INTERVIEW DEFENSIESPECIALIST KO COLIJN

Defensiedeskundige Ko Colijn: ‘Nederland moet geen fregat naar de Golfregio sturen’

De situatie in de Golf is niet explosief, volgens defensiedeskundige Ko Colijn. Nederlands moet geen fregat sturen op verzoek van Trump, al wordt ‘nee’ zeggen lastig.

Ko Colijn. Beeld Jiri Büller

Sinds vrijdag ligt een Britse olietanker aan de ketting in Iran. Diezelfde dag kondigden de VS aan troepen te stationeren op het grondgebied van Irans aartsrivaal Saoedie-Arabië. De toch al niet geringe spanningen in de Golfregio lopen verder op, ‘maar de situatie is niet explosief’, meent defensiedeskundige Ko Colijn, verbonden aan het Instituut Clingendael voor internationale betrekkingen. ‘Er wordt een kat-en muisspel gespeeld’.

De Britten houden een Iraans schip vast op Gibraltar, Iran reageerde met de confiscatie van de Britse tanker Stena Impero inclusief bemanning. Is een ruil van de schepen mogelijk om de spanningen te verminderen?

‘Dat is goed denkbaar. Achter de schermen kan onderhandeld worden, als dat al niet gebeurt. Het hooggerechtshof op Gibraltar heeft vrijdag bepaald dat het Iraanse schip nog dertig dagen vastgehouden mag worden. Zolang kan de crisis voortduren. Iran is in staat met kleine, snelle schepen incidenten te creëren in de Straat van Hormuz. Marineschepen van Groot-Brittannië en de VS in het gebied kunnen daar weinig tegen te doen, willen beide landen een escalatie voorkomen.

Met het sturen van troepen naar Saoedie-Arabië geven de VS wel een signaal af aan Iran: we beschermen onze belangen en mensen in de regio. Het gaat volgens berichten om enkele honderden militairen, niet om een invasiemacht. Daarom spreek ik over een kat-en-muis-spel.’

Iran en de VS beschuldigen elkaar ervan de spanningen in de regio op te voeren. Iran valt westerse schepen aan, de VS en Iran halen elkaars drones neer.

‘Ik heb nog geen bewijs gezien dat Iran verantwoordelijk is voor aanvallen op schepen. John Bolton, de veiligheidsadviseur van president Trump, zou de VN-Veiligheidsraad daarover informeren, maar dat heeft hij niet gedaan. Wat de drones betreft: zowel Washington als Teheran laat zich niet onbetuigd in de regio. En we moeten niet vergeten dat de spanningen zijn opgelopen sinds Trump eenzijdig uit het internationale nucleaire akkoord met Iran stapte. Iran voelde zich genoodzaakt daar iets tegenover te stellen. Maar het land is niet gebaat bij een oorlog met de VS.’

Trump heeft Nederland gevraagd te helpen bij bescherming van de koopvaardij in en nabij de Straat van Hormuz. Nederland overweegt een fregat te sturen voor een internationaal vlootverband, maar tijdens zijn recente bezoek aan het Witte Huis heeft premier Rutte geen toezeggingen gedaan.

‘Ik vind het sturen van een fregat een slecht idee. Nederland moet niet op afroep beschikbaar zijn om de Amerikanen te helpen bij het uitvoeren van hun sanctiebeleid tegen Iran – want dat is de achtergrond van het Amerikaanse verzoek. In het regeerakkoord staat dat Nederland bij voorkeur niet aan buitenlandse operaties deelneemt zonder volkenrechtelijk mandaat. Nederland heeft die les geleerd nadat het in 2003 politieke steun gaf aan de Amerikaanse invasie in Irak zónder zo’n mandaat. Een mandaat is er ook nu niet. Het wordt voor Rutte wel lastig om nee te zeggen. Omdat de VS in de Golf optrekken met de Britten, met wie we nauwe maritieme banden hebben.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden