Defensie schrapt 10.000 banen

Bezuiniging van miljard leidt er volgens minister Hillen toe dat doelstellingen niet worden gehaald.

Noël van Bemmel

ROTTERDAM De Nederlandse krijgsmacht schrapt komende jaren tienduizend arbeidsplaatsen, waarbij gedwongen ontslagen niet worden uitgesloten. Minister Hans Hillen van Defensie moet 1 miljard euro minder gaan uitgeven en zal waarschijnlijk de ambities moeten temperen.


Dat zei de bewindsman donderdag op de jaarlijkse beurs voor de Nederlandse defensie-industrie in Rotterdam. Ook zond Hillen een toelichting naar de Tweede Kamer. Hij presenteert komend voorjaar een 'verregaande herziening' om budget en activiteitenniveau van de krijgsmacht weer in balans te brengen. 'Onze formele ambitie, zoals vastgelegd in het Regeerakkoord - veelzijdige inzetbaarheid - zal niet aan de pijnbank ontkomen', waarschuwde Hillen.


Militairen reageerden gisteren verrast op de omvang van de bezuinigingsplannen. Hun minister stuurt in een klap 14 procent van de 69 duizend werknemers naar huis (48 duizend militairen en 21 duizend burgers). 'We wisten dat er mensen weg moesten, maar zó veel', zei een luchtmachtofficier na afloop van de speech. Een collega van de landmacht waarschuwde dat zijn eenheden nu al te weinig oefenen en gebrek aan personeel hebben.


Een vacaturestop, het uitstellen van investeringen in nieuw materieel, het schrappen van oefeningen (20 procent), vaardagen (11) en vlieguren (10), het thuislaten van rollend materieel en duurdere munitiesoorten en minder onderhoud op kazernes doen de uitgaven wel dalen, schrijft de minister, maar ook de geoefendheid. Bovendien stijgt de irritatie. 'Kapotte douches en toiletten zijn demotiverend.'


De militaire vakbonden ACOM, AFMP en de marechausseevereniging werden verrast door de omvang van de ingrepen. Zij schortten meteen de cao-onderhandelingen met Defensie op. Zij komen volgende week bijeen om te praten over acties. 'Wij accepteren geen gedwongen ontslagen en eisen een fatsoenlijk sociaal plan', zegt ACOM-voorzitter Jan Kleian. Militairen mogen volgens hem niet staken, maar bijvoorbeeld wel een stiptheidsactie houden. 'Of het ministerie bombarderen met e-mails.'


Defensie heeft een jaarlijkse budget van 8,5 miljard euro. Het nieuwe kabinet wil dat daar 635 miljoen euro per jaar van afgaat. Die structurele bezuiniging komt bovenop de 350 miljoen euro die defensie nu al moet bezuinigen.


De Nederlandse krijgsmacht vormde zich na de val van de Muur in 1989 om tot een kleinere, expeditionaire krijgsmacht van hoog niveau, stellen militaire deskundigen. Bondgenoten als Frankrijk en Duitsland zijn daar nog maar net mee begonnen. Het Nederlandse defensiebudget zakte daarbij van 2 naar 1,4 procent van het bruto binnenlands product. Ruim 12 duizend arbeidsplaatsen werden geschrapt en het gros van het zware materieel werd verkocht.


Nu kan worden vastgesteld dat de beloofde rustperiode - als doelen en middelen weer in evenwicht zouden zijn - uit zicht is verdwenen. In het regeerakkoord wordt gemikt op de meest ambitieuze variant uit een recente toekomstvisie. De krijgsmacht moet het NAVO-grondgebied helpen beschermen, de internationale rechtsorde bevorderen en rampen bestrijden. Die hoofdtaken moeten wereldwijd en op het hoogste geweldsniveau kunnen worden uitgevoerd.


Op de dag dat minister Hillen zware bezuinigingen aankondigt, roept president Obama van de VS in een opiniestuk in de Volkskrant de Europese bondgenoten op de NAVO 'nieuw leven in te blazen'. Vandaag begint de NAVO-top in Portugal.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden