijn verspreid. Zodra iemand een hartaanval krijgt, kunnen omstanders met deze apparaten een elektrische schok toedienen die levens kan redden.

AMSTERDAM - Dit schrijft cardioloog Ruud Koster van het Amsterdams Medisch Centrum in het tijdschrift Medisch Contact. 'Het aantal doden door hartstilstanden is de afgelopen jaren met vele honderden afgenomen', zegt Koster. 'Ik ben ervan overtuigd dat zeker de helft ervan het gevolg is van de impact van de defibrillator.' Een defibrillator kan met een stroomschok een hartritmestoornis verhelpen. In 2000 werd de handzame 'automatische externe defibrillator' (AED) geïntroduceerd. Sindsdien zijn er bijna tachtigduizend verkocht. Ze kosten 1.000 à 1.500 euro en hangen in sportscholen, winkelcentra en op werkvloeren.

Omstanders zijn steeds sneller gaan reageren op iemand die een hartstilstand krijgt, zegt Koster. 'Het duurt 10 tot 11 minuten tot de ambulance er is; over het algemeen zijn mensen als zij een defibrillator gebruiken veel sneller.' De apparaten blijken goed te worden gebruikt. Zo ontdekte Koster dat in Noord-Holland, waar zijn onderzoek liep, 58 procent van de patiënten al met een defibrillator werd gereanimeerd op het moment dat de ambulance arriveerde. In 2006 was dat 20 procent. Tegelijk steeg daar tussen 2006 en 2012 het aantal levens dat met één defibrillatorschok werd gered van 19 naar 61.

Het afnemende aantal fatale hartstilstanden is 'bijna volledig' te danken aan defibrillatoren, zegt Marco Alings, cardioloog in het Amphia Ziekenhuis in Breda. 'Onderzoek heeft bevestigd dat het de snelheid is waarmee het hartritme wordt hersteld die de overlevingskansen sterk vergroot. Daarna komen pas verbeterde vervolgbehandelingen als dotteren en medicatie.'

Toch ziet Koster ruimte voor verbetering. 'In de AED wordt informatie opgeslagen over de reanimatie. Die bereikt nu zelden het ziekenhuis.' Volgens hem worden jaarlijks honderden patiënten ontslagen zonder dat de arts de juiste diagnose heeft kunnen stellen. 'Er is nog niemand die geregeld langs de defibrillatoren rijdt en de informatie structureel verzamelt.'

Het Amsterdamse onderzoek is mede gefinancierd door fabrikanten van defibrillatoren, waaronder Philips. Zij stellen het materieel beschikbaar, zegt een woordvoerder van financier ZonMw, die namens de overheid en de academische wereld medisch wetenschappelijk onderzoek beoordeelt. 'Onafhankelijke wetenschappers beoordelen voor ons of het onderzoek degelijk is qua opzet.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden