Opinie

Defensiebegroting veronachtzaamt veiligheid

Ondanks de toegenomen bedreigingen van de veiligheid in Europa wordt er in 2016 minder geld aan Defensie besteed dan in 2010.

Een F-35 landt op de Hill Air Force Base in Utah, 2 september.Beeld ap

Op Prinsjesdag werd bekend dat de Defensiebegroting zal worden verhoogd met 220 miljoen euro. Maar ook met deze verhoging is het nog steeds minder minder. Er wordt ook in 2016 minder geld aan Defensie besteed dan in 2010. Het budget loopt weliswaar op tot 345 miljoen euro in 2020, maar het is nog steeds een druppel op een gloeiende plaat.

Over het rapport van de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) met de titel 'Instabiliteit rond Europa: Confrontatie met een nieuwe werkelijkheid' wordt geen woord gerept en dat lijkt dan ook definitief in de bekende bureaulade te zijn verdwenen. De door de AIV zo helder uiteengezette bedreigingen voor de veiligheid van Europa, die zich nu steeds duidelijker manifesteren, worden volledig genegeerd.

Dit wordt waarschijnlijk hét probleem voor een volgend kabinet. De vraag is of Nederland zoveel tijd krijgt, want het dreigt nu wel erg snel uit de hand te lopen. Helaas wordt niet geïnvesteerd in zaken die echt belangrijk zijn en een meerwaarde hebben voor alle missies van de krijgsmacht en ook nog een bijdrage leveren aan het oplossen van een NAVO-tekort: de Medium Altitude Long Endurance Unmanned Aerial Vehicle (MALE UAV). De hiervoor voorziene MQ-9 Reaper biedt de Nederlandse krijgsmacht een enorme toegevoegde waarde bij de vele missies, maar ook bij de eventuele beveiliging van ons nationale grenzen.

Midden-Oosten

Juist nu de situatie in het Midden-Oosten volledig uit de hand loopt en velen roepen om ook in Syrië in te grijpen, is een dergelijk systeem onontbeerlijk. We willen immers onze militairen niet onnodig aan gevaren blootstellen als daar andere middelen voor beschikbaar zijn. De Reaper is van groot belang voor het vergaren van (doel)informatie. Door langdurig vanuit de lucht doelgericht te observeren, wordt het risico op nevenschade of missers tot een absoluut minimum beperkt. Er is geen echt alternatief voor dit systeem beschikbaar.

Verder heeft het verzamelen van informatie via eigen middelen het voordeel dat men wat te bieden heeft aan onze bondgenoten, in ruil waarvoor andere relevante informatie kan worden verkregen. Ten slotte sluiten we operationeel naadloos aan bij onze belangrijkste bondgenoot, de Verenigde Staten, wat Nederland veel toegevoegde waarde oplevert. Kortom, het besluit hierin niet te investeren, is onverstandig, en ik hoop dat we daar met de oplopende veiligheidsrisico's aan de grenzen van Europa geen spijt van krijgen.

Een ander opdoemend probleem wordt op de langere baan geschoven: de kostenverhoging voor de F-35 met ca. 500 miljoen euro door de stijging van de Amerikaanse dollar ten opzichte van de euro. Helaas mag Defensie van het ministerie van Financiën dit soort investeringen niet meer financieel afdekken door het kopen van termijndollars. Nu dreigt een financiële strop (weer) binnen de Defensiebegroting en waarschijnlijk binnen het project te moeten worden opgelost. Dit leidt er toe dat nog minder F-35 toestellen kunnen worden aangeschaft. 500 miljoen euro is al gauw acht toestellen, waardoor het aantal onder de 30 zou zakken.

Nederland kan nu met 61 F-16's met pijn en moeite vier toestellen permanent inzetten. Zelfs als de inzetbaarheid van de F-35 50 procent beter is dan de F-16, dan hoef je geen wiskundige te zijn om te concluderen dat vier F-35's inzetten niet gaat lukken. De enige oplossing is dat Defensie wordt gecompenseerd voor deze onvoorzienbare tegenvallers.

Concluderend, de Defensiebegroting toont weinig realiteitszin en veronachtzaamt de veiligheid van Europa en dus Nederland. Hopelijk komen de leden van de Staten-Generaal de komende weken tot dezelfde conclusie en grijpen zij in.

Tom de Bok is commodore b.d. en voorzitter van de Koninklijke Nederlandse Vereniging 'Onze Luchtmacht'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden